Page 97 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๗๒
อาหารของหญิ งหลังคลอด
.ปลาช่ อนใส่เกลือตากแดด ปิ ้ งแล้ วกินกับข้ าวสวย (ไม่แสลง).ต้ มหัวปลี แกงหัวปลี ขับ
นํ ้ านม.ผักบุ้ งต้ ม
นางย่วน มั่นศรีให้ รายละเอี ยดเพิ่มเติมอี กดังนี ้ อาหารที่กินคือข้าวกับเกลือ ปลาแห้ ง บางคน
ออกไฟแล้ วก็กินไม่ได้ มันผิดสะบู น พอผิดสะบูนแล้วมันปวดหัว แกงนี่กินได้ บางอย่าง กิ นแกง
มะเขือนี่ก็ แสลง เนื ้ อก็กิ นไม่ได้ ไก่นี่ก็ต้ องปิ ้ งให้ แห้ง แกงกินได้ แก่แกงหัวปลี แกงส้ ม ผักก็เลือก
กิน ชะอมก็กินไม่ได้ มะเขือก็กิ นไม่ได้ กินได้ แต่ผักบุ้ง ใบมะยมลวก ผักคาด หัวหอมหมก
ส่วนมากเมื่ออยู่กรรมกินข้ าวไม่ค่อยได้ ๒- ๓ เดือนแล้ วถึงกินข้ าวได้
ตอนอยู่กรรมก็มียากิน คือยาเข้ าหอยและยาตรายาไฟมะลังกัน ยาเข้าหอยนี่จะมีเครื่ องเทศคือ
มีหอย มีชะพลู ก้ านพลู กระวาน พริกไทย ดี ปลีตากแดดให้ แห้ ง แล้ วนํามาตําเวลากินเอามา
ละลายกับเหล้ า พอกินลงท้ องอาการแสดงคือลงท้ อง ปวดหัวไม่สบาย
ยาไฟมะลังกัน(น่าจะเป็ นไฟบรรลัยกัลป์ ) ที่จํ าได้ก็คือ หัวไพรหัวนึง แล้ วมันมีผสมเครื่ องเทศ ก็
ให้ เอาไปตากแดดให้ แห้ งแล้วมาตําให้ เป็ นผงให้ ละเอียดเวลากินก็เอาเหล้ าผสม ๓๐ สตางค์
การร่ อนกระด้ ง
เมื่อนําเด็กมาใส่กระด้งแล้ ว ก็จะให้ ญาติผู้ ใหญ่มาสู่ขวัญโดยการร่ อนกระด้ง พูดว่า ๓วันลูกผี
๔วันลูกคน แล้ววางกระด้งลง ทํ าอย่างนี ้ ๓ครั ้ ง และผูกแขนลูกหลานกัน
ประเพณีการโกนจุก
ประเพณีชาวบ้านสะเดียง เมื่ อเด็กเกิดมาไม่ว่าชาย หรือหญิงจะโกนจุกเมื่ออายุครบ ๑เดือน
เหตุที่ต้องไว้ จุก เพราะแสดงถึงความไร้ เดียงสาผู้ ใหญ่จะได้เมตตา นิยมไว้ จุ กจนถึง๑๒ ขวบ ก็
จะโกนจุก หรื อตัดจุกออก ถ้ าบ้านคนรวยก็จะฉลองกันใหญ่โต
การไว้ ผมจุกและผมแกละตามความเชื่อถ้ าจะไว้ ผมจุกหรือผมแกละก็ไม่ต้ องโกนผมไฟถ้ า
ไว้ แกละเอาผมไว้ ๒ ข้ าง ไว้ผมจุกก็เอาไว้กลางกระหม่ อม เด็กที่ไว้ ผมจุกหรื อผมแกละจะโกน
เมื่ออายุ ๑๑- ๑๒ ขวบ มีพิธีคือนิ มนต์พระมา๙ รูป ทํ าบุญแล้ วตักนํ ้ ามา๑ ขันกรวย ๑ คู่
ส่วนมากนิ ยมไปทําที่ วัดให้ พระโกนให้ โดยเตรียมมี ด กรรไกร แป้ ง มีดโกนใส่พานไปด้ วย พระ
จะโกนให้ ๓ ทีแล้ วให้ พ่อแม่ญาติผู้ ใหญ่แล้วนํ าผมไปไว้ ที่เย็นๆ คนมีฐานะก็จะมีการฉลองเช่น
มีการเล่นเพลงฉ่ อย หนังฉาย รําวง ยี่ เกเป็ นต้น
( วิทยากรนายทองสุก ขุนแก้ วถนนคลองสานพัฒนา อ.เมื อง จ.เพชรบูรณ์)
ประเพณีเกี่ ยวกับการอบรมเลี ้ ยงดู
การเลี ้ ยงเด็กหญิง
เด็กหญิงและเด็กชายสมัยโบราณเมื่อออกมาก็จะโกนจุ กเพราะเวลาไปไหนไปรวมกับผู้ใหญ่
จะได้ รู้ ว่าเด็กผู้ใหญ่จะได้ เมตตา