บทที่
2
เอกสารและงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
อง
ในบทนี
้
เป็
นการนาเสนอผลการทบทวนเอกสารและงานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
อง เพื่
อกาหนด
กรอบความคิ
ดสาหรั
บการวิ
จั
ยเกี่
ยวกั
บการปรั
บเปลี่
ยนและการธารงรั
กษาอั
ตลั
กษณ์
ทางว ั
ฒนธรรม
ของชุ
มชนไทใหญ่
ในจั
งหว ั
ดแม่
ฮ่
องสอน ซึ
่
งครอบคลุ
มเนื
้
อหาดั
งต่
อไปนี
้
2.1
แนวคิ
ดอั
ตลั
กษณ์
ทางว ั
ฒนธรรม
2.2 แนวคิ
ดและทฤษฎี
ทางสั
งคมและว ั
ฒนธรรม
2.3 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บโลกาภิ
ว ั
ตน์
2.4 แนวคิ
ดเกี่
ยวกั
บการธารงรั
กษาอั
ตลั
กษณ์
ทางว ั
ฒนธรรม
2.5 แนวคิ
ดกระบวนการทางว ั
ฒนธรรม
2.6 งานวิ
จั
ยที่
เกี่
ยวข้
อง
2.7 กรอบแนวคิ
ดในการวิ
จั
ย
2.1 แนวคิ
ดอั
ตลั
กษณ์
ทางวั
ฒนธรรม
2.1.1 ความหมายของอั
ตลั
กษณ์
(Identity)
การศึ
กษาความหมายของมโนทั
ศน์
“อั
ตลั
กษณ์
” (Identity) ม ั
กเป็
นการศึ
กษาใน
แนวว ั
ฒนธรรมศึ
กษา(Cultural Studies) มั
กจะถู
กกล่
าวควบคู
่
ไปกั
บมโนทั
ศน์
อานาจ การนิ
ยาม
ความหมายหรื
อการสร้
างภาพแทนความจริ
ง (Representation) เมื
่
อนาไปสั
มพ ั
นธ์
ก ั
บคากล่
าว
เหล่
านี
้
จึ
งทาให้
“อ ั
ตล ั
กษณ์
” มี
ความหมายที
่
แตกต่
างไปจากความหมายที
่
เข้
าใจก ั
นโดยทั
่
วไป
นอกจากนั
้
น พจนานุ
กรมภาษาไทย-อ ั
งกฤษ หรื
ออ ั
งกฤษ-ไทย (วิ
ทย ์
เที
่
ยงบู
รณธรรม : 1049)
แปล Identity ว่
า เอกลั
กษณ์
ซึ
่
งตรงกั
บความหมายของคานี
้
ในพจนานุ
กรม ภาษาอั
งกฤษ (Oxford
Advance Leavner’s 1973 : 487 ; Collins Dictionary 1996) ว่
า สิ
่
งที
่
เป็
นคุ
ณสมบั
ติ
ของคนหรื
อสิ
่
ง
หนึ
่
งและมี
นโยบายต่
อไปว่
า เป็
นคุ
ณสมบั
ติ
เฉพาะของสิ
่
งนั
้
น ที
่
ทาให้
สิ
่
งนั
้
นโดดเด่
นขึ
้
นมา หรื
อ
แตกต่
างจากสิ ่
งอื่
น และสิ ่
งที่
เรารู
้
สึ
กว่
าเป็
นเราหรื
อพวกเราแตกต่
างจากเขาหรื
อพวกเขาหรื
อคนอื
่
น
ไม่
จาเป็
นต้
องเป็
นหนึ
่
งเดี
ยว แต่
อาจมี
หลายอั
ตลั
กษณ์
ที่
ประกอบขึ
้
นมาเป็
นตั
วเราและพวกเรา ไม่
ใช่
เป็
นสิ
่
งที
่
มี
อยู
่
ในธรรมชาติ
แต่
เป็
นสิ
่
งที
่
สร้
างขึ
้
นโดยสั
งคม (Social Construct) อ ั
ตล ั
กษณ์
จึ
ง
จาเป็
นต้
องมี
กระบวนการสร้
างความเหมื
อนระหว่
าง พวกเรา หรื
อคนอื
่
น(ฉลาดชาย รมิ
ตานนท์
,
2545)