Page 109 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

93
เย็นสบาย โดยใช้ชานบ้านเป็ นที่ นั ่งเล่นหรื อรับแขก รับประทานอาหาร หรื อใช้ประโยชน์อื่น ๆ ตาม
โอกาส การสร้างบ้านที่อยู ่อาศัย เป็ นไปตามฐานะของเจ้าของบ้าน ถ้าฐานะยากจนจะเป็ นบ้านแบบ
ชั ่วคราว มักสร้างเป็ นกระต๊อบที่เรี ยกว่า “ซุ้มหมาแหงน” เป็ นบ้านไม้ไผ่มุงด้วยใบตองตึง หรื อคา
ใสฝาไม้ไผ่เหมือนเรื อนเครื่ องผูกของภาคกลาง แต่ถ้าเป็ นบ้านกึ่ งถาวร เสาทาด้วยไม้เนื้ อแข็งใต้ถุ น
สู งหลังคามุงด้วยใบตองตึง ทาแบบทรงไทยสองหลัง ต่อกันมีรางริ นระหว่างชายคาต่ อกัน ปูด้วยไม้
ไผ่สับ เรียกว่า “ไม้ฟาก”ฝาไม้ไผ่ ข้างนอกเป็ นห้องโถง มีฝาต้นลมกั้นระหว่างห้องนอนกับข้างนอก
อีกหลังหนึ่ งเป็ นโรงครัวมี อุ ปกรณ์ทาครัวถัดจากห้องโถงข้างนอกจะมีชานและมีหิ้ งหรื อเข่งน้า ซึ่ ง
ยกพื้นเป็ นที่ ตั้งหม้อน้ าดื่มน้ าใช้ ตรงประตูทางลงบ้านจะมี โข่งหมาบนหัวบันได มีบันไดลงไปก่ อน
ถึ งพื้ นดิ นจะทาขั้ นรองรับไว ้ เรี ยกว่า “โข่งบันได ” (คณะอนุ กรรมการว ัฒนธรรมจังหว ัด
แม่ฮ่องสอน ม .ป.พ. : 69)
ส่ วนบ้านคนที่มีฐานะค่อนข้างดี หรื อ มีฐานะร่ ารวยจะสร้างบ้านแบบถาวร เสาทาด้ วยไม้
เนื้ อแข็ งหรือไม้สั ก ตกแต่งเป็ นเสากลม สี่ เหลี่ยม หรื อหกเหลี่ ยม เป็ นเสาจ๋ อม 3 ต้น เสาข้าง 6 ต้น
และมีเสาสั้ น เรี ยกว่าเสาป๊ อกคั ่นระหว่างเสาจ๋ อม มีขื่ อ แป๋ จ๋ อม แป๋ ปู ไม้นู๋ ไน่ ไม้แปดแล้ง ไม้
ลูกกลอน แป้ น น้ าย ้อย แวง ตง แป้ นปูพื้น เรี ยกว่า แป้ นเสื่ อ แมงโหม่ ฝาประตู หน้าต่ าง ฝาต้นลม
เพดานหิ้ งพระ ชาน โข่งหมา และบันได เป็ นบ้านใต้ถุนสู ง สร้ างเป็ นสองหลังติดกัน เรี ยกว่า “เรื อน
ไตสองส่อง” มีรางริ นไม้ หรื อสังกะสีอยู ่ระหว่างบ้านสองหลัง ตรงชายคามุงด้วยแป้ นเกล็ด หรื อดิ น
ขอ(สานักงานว ัฒนธรรมจังหว ัดแม่ฮ่องสอน, 2542: 195)
ภาพที่ 4.9 ว ัดเมืองปอนสถาปัตยกรรมแบบไทใหญ่