Page 41 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

25
6. ว ัฒนธรรมอาจเปลี่ ยนแปลงได้จากพัฒนาการของความรู ้และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่
สังคมกาหนดขึ้นเอง เช่ น จากการที่ผู ้ คนมีความรู ้มากขึ้ น ทาให้เปลี่ยนทัศนคติและความเชื่ อเดิม
7. ว ัฒนธรรมอาจเปลี่ยนแปลงได้เนื่ องจากความประสงค์ของผู ้ มีอานาจในสังคม เช่ น
ตัวอย่างของการเปลี่ยนแปลงในสมัยจอมพล ป.พิบู ลสงคราม นายกรัฐมนตรี ของไทย ช่วง
ประมาณ พ.ศ.2481 – 2487
8. เนื่ องจากการมองเห็ นประโยชน์ และความจาเป็ นของสิ ่ งนั้ น ๆ ทาให้ ผู ้ คนรั บเอา
ว ัฒนธรรมนั้ นๆ มาใช้ในการดาเนินชีวิต เช่ น เมื่อมี ประชากรมากขึ้ นจาเป็ นต้องอาศัยการผลิตแบบ
อุตสาหกรรม การใช้เครื่องมือเครื่ องจักรช่วยในการผลิต การผลิตระบบโรงงาน (Factory system)
นอกจากนั้ น ขบวนการเปลี่ยนแปลงว ัฒนธรรมแตกต่างจากการเปลี่ยนแปลงที่ เน้นรัฐเป็ น
ผู ้ นา ให้ ความสาคัญกับอานาจ หรื อเน้นนายทุนเป็ นผู ้ นาให้ ความสาคัญเฉพาะกับว ัตถุ ในการ
เปลี่ยนแปลงแนวว ัฒนธรรมนี้ สถาบันศาสนาเองต้องไม่ถื อตัวว่าเป็ นผู้ นา บังคับให้เชื่อ แต่ต้องปรับ
รับกับความเชื่ อและว ัฒนธรรมพื้นบ้านว ัฒนธรรมไทยในส่ วนรัฐและศาสนาซึ่ งมีลักษณะต่างหาก
(Alienated) จากว ัฒนธรรมชาวบ้าน จึงควรถู กตรวจสอบ ถูกทาให้ เป็ นรัฐและศาสนาของชาวบ้าน
(ฉัตรทิพย์ นาถสุภา, 2547)
อย่างไรก็ ตาม ลักษณะการเปลี่ยนแปลงทางว ัฒนธรรมในมุมมองของผู ้ วิจัยนั้ นเห็นว่ า
ว ัฒนธรรมของกลุ่มคนหรื อของชุ มชนจะมี ลักษณะเฉพาะหรื อมี ความเป็ นมาตรฐานเฉพาะ มีกลไก
หรื อกระบวนการที่จะควบคุมลักษณะเฉพาะนั้ น ๆ ให้คงอยู ่หรื อสืบทอดหรื อการปรั บเปลี่ยนหรื อ
เปลี่ยนแปลงให้เกิ ดการผลิตใหม่ที่ เกิดขึ้ นจากการยอมรับเอาว ัฒนธรรมอื่ นที่มีความคล้ายคลึ งหรื อ
แตกต่างเข้ามาใช้ในชุมชน กลไกนั้นจะเกี่ ยวข้องกับกลุ่มคนในชุ มชนที่ร่วมกันสร้าง ร่ วมกันคิดว่ า
จะทาให้มีการปรั บเปลี่ ยนหรือเปลี่ ยนแปลงว ัฒนธรรมของตนเองได้อย่ างไร ภายใต้กระแสแห่ง
ความเจริญของโลกที่ เพิ ่มมากขึ้ นในทุ ก ๆ ด้าน ซึ่ งบุ คคล ตลอดถึ งชุ มชนจะซึมซับจากสิ ่ งที่ ได้รั บ
จากความเจริญต่าง ๆ ได้
ในการศึกษาการปรั บเปลี่ ยนอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรมนั้ น ผู ้ วิ จัยเห็นว่ามี คาศัพท์ที่ มี
ความสัมพันธ์ สอดคล้องกั นอยู ่ หลายคา และเพื่อนามาใช้ ในการวิ เคราะห์ปรากฏการณ์ และ
กระบวนการทางสังคมและว ัฒนธรรม เช่ น การปรั บปรนทางว ัฒนธรรม การปรั บตั ว การผสม
กลมกลืนทางว ัฒนธรรม และการบูรณาการทางว ัฒนธรรม โดยสรุ ปดังต่อไปนี้
2.2.5.1 การปรั บปรนทางวัฒนธรรม (Culture Assimilation)
การปรั บปรนว ัฒนธรรม คื อ การผสมผสานปรับแต่ งให้ เหมาะสม
กลมกลืนกันให้อยู ่ ร่ วมกันได้ ในสั งคมเดียวกั น เช่ น ระหว่างว ัฒนธรรมเก่ากับว ัฒนธรรมใหม่
ระหว่างว ัฒนธรรมเมืองกั บว ัฒนธรรมบ้าน นอกจากนั้ นการปรับปรนว ัฒนธรรมย ังหมายถึ ง การที่