Page 53 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

37
ไปมาก ประเทศไทยเป็ นส่ วนหนึ่ งหนึ่ งของสังคมโลกที่ หลีกไม่พ้นที่จะได้ รับผลกระทบจากการ
เปลี่ยนแปลงเหล่านั้ น ทั้ งด้านว ัฒนธรรม เศรษฐกิจ สั งคม (สถาบันคลังสมองของชาติ , 2552 : 12)
จากผลกระทบดังกล่ าวผู้วิจัยเห็นได้ว่า โลกาภิว ัตน์เป็ นปรากฏการณ์ ที่เกิ ดขึ้ นในระบบ
โลก ที่มีทั้งคุ ณประโยชน์ มหาศาล และโทษอย่างมหันต์ เป็ นการใช้ความเหนื อกว่าของประเทศที่มี
ความเจริ ญในด้านต่าง ๆ ทั้ งด้านเศรษฐกิจ การเมื อง มีกลไกการค้า การลงทุน ตลอดถึงเครื่ องมื อ
และเทคโนโลยี ขั้ นสู ง รวมทั้ งการบริ หารจัดการโดยใช้อิ ทธิ พลทางการเมืองผ่านกลไกต่ าง ๆ
ระหว่างประเทศ กดดันให้ ประเทศด้อยพัฒนาที่มีอานาจต่อรองน้อยเข้าสู ่ วงจรของโลกาภิว ัตน์ ทั้ง
โดยตรงและโดยอ้อม รวมถึงส่ งผลกระทบต่อสั งคมไทยในภาพรวม ทาให้เกิ ดการปรับเปลี่ ยนใน
ด้านต่ าง ๆ ตลอดถึงอัตลักษณ์ ทางสังคมและว ัฒนธรรมของกลุ่มคน ชุ มชนต่าง ๆ เพื่อให้ตนเอง
สามารถยืนอยู ่ได้ในท่ามกลางกระแสของโลกาภิ ว ัตน์ ซึ่ งเป็ นสิ ่ งที่ไม่สามารถจะหลีกเลี่ ยงได้
2.4 แนวคิดเกี่ยวกับการธารงรักษาอัตลักษณ์ ทางวัฒนธรรม
การธารงรั กษาอัตลักษณ์ทางว ัฒนธรรม เป็ นความพยายามของชุ มชนในการแก้ปั ญหา
ผลกระทบที่ เกิ ดจากความเจริ ญในด้ านต่าง ๆ มี ความสาคัญต่ อการคงอยู ่ ของอัตลักษณ์ ทาง
ว ัฒนธรรมเป็ นการปกป้ องต่อมรดกทางว ัฒนธรรม จึงมีความหมายใกล้ เคียงและสัมพันธ์ กับคาว่า
การอนุ รักษ์ ฉะนั้ นการธารงรักษา หมายถึง การทรงไว้ การชู ไว้ ส่ วนการอนุ รักษ์ หมายถึง การ
รักษาให้คงเดิ ม (ราชบัณฑิ ตยสถาน, 2539, : 915) และการอนุรั กษ์มรดกทางศิ ลปว ัฒนธรรม
หมายถึง การรั กษาโบราณสถาน โบราณว ัตถุ ขนบธรรมเนี ยมประเพณี อันดีงาม ซึ่ งเป็ นมรดกตก
ทอดมาช้านานให้คงอยู ่ต่อไปนานที่สุ ดเท่ าที่จะทาได้ (กรมศิลปากร, 2542 : 70) ผลงานที่ เกิดจาก
การคิดค้นประดิษฐ์สร้ างสรรค์สิ ่ งที่ถือกันว่าเป็ นสิ ่ งดีงาม แล้วเรี ยนรู ้ สื บทอดต่อ ๆ กันมา บางสิ ่ งย ัง
คงเหลือเป็ นหลักฐานถึงปัจจุ บัน รวมถึ งขนบธรรมเนียมประเพณี ภาษา วรรณกรรม และการแสดง
โบราณสถาน โบราณว ัตถุ ศิลปหัตถกรรม สิ ่งต่ าง ๆ เหล่านี้ ถือว่าเป็ นมรดกทางศิลปว ัฒนธรรม
ในทานองเดี ยวกัน การอนุ รั กษ์มรดกทางศิ ลปว ัฒนธรรม จึ งเป็ นการธารง รักษา มี การ
ปกป้ อง ดู แลสงวนรั กษาศิ ลปว ัตถุ โบราณว ัตถุ โบราณสถาน ขนบธรรมเนี ยมประเพณี
ศิลปะการแสดง การละเล่น และกี ฬาพื้นบ้าน ภาษา หัตถกรรม และวรรณกรรมให้คงสภาพเดิมเป็ น
มรดกตกทอดให้คงอยู ่ ในการอนุรั กษ์หรื อพัฒนามรดกทางว ัฒนธรรม จะต้องยอมรับความจริ งใน
เรื่ องวิ ว ัฒนาการทางว ัฒนธรรมของมนุ ษย์ นั ่นคือสังคมและว ัฒนธรรมที่ไม่ มีสภาพหยุดนิ ่ ง หากมี
การเปลี่ยนแปลงและผ่านขั้นตอนต่าง ๆ มาเป็ นความสาคัญในการอนุ รั กษ์หรื อพัฒนามรดกทาง
ว ัฒนธรรม จึ งอยู ่ที่ต้องรักษาบรรยากาศหรื อสภาพแวดล้อมทางว ัฒนธรรมของสังคมเกษตรกรรมที่
สื บเนื่ องกันมาของท้องถิ ่ นให้คงไว ้และสิ ่ งที่ ชุ มชนทุกชุ มชนในท้องถิ ่ นเดี ยวกันดู แลและใช้
ประโยชน์ร่ วมกัน จึงมีผลทาให้เกิดกฎเกณฑ์ ประเพณี หรื อจารี ตที่ป้ องกันมิ ให้มีการเอาเปรี ยบซึ่ ง