105
ตารางที่
4.2
(ต่
อ)
คติ
ความเชื่
อและพิ
ธี
กรรมในอดี
ต
การปรั
บเปลี่
ยนในปั
จจุ
บั
น
การธารงรั
กษาเพื่
อการคงอยู
่
-รู
ปแบบพิ
ธี
กรรมกาหนดและสื
บ
ทอดโดยคนในชุ
มชน เช่
น ไสย
ศาสตร์
โหราศาสตร์
การสั
กกาย
การบวงสรวง
- มี
ผู
้
นาทางความเชื่
อที่
ไม่
เป็
น
ทางการ เช่
น พระภิ
กษุ
ปู
่
อาจารย์
หมอพื
้
นบ้
าน ภู
มิ
ปั
ญญาชาวบ้
าน
- รู
ปแบบพิ
ธี
กรรมปรั
บเปลี่
ยนจาก
เหตุ
ผลทางวิ
ทยาศาสตร์
และระบบ
การศึ
กษามี
ความหลากหลายมาก
ขึ
้
น
- มี
ผู
้
นาทางพิ
ธี
กรรมทั
้
งที่
เป็
น
ทางการเช่
น เจ้
าอาวาสผู
้
ใหญ่
บ้
าน
กานั
น และผู
้
นาไม่
เป็
นทางการ
-พิ
ธี
กรรมดั
้
งเดิ
มบางอย่
างย ั
งคงอยู ่
จากการปลู
กฝั
งค่
านิ
ยมมี
การ
ผสมผสานทั
้
งดั
้
งเดิ
มและแบบใหม่
- ผู
้
นาในการประกอบพิ
ธี
กรรมทาง
ความเชื่
อย ั
งคงมี
อยู ่
ในชุ
มชน
ไทใหญ่
จากตารางที่
4.2 ผู
้
วิ
จั
ยได้
วิ
เคราะห์
การปรั
บเปลี่
ยน และการธารงรั
กษาเพื่
อการคงอยู ่
ของอั
ตลั
กษณ์
ทางว ั
ฒนธรรมด้
านคติ
ความเชื่
อและพิ
ธี
กรรม โดยชี
้
ให้
เห็
นในอดี
ต ปั
จจุ
บั
นและการ
ธารงรั
กษาเพื่
อการคงอยู ่
ของอั
ตลั
กษณ์
ทางว ั
ฒนธรรม ดั
งนี
้
1) คติ
ความเชื่
อและพิ
ธี
กรรมในอดี
ต
ในอดี
ตชาวไทใหญ่
มี
ความเชื่
อในชาติ
พั
นธุ
์
ตนเองว่
าเป็
นชาติ
พั
นธุ
์
สู
งหรื
อเป็
น
ใหญ่
กว่
าชาติ
พั
นธุ
์
อื่
น
มี
ความเลื่
อมใสในพุ
ทธศาสนาและเชื่
อในผี
ต่
าง ๆ อย่
างเคร่
งครั
ด
การนั
บถื
อ
ศาสนาและผี
เป็
นไปเพื่
อขอพรหรื
อการดลบั
นดาล ชาวบ้
านทุ
กว ั
ยเข้
าว ั
ดทุ
กว ั
นพระ
การถ่
ายทอด
ความเชื่
อดั
้
งเดิ
มถู
กถ่
ายทอดจากพิ
ธี
กรรมประเพณี
โดยคนในครอบครั
วและคนในชุ
มชน เช่
น ไสย
ศาสตร์
โหราศาสตร์
การสั
กกาย การบวงสรวง มี
ผู
้
นาทางศาสนาและพิ
ธี
กรรมจาก เช่
น พระภิ
กษุ
ปู
่
อาจารย์
หมอพื
้
นบ้
าน ภู
มิ
ปั
ญญาชาวบ้
าน เป็
นต้
น
2) การปรั
บเปลี่
ยนคติ
ความเชื่
อและพิ
ธี
กรรมในปั
จจุ
บั
น
ในปั
จจุ
บั
นการปรั
บเปลี่
ยนความเชื่
อที่
เชื่
อว่
าชาติ
พั
นธุ
์
ไทใหญ่
สู
งกว่
าชาติ
พั
นธุ
์
อื่
น
นั
้
นลดลง มี
การผสมผสานต่
างชาติ
พั
นธุ
์
มากขึ
้
น รวมทั
้
งความเลื่
อมใสในศาสนาพุ
ทธ และผี
ลด
น้
อยลงไม่
เคร่
งครั
ด มี
การผสมผสานในพิ
ธี
กรรมมากขึ
้
น ย ั
งมี
การขอพร และการบวงสรวง ย ั
งมี
การ
เข้
าว ั
ดทาบุ
ญทุ
กว ั
นพระส่
วนมากจะเป็
นชาวบ้
านผู
้
สู
งว ั
ย การถ่
ายทอดด้
านศาสนาและความเชื่
อด้
าน
ต่
าง ๆ จากครอบครั
วและชุ
มชนลดน้
อยลง แต่
มี
การถ่
ายทอดจากระบบการศึ
กษาในโรงเรี
ยน
และ
รู
ปแบบพิ
ธี
กรรมปรั
บเปลี่
ยนด้
วยเหตุ
ผลทางวิ
ทยาศาสตร์
และระบบการศึ
กษาที่
มี
ความหลากหลาย
มากขึ
้
น
โดยมี
ผู
้
นาความเชื่
อทั
้
งที่
เป็
นทางการเช่
น เจ้
าอาวาส ผู
้
ใหญ่
บ้
าน กานั
น และผู
้
นาไม่
เป็
น
ทางการมี
บทบาทในการปรั
บเปลี่
ยน