90
ว ั
ดไทใหญ่
ทั ่
วไป การปั
้
นสิ
งหรื
อราชสี
ห์
ชาวไทใหญ่
เรี
ยกว่
า “ส่
างซี่
” ตลอดถึ
งการแกะหรื
อการฉลุ
ลายไต และการจั
กสาน ซึ
่
งจะกล่
าวตามลาดั
บดั
งนี
้
ประติ
มากรรมของชาวไทใหญ่
ในส่
วนที่
เกี่
ยวเนื่
องกั
บศาสนาพุ
ทธนั
้
น ชาวไทใหญ่
นิ
ยม
การสร้
างพระพุ
ทธรู
ปพระประธานขนาดต่
าง ๆ ไว ้
ตามว ั
ดต่
าง ๆ สมั
ยก่
อนใช้
วิ
ธี
ก่
ออิ
ฐถื
อปู
นหรื
อไม้
แกะสลั
ก มี
พระพุ
ทธรู
ปที่
สาคั
ญของแม่
ฮ่
องสอนอยู ่
หลายแห่
ง เช่
น พระนอนหรื
อ “เจ้
าพลากิ
ง” ว ั
ด
พระนอน หลวงพ่
อโต หรื
อ “เจ้
าพลาโหลง” และย ั
งมี
พระพุ
ทธรู
ปแกะสลั
กหิ
นอ่
อนทรงเครื่
อง เครื่
อง
ตกแต่
งทาด้
วยสั
งกะสี
ฉลุ
ลวดลายดอกไม้
เครื
อเถา ว ั
ดจองคา และมี
พระพุ
ทธรู
ปแบบศิ
ลปะไทใหญ่
ประดิ
ษฐานในว ั
ดไทใหญ่
ทุ
กแห่
ง ในการสร้
างพระพุ
ทธรู
ปปางไสยาสน์
หรื
อพระนอน ว ั
ดพระนอน
นั
้
น พญาสิ
งหนาทราชาเจ้
าเมื
องแม่
ฮ่
องสอนได้
สร้
างเพื่
อเป็
นอนุ
สรณ์
ที่
ได้
รั
บการแต่
งตั
้
งเป็
นเจ้
าเมื
อง
แม่
ฮ่
องสอน เป็
นการเฉลิ
มฉลองในวาระที่
บ้
านแม่
ฮ่
องสอนได้
ยกฐานะเป็
นเมื
อง และเป็
นองค์
พระประธานประจาว ั
นเกิ
ด เพื่
อเป็
นที่
สั
กการบู
ชา การสร้
างพระนอนย ั
งไม่
ทั
นเสร็
จท่
านได้
ถึ
งแก่
อสั
ญกรรมก่
อน ต่
อมาพระชายาคื
อเจ้
านางเมี
ยะ ได้
ขึ
้
นครองเมื
องจึ
งสร้
างต่
อจนแล้
วเสร็
จ
(กรมศิ
ลปากร,
2542 : 96
)
นอกจากนั
้
น ชาวไทใหญ่
ย ั
งนิ
ยมการปั
้
นสิ
งหรื
อราชสี
ห์
ด้
วยอิ
ฐฉาบด้
วยปู
น ชาวไทใหญ่
เรี
ยกว่
า “ส่
างซี่
”
ส่
วนฐานข้
างบนใกล้
ทรงกรวยจะปั
้
นเป็
นทรงรู
ปแปลกประหลาด หั
วเป็
นมนุ
ษย์
แต่
ลาตั
วเป็
นราชสี
ห์
แฝด 2 ตั
ว ชาวไตเรี
ยกว่
า “สี่
ฮะลองปุ
๋
ม
”
ประดั
บลายไตตกแต่
งในการก่
อเจดี
ย์
มี
ลั
กษณะเป็
นบั
วคว
่
าบั
วหงาย ข้
างในเจดี
ย์
จะมี
การบรรจุ
แก้
วแหวน เงิ
นทอง แล้
วทาพิ
ธี
ยกฉั
ตร การ
เป็
นเจ้
าภาพก่
อสร้
างเจดี
ย์
มี
อานิ
สงส์
มาก ผู
้
มี
ฐานะดี
จึ
งนิ
ยมเป็
นเจ้
าภาพสร้
างเจดี
ย์
นอกจากนี
้
ความ
เชื่
อว่
าเจดี
ย์
สามารถทั
บผี
ปอบได้
สล่
าหรื
อหมอผี
มั
กจะทาพิ
ธี
เรี
ยกฝี
ปอบเข้
าในหม้
อดิ
น แล้
วนาไปฝั
ง
ใต้
เจดี
ย์
เพื่
อไม่
ให้
ออกไปทาร้
ายผู
้
อื่
น (กรมศิ
ลปากร, 2542: 193)
ภาพที่
4.6 สิ
งหรื
อส่
างซี่
มุ
มเจดี
ย์
ว ั
ดพระธาตุ
ดอยกองมู
ชุ
มชนไทใหญ่
ป๊
อกกาด