Page 338 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องคความรูศิ ลปนแหงชาติ : นายสําราญ เกิดผล ๓๓๒
ทางเพลงของสํานักดนตรีบานพาทยรัตน ขอมูล : สัมภาษณและเสวนากลุม
สุนทร ยั งไดมอบโนตเพลงไทยจํ านวนมากใหแกคุ ณครูสําราญ เกิ ดผล ขณะนั้นทานมีอายุ ๒๓ ป
(พ.ศ. ๒๔๙๓) โนตเพลงเหล านั้นเปนตนแบบเพลงทางสํานักบานพาทยโกศล
ทางเพลงสายฝงธนฯ ฝงพระนคร ขอมูล : สัมภาษณ และเสวนากลุม
สํ านักดนตรีสายหนึ่งคื อบานดนตรีของจางวางทั่ว พาทยโกศล เรียกกั นวาบานพาทยโกศล
บ านดนตรีแหงนี้มีชื่อเรี ยกอยางอื่นว าบานเครื่ องบาง บ านวัดกัลยาณบาง เมื่ อเปนทางเพลงบางครั้ง
ก็ เรียกวาทางสายฝงธนฯ ทางฝงขะโนน ซึ่ งมักเปนการเรี ยกของสํานักดนตรี สายฝงพระนคร ของ
สมเด็ จวังบู รพา มี หลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ทํ าหนาที่เปนครูและควบคุมวง ทาง
เพลงของสายบ านพาทยโกศล มีรูปแบบทํ านองที่เป นลักษณะเฉพาะของตน เป นที่ทราบกั น
ทั่ วไปวากลอนทํานองเพลงมีการใชมือและลู กฆองที่โดดเดนเปนเอกลั กษณ สํ านักดนตรีแหงนี้ มี
ศิ ษยที่สืบทอดทางเพลงหลายท าน ไดแก สํานักบานพาทยรัตน ของคุณครูสําราญ เกิดผล เปนตน
ทานั่งบรรเลงดนตรี ข อมูล : นางสาวกรทิพย แชมเชียง
นางสาวกรทิพย แชมเชียง ศิษยคนหนึ่งของคุ ณครูสํ าราญ เกิดผล ไดสงขอมูลทางเมลโดย
คั ดลอกขอมู ลจากสมุดจดบันทึกประจําวันส วนตัว เมื่อวั นที่ ๒๘ พฤษภาคม ๒๕๔๖ เลาถึงการรับ
คํ าสั่งสอน และการตอเพลง ไววา “...ปูราญสอนว า เวลานั่งฟงผูใหญพู ดควรนั่งพับเพียบเรียบรอย
หามนั่ งขัดสมาธิ เป นการไมสมควรเปนอยางยิ่ง เวลาไลระนาดควรไลอย างตั้งใจ ตองให ตรงคู
แปด และต องลงกลางลูกเสียงถึ งจะดี อยาเพิ่งไปรีบตี คอยๆตี ไป เวลาไลก็ควรเริ่ มจากชาๆ และ
ค อยๆขยั บขึ้นไปโดยที่เราไมรูตั ว เหมือนไมไผต องตีตั้ งแตโคนต นไปจนถึงปลาย ถาไลวันนี้ได
สองรอบ พรุ งนี้ ก็ไลใหไดสาม พอวั นตอไปก็เขยิบขึ้นไปอีกเปนสี่ และเพิ่มขึ้นไปเรื่อยๆ จนเราตี
แล วไมรูสึกเมื่ อย สมาธิสําคั ญที่สุ ด ตอนนั้นรู สึ กวาจะต อเพลงจีนเด็ดดอกไมเถาอยู ปู เลยเล า
ประวัติ เพลงนี้ใหฟ งวาทางเครื่ องเปนพระนิพนธ ของ สมเด็จเจาฟากรมพระนครสวรรค วรพินิ ต
ทรงพระนิพนธที่พระตําหนักประเสบัน ประเทศชวา จากนั้นจึงสงมาใหครูเทวาประสิทธิ์ พาทยโกศล
เมื่ อ พ.ศ.๒๔๘๒ เนื้ อรองของเพลงจีนเด็ดดอกไม เปนพระราชนิพนธ ของสมเด็จพระเทพรั ตนฯ
พระราชทานใหปู บรรจุทํ านองเมื่อตนเดือน มิถุนายน ๒๕๓๓ เพื่ อบรรเลงในวันพระราชสมภพ
ของทูนกระหมอมบริพั ตร ที่จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย...”