Page 98 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๓
การเลี ้ ยงเด็ กหญิง พ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย จะสอนให้ อยู่กับ เหย้ า เฝ้ าเรื อน ตักนํ ้ า หุ งข้ าว
ตําข้าว หุงหาอาหารให้ พ่อแม่และน้ องๆ กิน เมื่อโตเป็ นสาว จะสอนให้ เป็ นคนรักนวลสงวนตัว
ไม่ชิงสุกก่อนห่าม สอนให้ปั่ นฝ้ าย ทอผ้ า ทําหมอน ไว้ มากๆ หากมีใครมาพักหรือมาเยี่ยมก็
สามารถเอาออกมาให้ นอน และห่มได้
หญิงเมื่ อแต่งงานแล้ วจะอยู ่กับพ่อแม่ ลูกเขยจะไปช่วยพ่ อตา แม่ยายไปทํ านา ทําไร่ ทําสวน
จะอยู่กันเป็ นครอบครัวใหญ่ อยู่รวมกัน
การเลี ้ ยงเด็กชาย พ่อแม่จะไว้ จุกเหมือนผู้ หญิ ง สําหรับเด็กชาย พ่อแม่ ปู่ ย่า ตา ยาย จะสอน
ให้ เป็ นคนเข้มแข็ง เป็ นผู้ นํา เมื่อโตขึ ้ นจะให้ ไปช่วยทํานา ทําไร่ ทํ าสวน หาปลา นํามาเลี ้ ยง
ครอบครัว อายุครบ ๒๐ ปี ก็จะบวชให้ พ่อแม่ ชายเมื่อแต่งงานจะอยู่กับพ่อตาแม่ยาย
ประเพณีการขึ ้ นบ้ านใหม่
.การขึ ้ นบ้ านใหม่ เมื่อปลูกบ้านเสร็ จแล้ วจะอยู่ในบ้าน ก็ ต้อง ดูฤกษ์งามยามดี ถ้ าไม่
ยุ่งยากให้ เชิญสิ่ งศักดิ์สิ ทธิ ์ที่เคารพ เช่ น พระพุทธรูป และพระ รูปที่เรานับถือขึ ้ นไปไว้ บนบ้ าน
ให้ ขึ ้ นอยู่ในวันพุธ เพราะ
”วันพุธสุ ดประเสริ ฐขึ ้ นไปเถิดจะสุขี ลาภยศปรากฎมี จะเป็ นที่นิยมชม”
ประเพณีการบวช
ประเพณีของชาวบ้ านเมื่อลูกชายมี อายุครบ๑๒ปี จะให้ บวชเณรก่อนเพื่อศึกษาธรรมะจนอ่าน
หนังสือออก เขียนได้ บางคนบวชเณรจนอายุครบ ๒๐ ปี และบวชพระสงฆ์เลยการบวชพระ
ต้ องมีอายุครบ๒๐ ปี ร่ างกายครบ ๓๒ ประการการเตรี ยมเครื่องบวช พ่อแม่จะต้ องเตรี ยม ผ้ า
ไตร จีวร สําหรั บนาค พระอุปั ชฌาย์ และคู่สวด เตรี ยมอัฐบริขาร ให้ พระ เช่นบาตร ร่ม อาสนะ
หมอน มุ้ ง การเตรียมจัดพานแว่ นฟ้ า สัปทน ดอกไม้ ธูปเที ยน นาคจะต้องเตรียมขานนาค ให้
คล่อง
การเตรี ยมงาน นิยมจัด๒ วัน คือวันโกนผม วันทําขวัญนาค หรือเรียกว่าสุกดิ บ รุ่งขึ ้ นแห่นาค
ไปบวช การเตรี ยมพิธีการบวช เตรี ยมงานล่วงหน้ าเป็ นสิ บๆวันเช่นหม้อ ไหเตรี ยมยืมไว้ เย็บ
กระทงกรวย จีบหมากจีบพลู เตรียมเครื่องอัฐบริขารจากนั ้ นทางพ่อ แม่ปู่ ย่า ตา ยายจะโกน
หัวให้ เมื่อเป็ นนาคแล้วก็จะมีพิธีสู่ ขวัญโดยมีหมอสู่ขวัญมีบายศรี ปลาไข่ ขนม
ใส่ในยอดบายศรีแล้ วใช้ ผ้าคลุมบายศรี ในการทําขวัญหมอจะสู่ขวัญสอนนาคให้ รํ าลึกถึงคุณ
บิดามารดา บางบ้ านจะมีพิธีเวียนเทียนเวียนรอบเสร็จแล้ วก็มีการเลี ้ ยงข้ าวแขกที่มาช่วยงาน
การทําขวัญนาค การทํ าขวัญนาคมักทําในวันสุกดิบ เย็นวันนั ้ น นาคต้องโกนผม โกนหนวด
เคราออกให้ หมด เมื่อโกนเสร็จแล้ ว พี่น้ องต้ องนั่งล้ อมวง เพื่อทําขวัญ และให้หมอขวัญทํ า
ขวัญนาค เช้ าวันรุ่ งขึ ้ น จะนํานาคไปวัด คนสมัยนั ้ นที่ชาวบ้ านสะเดียงปฏิบัติกันมา เมื่อแห่นาค
ไปตามถนน ก็จะร้ องเพลงแห่ นาคกันอย่างสนุกสนาน และให้ เปรียบเทียบในเพลงว่าให้ พ่อ