Page 99 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

83
4.1.2.2 วัฒนธรรมการกินและอาหารพื้นบ้านชาวไทใหญ่
จากการเข้าไปสัมภาษณ์ชาวบ้านและสั งเกตในชุ มชนไทใหญ่
โดยเฉพาะบริเวณตลาดที่ จาหน่ายอาหารในตอนเช้ามื ดและตอนเย็นในชุ มชนพื้นที่วิจัย พบว่า ชาว
ไทใหญ่ชอบบริ โภคข้าวเจ้าเป็ นหลักมากกว่าบริ โภคข้าวเหนียว ข้าวเหนียวนิ ยมทาเป็ นขนม แต่ ใน
ตลาดทุกแห่งมีข้าวเหนียวขายให้แก่ชาวบ้านในชุ มชน อาหารของชาวไทใหญ่มีหลายประเภทที่เป็ น
ที่นิ ยมบริ โภคมี ทั้ งประเภทน้ าพริ ก ยา แกง เช่น พริ กผอง น้ าพริ กส้ ม(น้ าพริ กกะปิ ) น้ าพริ กคั ่ว
น้ าพริ กเห็ด น้ าพริ กต่อ น้ าพริ กอุ๊บ น้ าพริ กอื่น ๆ และมีอาหารประเภทแกงได้แก่ แกงฮังเล แกงผ ัก
ต่างๆ เช่ นผ ักกาด ผ ักเขียว(ตาลึ ง) ผ ักกูด บอนฟักทอง และอื่ นๆ ส่วนอาหารประเภทโก้ หรื อยาเช่น
ยาหน่อไม้ ยามะเฟื อง ยามะม่ วง ยามะปราง ยาหนัง(สัตว์) ยาผ ัก และอื่นๆ รวมทั้งนิ ยมบริ โภค “
ถั ่วเน่าแค้บ” ซึ่ งทาจากถั ่วเหลื องที่ ปลูกเป็ นพื ชหลักในช่ วงเดื อนมี นาคม-เมษายนของทุ กปี
นอกจากนั้ นย ังมีอาหารประเภทขนมไทใหญ่ แบ่งเป็ นขนมที่ มีทั ่วไป ได้แก่ ส่ วยทะมิน อาหละหว่า
อาหละหว่าจุ่ง เป็ งม้ง ข้าวต้มกล้วย ข้าวต้มถั ่ว ข้าวต้มกะทิ ฯลฯ และขนมในเทศกาลที่ สาคัญ ๆ เช่น
ปอยส่ างลองจะมีการทาขนมจาพวกขนมเที ยน ขนมจ๊อก ข้าวตอกปั้ น และข้าวปองต่อ เทศกาลออก
พรรษาจะมีการทาขนมเทียน ขนมจ๊ อก หรื อขนมสอดไส้ เพื่ อนาไปทาบุญที่ว ัดและแจกจ่ายเพื่ อเป็ น
ทานไปย ังบ้านญาติ ในช่วงเดื อน 3 ตรงกับเดื อนกุมภาพันธ์ จะมีการทา “ข้าวหย่ากู้”หรื อข้าวเหนียว
แดง (คณะอนุ กรรมการว ัฒนธรรมจังหว ัดแม่ฮ่องสอน มปป. : 36-40) นอกจากนั้ นจากการสัมภาษณ์
ชาวบ้านในชุ มชนบ้านเมื องปอน ย ังพบว่า ชาวไทใหญ่ ย ังชอบนาเอาพืชผ ักพื้ นบ้านมาปรุ งเป็ น
อาหาร เช่น หมากเขอต๋ า(ตามะเขือ) มะม่วงสะนาบ(ยามะม่วง) ผ ักจ้อก มะเขื ออุ๊บ หน่ อโก้(ยา
หน่อไม้)ผ ักกูดจอส้ม (จอน้ า) ผ ักบุ้งจอ หมาก-ลางต๋ า (ตาขนุ น) ผ ักห้าโก้(ชะอม)เป็ นต้น ตลอดถึง
อาหารประเภทที่ใช้เนื้ อสั ตว์เป็ นหลักในการทาอาหาร เช่ น ไก่ หมู ปลา เช่ น อุ๊บเครื่ องในหมู ไข่อุ๊บ
ปลาเค็มอุ๊บ เนื้ อส้มอุ่น(ข้าวกันจิ้น) แกงกระด้าง(หนังตุ๋ ง) เป็ นต้น
อย่างไรก็ตาม จากการสั มภาษณ์ ผู ้ให้ ข้อมู ลที่ เป็ นเฒ่าผู ้แก่กล่ าวตรงกั นว่า ในการ
ดารงชีวิตประจาว ันของชาวบ้านไทใหญ่ในชุมชนไทใหญ่นั้ น เมื่อทาอาหารเช้าเสร็จ ในครอบครั ว
ที่เคร่ งครัดในศาสนา มักนาเอาข้าวและอาหารที่ทาเสร็ จมาแบ่งใส่ภาชนะขนาดเล็กแล้วนาไปถวาย
พระที่อยู ่บนหิ้ งพระภายในบ้าน แล้วถึงจะเรี ยกสมาชิ กภายในบ้านมารับประทานพร้อมกันทั้ งบ้าน
และเด็กจะไม่รั บประทานก่อนผู ้ ใหญ่ โดย จะนั ่งบนพื้นล้อมวงกัน มีโตกหรื อถาดใส่กับข้าวไว้ตรง
กลาง และจะมีการแบ่งปั นให้ญาติ มิตรหรื อเพื่ อนบ้านข้างเคี ยงที่มีความสนิ ทคุ้นเคย และการ
ทาอาหารเพื่อบริ โภคในแต่ละครั้ งนั้ นมักจะไม่ทาในปริ มาณมากนัก คือทาพอเพี ยงแก่ในแต่ ละมื้อ
แต่หากมีอาหารที่ เหลือก็มักจะเก็บไว ้กินในมื้อต่อไปเช่นกัน