Page 185 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

163
5.1.1 อัตลักษณ์ ทางวัฒนธรรมของชุมชนไทใหญ่ ในจังหวัดแม่ฮ่ องสอน
ในอดี ตชุมชนไทใหญ่ในจังหว ัดแม่ฮ่องสอนมีการอพยพเคลื่ อนย ้ายเข้ามาตั้ งถิ ่ น
ฐานจากการเมืองที่ปราชัยสงครามระหว่างจีนกับพม่า การทาสงครามระหว่างไทยกับพม่า การล่า
อาณานิคมของมหาอานาจตะว ันตก ตลอดถึ งช่วงของกระแสการเปลี่ยนทั้งการเมื อง เศรษฐกิจที่
เกี่ยวพันกับอาณาจักรล้านนาในแต่ ละยุ คสมัยทั้ งการทาการค้า การทาไม้ ตลอดถึงการเข้ามาโดย
สมัครใจ ชุมชนไทใหญ่ ทุกแห่ งในจังหว ัดแม่ ฮ่ องสอนตั้ งอยู ่ ในพื้ นที่ที่ อุ ดมสมบู รณ์ มีลักษณะ
ภูมิศาสตร์ เอื้ อต่อการพึ่งพาทรั พยากรธรรมชาติทั้งแหล่ งน้ า ดิน ป่ าไม้ ในแต่ละชุ มชนไทใหญ่มักมี
แม่น้ าหรือลาห้วยไหลผ่าน มีความสาคัญยิ ่งต่อการดารงชี วิตของชาวบ้านในชุ มชนไทใหญ่
ในวิถีชี วิตของชาวไทใหญ่ในจังหว ัดแม่ฮ่องสอน ผูกพันกับคติ ความเชื่อดั้ งเดิ ม และมี
ความศรั ทธาเลื่อมใสต่อพุ ทธศาสนาผสมผสานการนับถือผี มาตั้ งแต่ บรรพบุรุ ษ ส่ งผลทาให้ชาว
ไทใหญ่มีพิ ธีกรรมตั้ งแต่เกิ ดจนตาย และขนบธรรมเนียมประเพณี มี ลักษณะสั มพันธ์กับสังคมที่
พึ่งพาแบบเกษตรกรรมดั้ งเดิม มีอัตลักษณ์เฉพาะของตนเองทั้งภาษาพู ด การแต่งกาย การละเล่นและ
การแสดง ว ัฒนธรรมการบริ โภคอาหาร ศิลปหัตถกรรมและงานด้านทัศนศิลป์ ที่สื บทอดกันมาอย่าง
ยาวนาน ในความเชื่ อ ความเลื่อมใสศรัทธาต่อศาสนานั้ น เห็นได้ชัดว่าชาวบ้านในชุ มชนไทใหญ่
แทบทุกแห่ งจะให้ความสาคัญกับการทาบุ ญในว ันพระและเทศกาลสาคัญ จะหยุดงานหรื อไม่ไป
ประกอบอาชีพใด ๆ เพราะเชื่อว่ าจะไปทาร้ายสั ตว์เล็กหรื อสิ ่งอื่ น และการทาบุ ญจะส่ งผลต่อความ
เจริญก้าวหน้า ครอบครัวเจริ ญรุ่งเรื อง จึ งเห็นได้ว่าชุมชนไทใหญ่จึงมีประเพณี ที่เกี่ ยวกับพุทธศาสนา
ครบทั้ ง 12 เดือนเรี ยกว่าหยาสี่ สิ บสอง หรื อพิธี 12 ราศี
การดาเนินชีวิตประจาว ันของชาวไทใหญ่ นั้ น ชาวไทใหญ่ มักนิ ยมบริ โภคข้าวเจ้ามากกว่า
ข้าวเหนียว และย ังนิ ยมทาอาหารไทใหญ่เพื่อใส่ บาตรหรื อทาบุญถวายพระภิกษุ ที่ว ัดใกล้บ้าน และ
นิยมบริ โภคภายในครั วเรื อนแล้วแบ่งปั นให้ญาติพี่ น้องหรื อเพื่ อนบ้าน เนื่ องจากชาวไทใหญ่นิ ยม
การทาบุญ อาหารที่ชาวไทใหญ่ทาขึ้ นจึงสั มพันธ์กับการถวายให้แก่พระภิ กษุ เช่น การทาข้าวเหนียว
แดงหรื อข้าวหย่ากู้ไปถวายพระ เป็ นต้น อาหารของชาวไทใหญ่มีทั้งประเภทน้ าพริ ก ยา แกง รวมทั้ง
นิยมบริ โภคถั ่วเน่าแค้บที่ ทาจากถั ่วเหลื อง รวมถึงขนมเทียนหรื อขนมจ๊อกหรือขนมสอดไส้ ในการ
ทาอาหารบริ โภคนั้ น ส่ วนการแต่ งกายของชาวไทใหญ่นั้ นโดยทั ่วไปทั้ งผู้ชายและผู ้หญิ งมี
ลักษณะเฉพาะของตนเองทั้ งเสื้ อผ้า ทรงผม รวมถึงผู้ชายไทใหญ่นิยมสักลายลงบนร่ างกายเพื่อแสดง
ความแข็งแกร่ งเป็ นชายชาตรี และเพื่ออยู ่ยงคงกระพันเป็ นต้น
นอกจากนั้ น สิ ่ งที่ชี้ ให้เห็นถึ งชาวไทใหญ่มีความศรัทธาเลื่อมใสในศาสนาพุทธอย่างแรง
กล้านอกจากพิ ธีกรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี 12 เดือนแล้ว ชาวไทใหญ่ย ังสร้ างสรรค์ประดิษฐ์ท่ า
ราจากการจาลองของสัตว์ทั้ งหลายในว ันเทโวโรหณะเพื่อเฉลิ มฉลองในเทศกาลประเพณี ว ันออก