Page 17 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บทที่ 1
บทนำ
1.1 ควำมเป็ นมำและควำมสำคัญของปั ญหำ
จังหว ัดแม่ฮ่องสอน ตั้ งอยู ่บริ เวณภาคเหนื อของประเทศไทย เป็ นจังหว ัดที่มีประชากร
น้อยที่ สุ ดในภาคเหนื อ มี พรมแดนติ ดต่ อกั บประ เทศสหภาพพม่ า อุ ดมสมบู รณ์ ไปด้วย
ทรัพยากรธรรมชาติ ป่ าไม้และภูเขาอยู ่ในเขตลุ่ มน้ าสาละวิน มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ มีการ
ติดต่อปะทะสั มพันธ์ระหว่างกลุ่มคนชาติพันธุ์ ในบริเวณใกล้เคี ยง ซึ่ งรวมถึงกลุ่มชาติพันธุ ์บริ เวณ
ชายแดนประเทศไทยกับประเทศสหภาพพม่า กลุ่ มชาติพันธุ ์ที่ อาศัยอยู ่ในจังหว ัดแม่ ฮ่องสอนมีทั้ง
พื้นที่ ราบซึ่ งส่วนใหญ่เป็ นเชื้ อสายไทใหญ่หรื อคนไต และพื้ นที่บนดอยสู ง โดยที่กลุ ่มคนเหล่านั้ นจะ
มีศาสนา ความเชื่อ พิธีกรรม วิถี ชีวิตความเป็ นอยู ่ที่แตกต่างกันออกไป กลุ่มชาติพันธุ ์ต่าง ๆได้ แก่
มูเซอ ม้ง ปกาเกอะญอ ลีซอ อาข่า ลัวะ ปาดอง จีนฮ่ อ และชาวไทใหญ่ เป็ นต้น ประชากรส่วนใหญ่
นับถื อศาสนาพุ ทธ รองลงมานับถือศาสนาคริ สต์และศาสนาอิสลาม (สานักงานว ัฒนธรรมจังหว ัด
แม่ฮ่องสอน, 2549)
ในอดีต ก่อนการเป็ นจังหว ัดแม่ฮ่องสอนนั้น ย ังเป็ นลักษณะชุ มชนที่อยู ่ในป่ า ไม่มีผู ้ นา ไม่
มีการปกครองแต่ อาศัยเป็ นชุ มชน ซึ่ งส่ วนใหญ่ เป็ นชาวไทใหญ่ ที่ มีการอพยพย ้ายถิ ่ นมาจาก
ชายแดนประเทศพม่าเพื่อเข้ามาทาการเพาะปลู ก ทาไร่ ทาสวนตามฤดูกาลการผลิ ตและเดินทางไป
มา เป็ นครั้ งคราวไป บ้างอพยพหนี ภัยสงคราม บางกลุ่มเป็ นพวกที่เข้ามาทาไม้และค้าขายไม้
เดินทางมาจากรัฐฉานเข้ามาในเขตล้านนา ความสาคัญของเมืองแม่ ฮ่องสอนในอดีต คือ เป็ นชุ มชน
ที่เป็ นเส้นทางผ่านของกองทัพพม่าที่เดินทางผ่านเพื่ อเข้าสู ่ กรุ งศรี อยุธยา หรื อหัวเมืองฝ่ ายเหนือของ
ไทย หรื อเมืองพิ ษณุโลกในช่ วงสมัยกรุ งศรี อยุธยา (ปั ทมา ชูประเสริ ฐ, 2550) ต่อมามี การก่อตั้ ง
ชุมชนชาวไทใหญ่ ที่บ้างปางหมูขึ้ นในสมัยกรุงรัตนโกสิ นทร์ราวปี พ.ศ. 2374 และในปี พ.ศ.2399
ได้เกิดจลาจลทางหัวเมืองทางฝั ่งตะว ันตกของแม่น้ าสาละวิน ทาให้ชาวไทใหญ่จากเขตพม่ าอพยพ
เข้ามาในเขตไทยมากขึ้น หนึ่ งในนั้ นคือชาวไทใหญ่ จากเมืองจ๋ ามกา(แปลเป็ นไทยว่าจาปี ) ชื่ อ ชาน
กะเล ได้เข้ามาอยู ่กับพะกาหม่องที่บ้านปางหมู ต่ อมาปี พ.ศ.2417 พระเจ้าอินทรวิชยานนท์ ได้เห็ น
ความสามารถของชานกะเล จึงแต่ งตั้งให้เป็ น “พระยาสิ งหนาทราชา” ปกครองเมืองแม่ ฮ่องสอนอยู ่
ถึง 10 ปี ในปี พ.ศ.2443 สมัยรั ชกาลที่ 5 ได้รวมเมื องแม่ฮ่องสอน เมืองขุนยวม เมื องยวม(แม่สะ
เรี ยง) และเมืองปายตั้ งชื่อเป็ น “บริ เวณเชียงใหม่ตะว ันตก” และในปี พ.ศ.2453 ถึงสมัยรัชกาลที่ 6 จึง
ยกฐานะเป็ นจังหว ัดแม่ฮ่องสอน(สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2551)