Page 121 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓.๒ แนวคิดเกี่ยวกับวัฒนธรรม
แผนภูมิที่ ๔ แนวคิดเกี่ยวกับวัฒนธรรม
๓.๒.๑ ความหมายของวั ฒนธรรม
วัฒนธรรม เป็ นวิถี ชีวิตของมนุษย์ที่ เกิดจากระบบความสัมพั นธ์ระหวํางมนุ ษย์กับมนุษย์ มนุ ษย์
กับสั งคม และมนุษย์กั บธรรมชาติ วัฒนธรรมมีทั้งสาระและรู ปแบบที่เป็นระบบความคิ ด วิธี การ โครงสร๎างทาง
สังคม สถาบั น ตลอดจนแบบแผนทุกสิ่งทุกอยํางที่มนุษย์สร๎างขึ้น (สํานักงานคณะกรรมการวั ฒนธรรมแหํงชาติ
, ๒๕๓๔ )
วัฒนธรรม คื อ วิถีประพฤติ ปฏิบัติและกิจกรรมซึ่งฝั งรากเป็นที่นิ ยมหรือยอมรั บรํวมกัน ในชุมชน
หนึ่ง ๆ (ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม, ๒๕๕๒)
ศรีศักร วัลลิโภดม ได๎อธิ บายความหมายของวัฒนธรรมในแงํ นี้วํา มนุษย์ทุ กผู๎ทุ กนาม ทุกภาษา
ตํ างมีศักยภาพในการเรียนรู๎ และมีความรู๎สึกนึกคิดเทํ าเทียมกันหมด ไมํมีใครดี เลิศหรือเดํนกวําใคร มนุ ษย์ต๎อง
อยูํรํ วมกันในสังคมและเพื่อความอยูํ รอดรํวมกัน มนุษย์จึงสร๎างวัฒนธรรมขึ้นเพื่อการดํารงอยูํ วัฒนธรรมเป็ น
ของคูํ กันกั บสังคม วั ฒนธรรมใดจะดีหรือไมํ นั้น ขึ้นอยูํ กับความรู๎สึ กนึกคิดของคนในสังคมนั้นๆ ดังนั้น ผู๎ใช๎
วัฒนธรรมในความหมายนี้ จึงพยายามที่ จะอธิบายวั ฒนธรรมวําเป็นระบบคุณคํา ภูมิปัญญา และวิถี ชีวิตที่ดีงาม
ของกลุํมชนหนึ่ ง เพื่อใช๎เป็นพลั งในการตํอต๎านวัฒนธรรมจากภายนอกชุ มชน ปัญหาของการให๎ความหมายของ
วัฒนธรรมในแนวทางนี้ คือ แม๎จะผูกพันกับเจ๎าของวัฒนธรรม แตํก็ยังขาดลักษณะที่เคลื่อนไหว เพราะไมํได๎
มนุษย์
ความสั มพันธ์
ธรรมชาติ สังคม
การศึกษาภูมิหลังทางประวั ติศาสตร์ กระบวนการเปลี่ ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม : กรณีศึกษาชุมชนตลาดสามชุก ๙๐