Page 85 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

69
ต่อมาในปี พ.ศ.2417 สมัยพระเจ้าอินทรวิชยานนท์ ได้แต่งตั้ งให้ “ชานกะเล” ซึ่ งเป็ นคน
ไทใหญ่เป็ น “พญาสิ งหนาทราชา” ปกครองเมื องแม่ ฮ่องสอนอยู ่ถึ ง 10 ปี และยกฐานะเมือง
แม่ฮ่องสอนขึ้ นเป็ นเมืองหน้าด่าน โดยมีเมื องขุนยวมและเมืองปายเป็ นเมืองหลัก และเมืองยวมใต้
หรื อแม่สะเรี ยงเป็ นเมืองรอง ต่อมา พ.ศ.2427 เจ้านางเมียะได้ปกครองเมืองแม่ ฮ่องสอนต่อมาอีก 7
ปี ได้นาความเจริญรุ่ งเรื องมาสู ่ เองแม่ฮ่องสอนเป็ นอย่างมาก หลังจากนั้ น ปู่ ขุ นโทะได้ปกครองเมือง
แม่ ฮ่องสอนต่ อมาได้รั บแต่งตั้ งให้เป็ น “พระยาพิ ทักษ์ สยามเขต” เมื่อปู่ ขุ นโทะถึ งแก่ กรรมลง
“ขุนหลู ่” ซึ่ งเป็ นบุ ตรปู่ ขุนโทะได้ ปกครองแทนและได้แต่ งตั้ งเป็ น “พระยาพิศาลฮ่องสอนบุรี ” ในปี
พ.ศ.2443 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าอยู ่หัว มี พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้รวมเมือง
แม่ ฮ่องสอน เมื องขุนยวม เมื องยวม (แม่สะเรี ยง) และเมื องปายตั้ งชื่ อเป็ น “บริ เวณเชี ยงใหม่
ตะว ันตก” ตั้งที่ ว่าการขึ้ นที่ เมื องขุนยวม และย ้ายมาตั้ งที่เมื องยวม ในปี พ.ศ.2446 ต่อมาเปลี่ยนเป็ น
“บริ เวณพาย ัพเหนือ” ขึ้ นตรงต่อข้าหลวงใหญ่มณฑลพาย ัพ และย ้ายมาตั้งที่ ว่าการเมืองแม่ฮ่องสอน
ในปี พ.ศ.2453 ถึงสมัยรั ชกาลที่ 6 จึงได้ยกฐานะมาเป็ นจังหว ัดแม่ฮ่องสอน และได้ทรงโปรดเกล้า
“พระศรสุ รราช” (เปลื้ อง) เป็ นเจ้าเมื องแม่ ฮ่องสอน ถือได้ว่าพระศรสุ รราชเป็ นผู ้ ว่าราชการจังหว ัด
แม่ฮ่องสอนคนแรก (สถาบันวิจัยสังคม, 2551 : 62-63 )
3) ช่ วงสมัยการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 ถึ งปัจจุบัน
ในปี พ.ศ.2475 มีการเปลี่ ยนแปลงการปกครองเป็ นระบอบประชาธิ ปไตย
ตรงกับสมัยรั ชกาลที่ 7 แห่ งกรุ งรัตนโกสิ นทร์ มี การยกเลิกการปกครองจากมณฑลเป็ นจังหว ัด
บริ หารราชการตามรั ฐธรรมนู ญแห่ งราชอาณาจักรไทย จึ งเปลี่ยนเป็ นจังหว ัดแม่ ฮ่องสอน โดยมี
อา เภอปาย อา เภอขุ นยวม อา เภอแม่สะเรี ยง ให้ ขึ้ นอยู ่ กั บจั งหว ัดแม่ ฮ่ องสอนขึ้ นตรงต่ อ
กระทรวงมหาดไทย และราชอาณาจักรไทยมาจนถึงทุกว ันนี้ (ศิริลักษณ์ กัณฑศรี,2552)
จะเห็นได้ว่า พัฒนาการทางประว ัติ ศาสตร์ของชุ มชนไทใหญ่ การตั้งถิ ่ นฐาน และการ
อพยพของชาวไทใหญ่นั้น จะเกี่ ยวโยงกับประว ัติ ศาสตร์ ของล้านนา อยุ ธยา พม่า จนถึงการผนวกเข้า
สู ่ ราชอาณาจักรไทย จึงสันนิ ษฐานว่าผู้คนในชุ มชนไทใหญ่ในจังหว ัดแม่ ฮ่องสอนมีทั้งการเข้ามาทา
การค้า การหนี ภัยการสู ้รบ การรับจ้างทางาน โดยสรุ ปไว ้ในแผนภู มิที่ 3