222
อุ
ปถั
มภ์
ค
้
าจุ
นในขณะที่
บวชและหลั
งจากสึ
กแล้
วด้
วย บางรายถึ
งกั
บมอบมรดกให้
เหมื
อนกั
บเป็
น
บุ
ตรคนหนึ
่
งที
เดี
ยว ผู
้
ที่
ได้
บวชลั
กษณะนี
้
จะเรี
ยกผู
้
ที่
รั
บเป็
นเจ้
าภาพบวชให้
ตนว่
า “พ่
อ – แม่
” หรื
อ
“พ่
อข่
าม แม่
ข่
าม” คาว่
า “ข่
าม”แปลว่
ารั
บรอง หรื
อรั
บภาระอุ
ปถั
มภ์
ในอดี
ต “พ่
อข่
าม แม่
ข่
าม” หรื
อ
ผู
้
ที่
รั
บอุ
ปถั
มภ์
บรรพชาสามเณรจะได้
รั
บการยกย่
องยอมรั
บนั
บถื
อในสั
งคมเป็
นอย่
างมาก โดยจะ
ได้
รั
บการยกย่
องและเรี
ยกคานาหน้
าว่
า“พ่
อส่
าง แม่
ส่
าง” ส่
วนผู
้
ที่
รั
บอุ
ปถั
มภ์
อุ
ปสมบทพระภิ
กษุ
จะ
ได้
รั
บการยกย่
องและเรี
ยกคานาหน้
าว่
า“พ่
อจาง แม่
จาง” ผู
้
ที่
ผ่
านการบรรพชาเป็
นสามเณรมาแล้
วเมื่
อ
สึ
กออกมาจะเรี
ยกว่
า “ส่
าง” สาหรั
บผู
้
ที่
ผ่
านการอุ
ปสมบทเป็
นภิ
กษุ
เมื่
อสึ
กออกมาจะเรี
ยกว่
า “ทาก”
หรื
อ “หนาน” นาหน้
าชื่
อ
2. ประเภทของการบวชส่
างลอง
วิ
ธี
จั
ดงานบวชเณรของชาวไทใหญ่
นั
้
นมี
วิ
ธี
การบวช 2 วิ
ธี
คื
อแบบที่
เรี
ยกว่
า “ข่
ามดิ
บ” และ
แบบที่
เรี
ยกว่
า “ข่
ามส่
างลอง”
1. แบบ “ข่
ามดิ
บ” เป็
นวิ
ธี
การง่
ายๆ และประหย ั
ดไม่
ต้
องใช้
เวลาในการเตรี
ยมงานและไม่
สิ
้
นเปลื
องค่
าใช้
จ่
ายมาก วิ
ธี
การคื
อเมื่
อตกลงว่
าจะนาเด็
กมาบรรพชาเป็
นสามเณรแล้
วพ่
อแม่
ก็
จะโกน
ผมหรื
อนาเด็
กไปโกนผมที่
ว ั
ด แล้
วพระจะทาพิ
ธี
บรรพชาเป็
นเณรให้
เลย
2. แบบ “ข่
ามส่
างลอง” เป็
นพิ
ธี
ที่
ต้
องเตรี
ยมงานกั
นนานมี
ค่
าใช้
จ่
ายสู
งใช้
เวลาจั
ดงาน3-5
ว ั
นมี
การเชิ
ญผู
้
มาร่
วมงานเป็
นจานวนมาก และมี
ขั
้
นตอนมากมายคื
อหลั
งจากเตรี
ยมงานแล้
วก็
นาเด็
ก
มาโกนผมแล้
วแต่
งตั
วเป็
น “ส่
างลอง” หรื
อลู
กแก้
วแห่
ไปขอขมาตามที่
ต่
างๆ แห่
เครื่
องไทยทานจาก
บ้
านไปสู ่
ว ั
ด แห่
ส่
างลองจากบ้
านไปทาพิ
ธี
ขอบรรพชาที่
ว ั
ดและมี
การเฉลิ
มฉลองที่
ว ั
ดหรื
อที่
บ้
านอี
ก
1 ว ั
น จึ
งเสร็
จพิ
ธี
แต่
แบบ “ส่
างลอง”นี
้
เป็
นที่
นิ
ยมจั
ดกั
นมากถื
อกั
นว่
าเป็
นบุ
ญกุ
ศลของผู
้
จั
ดและเป็
น
สง่
าราศี
แก่
หมู ่
บ้
านและท้
องถิ ่
นด้
วย
เด็
ก ๆ ที่
จะเตรี
ยมตั
วโกนผมแล้
วแต่
งตั
วเป็
น “ส่
างลอง”