Page 29 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

องค ความรูศิ ลปนแหงชาติ : นายสําราญ เกิดผล ๑๘
๒.๒.๒ ภูมิปญญา
ภูมิป ญญา มีความหมายถึง องคความรู ความสามารถ ทักษะ ที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู
การฝกฝน สั่งสมประสบการณ ที่ผานมา มีการปรับปรุง พัฒนา และถายทอดสืบตอกัน องคความรู
มีความสัมพันธ ระหวางมนุ ษยกับมนุ ษย มนุษย กับสภาวะของธรรมชาติแวดลอม มนุษย กับความเชื่อ
ต อสิ่งเหนือธรรมชาติ โดยผ านกระบวนการทางจารีตประเพณี วิ ถีชี วิต การทํามาหากินและ
พิธีกรรมตาง ๆ เป นมรดกทางวัฒนธรรมของชนชาติ เผาพันธุ หรื อเปนวิถีของชาวบาน ภูมิปญญาของ
มนุ ษยเกิดขึ้ นจากการเรียนรู การแกป ญญา การคิดค นเชื่อมโยงสิ่งที่ มีอยูกั บการสรางสรรค ด วย
กระบวนความคิด และนํามาใชในเกิดประโยชนในกิจกรรมตางๆ ของแตละชุ มชนหรือสังคมนั้นๆ
๒.๒.๓ ขอบข ายของศาสตรที่เกี่ยวข อง
วิทยาศาสตร หมายถึ ง องคความรู ที่มีระบบและจัดไวอยางเปนระเบียบแบบแผน
เปนวิทยาการที่วาดวยเรื่องราวของปรากฏการณต างๆ สาระของธรรมชาติ สิ ่งแวดลอม เป นกลไก
ที่ขั บเคลื่อนอย างมีระบบดวยวิ ธีการซึ่งสามารถตรวจสอบ พิสูจน ได องค ความรูทางวิ ทยาศาสตร
เปนตัวความรูของธรรมชาติที่ค นพบกับสวนที่ เปนวิธี การเฉพาะที่ใช ในการสืบเสาะหาความรูนั้นมา
ในรูปแบบของกระบวนการสืบเสาะหาความรู ในฐานะที่เปนองคความรูธรรมชาติ มีลักษณะเปน
๒ มิติ ควบคูกั นไป คือ มิ ติทางด านองคความรูของธรรมชาติ และ มิติ ทางดานกระบวนการที่ใช
สืบเสาะหาความรูนั้น
สังคมศาสตร หมายถึ ง ศาสตรที่มุงศึกษามนุษย ทั้งที่เป นปจเจกบุ คคลและกลุ ม
บุคคลทั้ งดานจิตใจ ความรูสึกนึ กคิด สังคมและวัฒนธรรม หรือวิ ทยาศาสตรเกี่ ยวกับ พฤติกรรม
ปรากฏการณ หรือปฏิกิ ริยา เพื่อใหทราบถึงความรู และความจริงที่ จะนํามาแกไขปญหาของสังคม
หรือกอให เกิดความรูใหม พั ฒนามนุษย ใหมีความรู มีบุคลิกลั กษณะนิสัย และจิตสํ านึกที่ ดี เพื่อพัฒนา
ตนเองใหสามารถใชชี วิตอย างมีมีความสุข มีคุณภาพ แกป ญหา และพัฒนาชุมชนในทุกมิติ
มนุษยศาสตร หมายถึง คุ ณคาของมนุษยในรูปป จเจกบุคคล มีความเกี่ยวของกับ
กระบวนความคิด การแสดงออก เกิดจากแรงบันดาลใจ เป นการคิดสร างสรรคเฉพาะเรื่องเฉพาะบุคคล
ไมสามารถสร างเปนกฎเกณฑ พิสู จนไดเหมือนวิทยาศาสตร รวมทั้งสิ่งตางๆที่มนุษยสรางขึ้นมา
สั่งสมกันมาและสืบทอดกันตอๆ มา ทั้งที่เปนรูปธรรมและนามธรรม เชน ปรัชญา ศาสนา ความเชื่อ
ภาษา วรรณคดี โบราณคดีประวัติ ศาสตร การเมืองการปกครอง วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี
ทัศนศิ ลป นาฏศิลป ดนตรี มนุษยศาสตรมีจุดเดนที่คุ ณคา จึงไมสามารถวั ดหรือตีค าออกมาเปน
เชิงปริมาณได