88
โคง ทานองปานแซง ทานองเซกุ
ง ทานองกวามว๊
อก ทานองนกกื
อ ทานองตอลอ ทานองหยอบ
หย่
อน เป็
นต้
น (กรมศิ
ลปากร,
2542 : 198
)
กล่
าวได้
ว่
า การละเล่
นและการแสดงพื
้
นบ้
านของชาวไทใหญ่
เป็
น กิ
จกรรมการ
แสดงออกเพื่
อประกอบกิ
จกรรมที่
เชื่
อมโยงกั
บความเชื่
อด้
านพุ
ทธศาสนา ความสนุ
กสนาน รื่
นเริ
งที่
มี
การจั
ดระบบของการละเล่
นและการแสดงโดยมี
อั
ตลั
กษณ์
เฉพาะภายในชุ
มชนไทใหญ่
มี
การสื
บ
ทอดต่
อกั
นมา เป็
นวิ
ถี
ชี
วิ
ตในชุ
มชน ท้
องถิ ่
น ถื
อว่
า เป็
นมรดกที่
สาคั
ญอย่
างหนึ
่
งในด้
าน
ศิ
ลปว ั
ฒนธรรมของชุ
มชนไทใหญ่
และจากการสั
มภาษณ์
ผู
้
เฒ่
าผู
้
แก่
ในชุ
มชนไทใหญ่
กล่
าวตรงกั
น
ว่
า การละเล่
นและการแสดงพื
้
นบ้
านของชาวไทใหญ่
นั
้
น มั
กไม่
ปรากฏผู
้
เป็
นต้
นคิ
ด แต่
เกิ
ดขึ
้
นมาช้
า
นานแล้
ว มี
การสื
บทอดต่
อกั
นมาในกลุ
่
มชนหลายชั ่
วอายุ
คน โดยใช้
วิ
ธี
การเลี
ยนแบบไม่
ทราบว่
าใคร
เป็
นต้
นแบบของการละเล่
น
และในปั
จจุ
บั
นมี
การปรั
บเปลี่
ยนและวิ
ว ั
ฒนาการการละเล่
นและการ
แสดง เพื่
อให้
สอดคล้
องกั
บสภาพสั
งคมที่
เปลี่
ยนไปจากเดิ
ม
เช่
น การใช้
เพลงประกอบการแสดงก็
ใช้
เพลงจากเครื่
องบั
นทึ
กเสี
ยง ไม่
ค่
อยมี
การใช้
ดนตรี
จากนั
กดนตรี
ชาวไทใหญ่
เช่
นในอดี
ต
4.1.2.5 งานทั
ศนศิ
ลป์
ของชาวไทใหญ่
การศึ
กษางานทั
ศนศิ
ลป์
ในการวิ
จั
ยครั
้
งนี
้
ศึ
กษาเฉพาะใน
ภาพรวมใน 3 ประเภท คื
อ จิ
ตรกรรม ประติ
มากรรม และสถาปั
ตยกรรม ในแต่
ละประเภทจะกล่
าว
โดยสรุ
ป ดั
งต่
อไปนี
้
1) จิ
ตรกรรมของชาวไทใหญ่
จากการสารวจข้
อมู
ล ย ั
งไม่
พบงานจิ
ตรกรรมพื
้
นบ้
านที่
เป็
นผลงาน
ของชาวไทใหญ่
ที่
อยู ่
ในศาสนสถาน หรื
อแหล่
งต่
าง ๆ มากนั
ก แต่
พบภาพจิ
ตรกรรมฝาผนั
งจิ
ตรกรรม
ที่
สื
บเนื่
องจากการนั
บถื
อศาสนา พบที่
ว ั
ดโป่
ง อาเภอปาย เป็
นภาพรู
ปพระเจดี
ย์
มี
ตุ
งหรื
อธงอยู ่
ทั
้
ง
สองข้
าง เขี
ยนเมื่
อใดไม่
ปรากฏและใครเป็
นจิ
ตรกรผู
้
เขี
ยนภาพ และพบงานจิ
ตรกรรมกระจกที่
นามา
จากกรุ
งย่
างกุ
้
ง สหภาพพม่
าโดยลุ
งจองตุ
๊
ก ป้
าจอมอุ
่
งเป็
นเจ้
าภาพนามาถวายไว ้
ที่
ว ั
ดจองกลาง เป็
น
ภาพบนกระจกว ั
ดจองกลาง อาเภอเมื
องแม่
ฮ่
องสอนเป็
นภาพวาดแสดงประว ั
ติ
พระพุ
ทธเจ้
าวาดลง
บนกระจกใสแบบภาพวาดกลั
บข้
าง คื
อวาดด้
านในให้
มองเป็
นภาพจากด้
านนอก หากมองจากด้
าน
ในที่
ใช้
วาดจะมองไม่
เห็
นภาพ มี
ทั
้
งหมด
180
ภาพ ติ
ดไว ้
กั
บฝาผนั
งศาลการเปรี
ยญว ั
ดจองกลาง
และพบว่
า มี
จิ
ตรกรรมการตกแต่
งประกอบเครื่
องใช้
จากการเขี
ยนลายที่
เรี
ยกว่
า “ลายไต” ในงาน
ด้
านหั
ตถกรรมประเภทจั
กสานโดยเขี
ยนลงบน “กุ ๊
บไต” หรื
อหมวกของชาวไทใหญ่
ด้
วยการเขี
ยน
ลวดลายต่
าง ๆ ประดั
บ เช่
น ลายพื
้
นเมื
อง ลายสานไม่
มี
ดอก ลายพิ
กุ
ลดอกสี่
รวม ลายพิ
กุ
ลดอกเล็
ก
ลายพวงกุ
ญแจ ลายซิ
กแซกใหญ่
ลายแก้
วชิ
งดวง ลายกั
งหั
นลม ลายดอกโป๊
ยเซี
ยน ลายพิ
กุ
ลดอกใหญ่
ลายดอกรู
ปหั
วใจ ลายไม้
ขี
ดไฟ ลายซิ
กแซกเล็
ก ลายดอกชบา (กรมศิ
ลปากร,
2542 : 100
) และจะมี