Page 52 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ ๔
องคความรูด านผลงานเพลงหนาพาทยไหว ครู
องคความรู ดานผลงานเพลงหนาพาทยไหวครู ของนายสํ าราญ เกิดผล ประกอบดวย
องคความรูด านประวัติ ความเปนมาของเพลง นัยของเพลงหน าพาทยไหวครู ที่ นายสําราญ เกิดผล
ไดอธิ บายไว ในงานวิจัยน้ําเสนอ ๒ สวน คือ องค ความรูด านเพลงหน าพาทยไหวครู และเพลง
หนาพาทยที่เปนผลงานการประพันธ เพลงของนายสําราญ ดังนี้
๔.๑ องคความรู เพลงหนาพาทยไหวครู
เพลงหนาพาทยไหวครู เพลงที่ใชบรรเลงประกอบในพิธีไหวครูดนตรีไทย โดยมีวัตถุ ประสงค
เพื่ ออัญเชิญครูเทพเจา ครูจิตวิ ญญาณ และครูดนตรี ที่ ลวงลับไปแล ว ไดแก เพลงตระพระปญจะ
สิงขร เป นตน ใหมาร วมสโมสร ใหพรมงคล หรือเพื่อประกอบนัยสมมุติต างๆ เช น เพลงนั่งกิน
เพลงโปรยขาวตอก ฯลฯ เพลงหน าพาทยไหวครูและลํ าดับขั้นตอนการบรรเลง ปรากฏในตําราและ
พิ ธีไหวครูของโขน ละคร หนังใหญ มาก อน เมื่อมีพระราชพิธี หรือพิธีไหวครู แตละครั้ง มีวง
ปพาทย ๑ วงทําหนาที่บรรเลงเพลงหนาพาทยเพื่ อประกอบพิธีตามขั้นตอน หรือตามการเรียกเพลง
ของคุณครูผู ทําหนาที่ประกอบพิธี
ในดานดนตรีไทย นั กดนตรีไทยแต ละบ านหรือสํ านักดนตรี มีการประกอบพิธี ไหวครู
ประจําป และเนนไปที่การทําบุญอุทิศสวนกุ ศลไปใหแดครูดนตรี การประกอบพิธีไมมีการนําเพลง
หนาพาทยมาบรรเลงอัญเชิญครูตามขั้นตอนในระเบียบพิธีกรรมอยางพิธีไหว ครูโขน ละคร หนังใหญ
นอกจากการบรรเลงเพลงสํ าหรับประกอบงานบุญ เชน เพลงโหมโรงเย็ น โหมโรงเชา เพลงบู ชา
พระรั ตนตรัย รับพระ สงพระ เปนตน และการบรรเลงเพลงรวมกันของเหล าลูกศิษยของบ านหรือ
ภาพที่ ๔.๑ การสาธิ ตหนังใหญวัดขนอน
จังหวัดราชบุรี วันที่ ๒๐ ธันวาคม ๒๕๕๒