องค
ความรู
ศิ
ลป
นแห
งชาติ
: นายสํ
าราญ เกิ
ดผล
๓๓๔
โน
ตเพลงของคุ
ณครู
อาจ สุ
นทร
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
บั
นทึ
กเป
นโน
ตสากล คุ
ณครู
อาจ สุ
นทร เดิ
มเป
นนั
กดนตรี
ของสํ
านั
กบ
านพาทยโกศล ได
ฝากตั
ว
เป
นศิ
ษย
ของจางวางทั่
ว พาทยโกศล เนื่
องจากนายอาจ สุ
นทรเคยเป
นนั
กดนตรี
สากลมาก
อนที่
จะ
เข
าไปเป
นศิ
ษย
ของสํ
านั
กดนตรี
แห
งนี้
จึ
งได
รั
บมอบหมายจากจางวางทั่
ว พาทยโกศลบั
นทึ
กเพลง
คุ
ณครู
อาจ สุ
นทรใช
วิ
ธี
การบั
นทึ
กเพลงตามที่
ได
รั
บมอบหมาย เพลงละ ๒ ฉบั
บ ฉบั
บหนึ่
งส
งมอบ
จางวางทั่
ว พาทยโกศล อี
กฉบั
บหนึ่
งเก็
บไว
ส
วนตั
ว เพลงที่
บั
นทึ
กนี้
ภายหลั
งที่
เมื่
อท
านไปเป
นครู
ดนตรี
ของสํ
านั
กบ
านใหม
หางกระเบน (บ
านพาทยรั
ตน
) อํ
าเภอบางบาล จั
งหวั
ดพระนครศรี
อยุ
ธยาแล
ว
ท
านได
นํ
าโน
ตเพลงทั้
งหมดไปด
วย เมื่
อ พ.ศ. ๒๔๙๓ เมื่
อครั้
งทํ
าพิ
ธี
ไหว
ครู
ที่
วั
ดบางรั
กใหญ
ท
านได
ทํ
าพิ
ธี
มอบโองการไหว
ครู
และได
มอบโน
ตเพลงไทยทั้
งหมดให
แก
คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล
ขณะนั้
นคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลอายุ
๒๓ ป
บ
านดนตรี
ไทย
ข
อมู
ล : ผศ.กฤษฎา ด
านประดิ
ษฐ
ผู
ช
วยศาสตราจารย
กฤษฎา ด
านประดิ
ษฐ
รองอธิ
การบดี
มหาวิ
ทยาลั
ยราชภั
ฏนครปฐม
เป
นศิ
ษย
ของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผล ได
กล
าวสรุ
ปสํ
านั
กดนตรี
ของคุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลว
า
บ
านพาทยรั
ตน
เป
นแหล
งเรี
ยนรู
ดนตรี
ไทย ที่
คุ
ณครู
ท
านให
เป
นวิ
ทยาทานแก
ทุ
กคนที่
ต
องการ
ศึ
กษาหาความรู
โดยเฉพาะเพลงเก
าแบบโบราณ ทั้
งเพลงเรื่
อง เพลงหน
าพาทย
ตลอดจนเพลง
เบ็
ดเตล็
ดต
างๆ ที่
ใช
สํ
าหรั
บประกอบการแสดงโขน ละคร ลิ
เก หุ
นกระบอก ซึ่
งบ
านดนตรี
ไทยแห
งนี้
มี
ความสมบู
รณ
ของกระบวนเพลงมากที่
สุ
ดแห
งหนึ่
งของไทย โน
ตเพลงจํ
านวนมากนั้
นนอกจากที่
ได
มรดกตกทอดมาจากสํ
านั
กบ
านพาทย
โกศลแล
ว คุ
ณครู
สํ
าราญ เกิ
ดผลยั
งได
บั
นทึ
กโน
ตรวบรวม
เพิ่
มเติ
มทั้
งทางร
องและทางรั
บ ส
วนเพลงเดี่
ยวนั้
น ก็
มี
จํ
านวนมากเช
นกั
น มี
ทั้
งที่
ท
านเรี
ยนมาจาก
คุ
ณครู
ของท
าน และทางเดี่
ยวที่
ท
านประพั
นธ
ขึ้
นใหม
บางครั้
งเมื่
อมี
ศิ
ลป
นดนตรี
ต
องการเรี
ยน
เพลงเดี่
ยวจากท
าน ท
านจะประพั
นธ
ทางเดี่
ยวขึ้
นใหม
ให
บางครั้
งก็
ใช
ของเก
าของครู
อาจารย
แต
เดิ
ม
แล
วแต
โอกาสและความเหมาะสมของแต
ละศิ
ษย
แต
ละคน ในส
วนของเพลงเรื
่
องและเพลง
หน
าพาทย
นั้
น เป
นที่
ยอมรั
บในวงการดนตรี
ไทยว
า บ
านพาทยรั
ตน
ของท
านมี
เพลงประเภทนี้
มี
มาก
จริ
งๆ เมื่
อเที
ยบกั
บแหล
งดนตรี
อื่
นๆ ในประเทศไทย สิ่
งหนึ่
งที่
รั
บรู
กั
นทั่
วไปคื
อการเก็
บรั
กษา
โน
ตเพลงของเก
าที่
มี
อยู
มิ
ให
สู
ญหาย หลงลื
ม
บ
านพาทยโกศล
ข
อมู
ล : สั
มภาษณ
และวิ
เคราะห
เอกสาร
สํ
านั
กดนตรี
บ
านวั
ดกั
ลยาณ
เป
นชื
่
อเรี
ยกของนั
กดนตรี
ไทยมาก
อนตั
้
งแต
ครั
้
งหลวง
กั
ลยาณมิ
ตตาวาส (ทั
บ) เมื่
อจางวางทั่
ว พาทยโกศลได
รั
บประทานชื่
อสกุ
ลจากสมเด็
จพะเจ
าบรมวงศ
เธอ