Page 213 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

หลักของชุมชนที่ประสบความสําเร็จตามความหมาย ที่ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะสี ได๎ให๎ ไว๎ เมื่อเที ยบดู
แล๎วจะพบวํ ามีองค์ประกอบครบตามแนวคิดดังกลําวหรือไมํ มีอะไรขาดไป หรือมีอะไรเพิ่มเติมเสริมตํ อจากที่มี
อยูํแล๎ว ซึ่งแนวคิดดั งกลําวประกอบด๎ วย ๘ “ก” ซึ่งในแตํละ “ก” นั้นเทียบเคี ยงกับปรากฏการณ์ ที่ เกิดขึ้นใน
ชุ มชนตลาดสามชุก ได๎ดังนี้
๑. “ก” แรก คือ แกนนา ชุ มชนตลาดสามชุ กมีคณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุ รักษ์เป็ น
แกนนํ า และนายพงษ์วิน ชั ยวิรั ตน์ เป็นผู๎ นํ าตามธรรมชาติ และเป็นผู๎ นํ าที่ เป็นทางการ โดยเป็ นประธาน
คณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิงอนุรักษ์ เป็นนายกเทศมนตรีตําบลสามชุก และเป็นแกนนําของกลุํ มตําง ๆ
ของชุมชนทั้งกิจกรรมตามประเพณี และกิจกรรมการอนุ รักษ์ /พัฒนา โดยเฉพาะกระบวน “ฟื้นฟู ” ที่ผํานมา
๒. กลุ่มก้ อน ชุ มชนตลาดสามชุกมี ธรรมชาติ การรวมกลุํมเป็ นทุ นเดิม มี อั ตลั กษณ์ ตื่ นตั ว
ตลอดเวลา ไวตํอการรับรู๎การเปลี่ยนแปลงทางสั งคม เศรษฐกิ จ การเมือง ทําให๎ เกิดกา รรวมตัวอยํางรวดเร็ ว
เกิดเป็นกลุํมก๎อนในลั กษณะตําง ๆ ได๎แกํ
๒.๑ กลุํมที่ รวมตัวตามธรรมชาติ เชํน “กลุํ มพลังหนุํม” ในอดีตที่ผํานมาเป็นการรวมกลุํมของ
คนวัยทํางาน ที่ อาสาเข๎ามาทํางานเพื่อสํวนรวมของชุมชน ไมํมีผลประโยชน์ตอบแทน ได๎ชํวยเหลื อบรรเทา
ความเดือดร๎อนของชุ มชนในด๎านตําง ๆ อยํ างเต็มความสามารถ มีสํานึกรักบ๎านเกิดอยํ างเต็มเปี่ยม ชํวยปกป้ อง
ชุ มชนให๎พ๎ นจากอัคคีภัยได๎ หลายครั้ง เป็ นที่ชื่นชมของคนในชุมชน
๒.๒ กลุํ มที่รวมตั วตามขนบธรรมเนี ยมประเพณี เชํน “คณะกรรมการศาลเจ๎ าพํอหลั กเมือง
สามชุก” และ “เถํานั้ ง” เป็นกลุํมที่ อาสาสมัครเชํนกัน แตํเป็นการอาสาเข๎ ามาทํางานถวายเจ๎าพํอหลั กเมือง ซึ่ ง
แฝงไปด๎วยนั ย คือการทํางานเพื่อสํวนรวมของชุมชน กลุํมก๎อนนี้จะ มีมิติของการแบ่งปั นเข้ามาด้วย คื อแบํงปัน
ทรัพยากร และแบํงงาน ใครมีฐานะดี ก็ต๎ องมีหน๎าที่ในการแบํ งปันให๎กั บผู๎ด๎ อยโอกาสกวํ า ในขณะเดียวกันผู๎ที่
ไมํ มีกําลั งทรัพย์ พอที่จะชํ วยเหลือสํวนรวมได๎ ก็จะรับหน๎าที่ในการจัดกิจกรรมด๎ วยการ “ลงแรง” แทน การ
รวมกลุํ มในลักษณะนี้ ถ๎าได๎ผู๎ นําที่ดีจะชํวยให๎ชุ มชนอยูํรวมเป็นกลุํมก๎อนที่เหนียวแนํน
๒.๓ กลุํมที่ รวมตั วโดยการจัดตั้ ง เป็นการรวมตัวในลั กษณะที่ก๎ าวหน๎า มีการทํ างานที่ เป็น
ระบบมากขึ้น มี การทํางานบนฐานความรู๎ มีการเชื่ อมโยงประสานการดํ าเนินงานกับภายนอก มีการวาง
แผนการดํ าเนินงาน มีเป้ าหมาย และมีกระบวนการขั บเคลื่ อนการทํางานอยํ างมีทิ ศทาง กํ อให๎เกิ ดการ
เปลี่ยนแปลงได๎ เป็นผลสําเร็จ ดังเชํนกลุํมของ “คณะกรรมการพัฒนาตลาดสามชุกเชิ งอนุรักษ์” ที่เป็นพลัง
การศึกษาภูมิหลั งทางประวัติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๗๙