Page 110 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

94
นอกจากนั้ นย ังมี การสร้างหอเจ้าเมื อง และเสาใจบ้านซึ่ งเป็ นที่ที่ เป็ นศูนย์รวมความเชื่อ
และความศรัทธาของชาวบ้านแล้ว ว ัดประจาหมู ่บ้านจะเป็ นสถาปั ตยกรรมสาคัญที่สุ ดที่มีความ
ผูกพันต่อชีวิตและสังคมของชาวไทมีกิ จกรรมทางศาสนาประเพณีร่ วมกันตลอดทั้งปี พื้นที่ ต่างๆ ใน
ว ัดตั้งแต่ผ ังบริ เวณจนถึงตัวอาคารมีความหมายต่ อกิ จกรรมทางประเพณีของชาวไทใหญ่ อย่างแนบ
แน่น ลักษณะเด่ นทางสถาปัตยกรรมของว ัดไทใหญ่ซึ่ งเป็ นอาคารทรงโรง คือรู ปแบบการซ้ อนชั้ น
ของหลังคาซึ่ งเป็ นลักษณะที่ได้อิ ทธิพลจากรู ปแบบของสถาปั ตยกรรมแบบไตผสมพม่าที่สร้ างกัน
ในรัฐฉาน รู ปลักษณ์ที่ เด่นชัดของศาสนสถานของชาวไทใหญ่ คือตัวอาคารทรงโรงที่ทาหลังคาซ้อน
กันหลายชั้ น ยกคอสองสองชั้ นและทิ ้งชายคาลงมาสามตับ ลักษณะนี้ ชาวไทใหญ่เรี ยกว่า “เจตบุน”
ถ้าอาคารที่ยกคอสองสามชั้ น และทิ้งชายลงมาสี่ตับ เรี ยกว่า “ยอนแซก”หากต้องการเน้นหลังคาสูง
กว่าสองประเภทนี้ จะทาเป็ นเรื อนยอดทรงปราสาท ซึ่ งนิ ยมใช้การซ้อนชั้ นสาม ห้าหรื อเจ็ ดชั้ น
แล้วแต่ความสาคัญของผ ังพื้นอาคารที่ เรื อนยอดนั้ นคลุ มอยู ่ ส่ วนตกแต่งหลังคาเป็ นส่ วนที่สร้าง
ความอลังการให้แก่ ศาสนสถานของชาวไทใหญ่ แต่เดิมนิยมใช้หลังคาไม้ฉลุลาย แต่ปั จจุบันนิ ยมใช้
โลหะประเภทสังกะสีผสมดีบุกรี ดเป็ นแผ่น นามาฉลุเป็ นลวดลายละเอียดงดงาม ส่วนตกแต่งชายคา
และจั ่วนี้ มีทั้งส่ วนที่เป็ นเชิงชาย เรี ยกว่า “ปานซอย”ส่ วนยกชั้ นเหนือเชิ งชายเรี ยก “ปานต่อง” ส่ วน
ประดับตรงมุ มชายคาเรี ยกว่า “กะหลุ่ งต่อง” สาหรับยอดสุ ดของเรื อนยอดทรงปราสาทจะประดับ
ด้วยฉัตร 3,5 หรื อ 7 ชั้น และมักนิ ยมใช้ฉัตรสี ทองเพื่อให้ได้ความเปรี ยบต่างของโลหะฉลุ ตกแต่ง
ซึ่ งเป็ นสีเทาเงิน (กรมศิลปากร,2539 : 38)
จะเห็นได้ว่างานด้านทัศนศิ ลป์ ของชาวไทใหญ่ ทั้ง 3 ประเภท มีอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรม
เฉพาะตนที่แตกต่างไปจากกลุ่ มชาติพันธุ ์อื่ น วิถี ชีวิตที่ผูกพันอยู ่กับธรรมชาติและเกี่ยวเนื่ องกับคติ
ความเชื่ อในศาสนาพุทธและความเชื่ อด้านอื่ น ๆ ชาวไทใหญ่ ได้ ใช้ประโยชน์ และพึ่ งพาจาก
ธรรมชาติได้อย่างผสมกลมกลื น ผู้วิจัยได้สรุ ปบริ บททั ่วไปที่เกี่ยวข้ องกับอัตลักษณ์ ทางว ัฒนธรรม
ของชุ มชนไทใหญ่ ในจั งหว ัดแม่ ฮ่ องสอนเพื่ อให้ เห็ นความเ ชื่ อมโยงกั นในแผนภูมิ ที่ 6