Page 195 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

ชํ วงแรก หลังจากที่ได๎ผํานการเปลี่ ยนยุ คสมัยที่แตกตํ างกัน ซึ่งจําแนกได๎เป็น ๓ ยุค คือ ยุคบุกเบิ ก ยุครุํงเรื อง
และยุคซบเซา ซึ่งจะได๎ กลําวถึงรายละเอียดในแตํ ละยุคไว๎ท๎ายบท
ช่วงที่ ๒ เป็ นเรื่องของกระบวนการและปัจจั ยเงื่อนไขในการฟื้ นฟูตลาดสามชุก นับเป็นเหตุการณ์
สําคัญที่เกิดขึ้นในชํวงรอยตํ อระหวํางยุคซบเซากับยุคฟื้นฟู กระบวนการดังกลําวได๎ นําไปสูํการเปลี่ยนแปลงจาก
ยุคซบเซาไปสูํยุ คฟื้นฟู ซึ่งเป็ นการเปิดประวั ติ ศาสตร์หน๎ าใหมํ ของชุมชนตลาดสามชุ กที่แสดงให๎ เห็ นถึง
พั ฒนาการของการเปลี่ยนแปลงหลังจากที่ประสบภาวะวิกฤตเศรษฐกิจในยุคซบเซาวํ า ชุมชนอยูํกั นอยํางไร และ
อะไรเป็นปัจจั ยเงื่อนไขที่ทํ าให๎ชุมชนลุกขึ้นมาสู๎กั บปัญหาที่เผชิญอยูํ สู๎ อยํางไร และอะไรเป็นจุดเปลี่ยนที่สําคั ญ
ที่ทํ าให๎ชุ มชนได๎เรียนรู๎วิธีการขับเคลื่อนอยํางมี ทิศทางและมีพลัง การได๎รั บการหนุนเสริมจากภายนอก ทําให๎
ชุ มชนได๎แสดงศักยภาพภายในของชุ มชนเองอยํางไร โดยนําแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ ยวข๎อง ได๎แกํ ทุนทางสั งคม
ชุ มชนเข๎มแข็ง ภาวะผู๎นํา ประชาสังคม ท๎องถิ่นนิ ยม อัตลักษณ์ วัฒนธรรมและแหลํ งเรียนรู๎ รวมทั้งเอกสาร
และงานวิจัยที่เกี่ยวข๎อง มาประกอบการวิเคราะห์ ซึ่งพบวํ า ชุมชนตลาดสามชุกได๎สร๎างองค์ความรู๎ใหมํเกี่ ยวกับ
การฟื้นฟู ตลาดเกําที่ มีสภาพซบเซาให๎กลั บมามีชี วิตได๎อี กครั้งหนึ่ ง พร๎อมกั บนําเสนอรูปแบบ “ตลาดมีชี วิต
พิพิ ธภัณฑ์มี ชี วา” ซึ่งเป็ นการจัดพิ พิ ธภัณฑ์ แนวใหมํ เป็นการริ เริ่มของชุ มชน ดําเนินการโดยชุ มชนเอง
กระบวนการทั้งหมดนี้ ได๎แสดงถึงวิ สัยทัศน์ในการอนุรั กษ์แบบก๎าวหน๎า และมี การขับเคลื่อนบนฐานความรู๎
โดยปรึ กษาขอคําแนะนํ าจากผู๎เชี่ยวชาญ นักวิ ชาการ ผู๎มีประสบการณ์ ด๎านตํ าง ๆ และนําข๎อแนะนํ าทั้งหลายมา
พิ จารณาเลือกสรรดําเนิ นการ โดยผํานกระบวนการมีสํวนรํวมของชุมชน ด๎วยความเป็นน้ําหนึ่งใจเดียวกัน การ
ขับเคลื่อนดังกลําว จําเป็นต๎องมีผู๎นําที่เข๎มแข็ง กล๎าตัดสิ นใจ และเสียสละเพื่อสํ วนรวม เป็นหัวขบวนเพื่อรุกคืบ
ภารกิจตามเป้าหมายให๎ประสบความสําเร็จ
การศึกษาภูมิหลังทางประวัติ ศาสตร์ของชุมชนตลาดสามชุก พบวํ า เป็นเรื่องราวของชุมชนชาวไทย
และชาวจี นที่ประกอบอาชีพค๎าขายมามากกวํา ๓ ชั่วอายุคน มีสัญชาติญาณของการเป็นนักบุกเบิกทางการค๎าเริ่ม
ตั้ งแตํการบุ กเบิกสร๎ างตลาดสามชุก บนพื้นที่บ๎านสามเพ็ งซึ่งถือเป็นทําเลทอง เป็ นยุทธศาสตร์ที่สํ าคัญทางการ
คมนาคม ทั้งทางบกและทางน้ํา ซึ่งมีทั้งทํารถ ทําเรือ ทําข๎าว และทําถําน เป็นศูนย์กลางการคมนาคมที่สํ าคัญแหํง
หนึ่งของลุํ มน้ําทําจีน ที่ สะดวกในการไปมาติดตํอซื้อขาย ทํ าให๎เป็นจุดดึงดูดให๎ผู๎คนหลั่งไหลเข๎ามาทํ ามาหากิน
เป็นจํานวนมาก มีการจัดตั้งที่ วําการอําเภอติ ดกับบริเวณตลาดในเวลาตํ อมา ซึ่งเป็นยุทธศาสตร์หนึ่งของการกํอตั้ง
สถานที่ ราชการในชุมชน ชุมชนตลาดสามชุกเริ่มเติบโตขึ้นตามลําดับ พร๎อมกั บการกํอสร๎างสถานที่ราชการ
การศึ กษาภูมิหลังทางประวัติ ศาสตร์ กระบวนการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึ กษาชุมชนตลาดสามชุก ๑๖๑