Page 259 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

237
ประเพณี “ปอยเหลินสิ บเอ็ด” หรือประเพณี ออกพรรษา ซึ่ งถือว่ ามี ความสาคัญมากสาหรับชาว
แม่ฮ่องสอน
งานประเพณี ปอยเหลินสิ บเอ็ด จะเริ ่ มตั้ งแต่ ขึ้ น 1 ค่ า เดือน 11 ถึงแรม 14 ค่ า เดือน 11
(ตรงกับเดื อนตุลาคม) โดยมีรายละเอียดของแต่ละกิ จกรรมดังนี้
1. การแฮนซอมโก่จา
“แฮนซอมโก่ จา”คือการทาบุ ญเป็ นครั้ งที่ 2 (การทาบุญอุ ทิศส่ วนกุศลให้ผู ้ตายครั้ งแรกใน
ว ันฌาปนกิจศพ หรื อหลังจากนั้ น 7 ว ัน เรี ยกว่า “แฮนซอมใจ๋ ขาด”) ในระหว่างว ันขึ้ น 1 ค่า เดื อน 11
ของปี ที่ตาย หากตายระหว่างเดื อนสิบเอ็ดจะต้องเลื่ อนการแฮนซอมโก่จาออกไปอีก 1 ปี คื อเลื่ อนไป
ทาบุญในปี ต่ อไป เมื่อมีการแฮนซอมโก่จาแล้ว ถือได้ว่าได้อุทิศส่ วนกุศลให้กับผู้ ที่ ตายครบถ้วนตาม
ประเพณี เรี ยบร้ อยแล้ว ต่ อจากนี้ ไปก็จะไม่มีการทาบุ ญใดๆอีก ซึ่ งแตกต่างจากที่ อื่ นที่จะอุทิศส่ วน
กุศลให้กับผู ้ ตายในวาระครบรอบ 100 ว ันครั้ งเดี ยวเท่านั้ น ในประเพณีการแฮนซอมโก่จาสิ ่ งที่ ขาด
เสี ยมิ ได้คื อ การถวายหนั งสือที่เรี ยกว่า “ลี กซุ ตต๊ะ” (ลีกซุ ตต๊ ะคือหนังสื อธรรมของชาวไทใหญ่
เนื้ อหาของหนังสื อจะเป็ นเหมือนนิ ทานเรื่ องเล่า) ในลี กซุตต๊ ะจะมีเรื่ อง นางว ัวแกง การแพร่ กรรม
มอนธรรม ซึ่ งจะใช้อ่ านในงานศพหรืองานแฮนซอมโก่ จาแล้วนาไปถวายว ัด นอกจากนั้ น การถวาย
ธง(ตุง)ให้ แก่ผู ้ตายหรื อเรียกว่า“ตุงตาข่อน” มาจากความเชื่ อว่า ตุงนี้ จะมี อานิสงค์ช่ วยให้ผู ้ ตายรอด
พ้นจากการไปเกิดเป็ นเปรต หรื อการตายตกนรกได้
ความเชื่ อเกี่ยวกับประเพณีแฮนซอมโก่ จา
การทาบุญอุทิ ศส่วนกุศลให้ผู ้ ที่ ล่วงลับไปแล้วเป็ นความเชื่ อของชาวไทใหญ่(คนไต)ที่จะ
จัดขึ้ นในเดือน11 ซึ่ งเป็ นความเชื่ อที่สื บทอดกันมาช้านาน เมื่อญาติพี่ น้องเสี ยชีวิตไปแล้ว หลังจาก
ผ่านไปประมาณ 1 ปี ก็ จะเริ ่ มมีการทาบุญอุ ทิศส่ วนกุศลไปให้เพราะเชื่ อกันว่าผู ้ ที่ล่ วงลับไปแล้วจะ
ได้รับสาวนบุญส่วนกุ ศลที่ญาติพี่น้องนาไปให้ และถ้าไปตกอยู ่ ณ จุดใดในยมโลกก็จะกลับมารับเอา
บุญกุศลนี้ ไปใช้ในอีกภพหนึ่ ง ส่ วนหนึ่ งก็จะเป็ นความสบายใจของญาติพี่ น้องเอง และประโยชน์ที่
ได้รับจากประเพณี นี้ คือ (จม อินแก้ว : 29/08/2550)
1) เป็ นการสื บทอดประเพณี การแฮนซอมโก่จาของชาวไทใหญ่ไม่ให้ สู ญหาย
2) เป็ นการสร้างความรั กความเคารพนับถื อต่อผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว
3) เกิดความสุ ขทางด้านจิตใจในการได้ทาบุญอุทิศส่ วนกุศล ให้กับผู้ ที่ล่ วงลับไปแล้ว