Page 91 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖๖
การเกี ้ ยวพาราสีแสดงความรักของชาวบ้ านสะเดียง คนชุมชน ๒-๓มีความรั กกันโดยฝ่ ายหญิ ง
จะตําข้าว ฝ่ ายชายจะมาช่วยตํา หญิงสาวจะกวาดข้ าวในครกมอง ตําไปฝ่ ายชายก็จะเกี ้ ยวพา
ราสีโดยพูดเป็ นเชิ งเปรียบเทียบว่า “พี่ รักเจ้าเหมือนปลารักนํ ้ า หรื อชมว่า หน้าเธอขาวเหมือนไข่
ปอก” สาวก็จะเอียงอาย
นอกจากนี ้ ในช่วงตรุษสงกรานต์จะมีการรํ าวงหญิงก็ จะใช้ลานบ้ านเป็ นที่รํ าวงสมัยก่อน
ไม่มีไฟฟ้ า ใช้ ฟื นก่ อไฟไว้กึ่ งกลางแล้วรํ ารอบกองไฟ รํ าไปก็พูดคุยกันไปหนุ่มสาวบางคู่เกิด
ความรั กกันจนได้ แต่งงานกันเช่นคู่ของนางแสตมป์ และหมอกาวเป็ นต้น
นอกจากการตําข้ าวและการรํ าวงหน้าตรุษสงกรานต์ แล้วหนุ่มสาวจะพบรักกันในโอกาสอื่นๆ
เช่นการลงแขก ดํานา เกี่ยวข้ าว ในสมัยโบราณชาวบ้ านสะเดียงไม่ต้องจ้ างกันด้วยเงิ น เช่นบ้ าน
นาย ก.มาช่วยบ้ านนาย ข.ดํานา ๒ คน เมื่อบ้านนาย ก.ดํานา นาย ข.ก็ จะส่งคนมาช่วย ๒ คน
และวิธีนี ้ ทํากันทั ้ งหมู่บ้ านเรียกว่ าเป็ นการเอาแรงกันหรือการลงแขก ทํ าให้ไม่เปลืองค่าใช้ จ่ าย
ทําให้ หนุ่มสาวพบรักกัน เกิ ดความสามัคคีกัน ช่วยเหลือเกื ้ อกูลกัน
งานประเพณี ของชุมชน เช่นงานทอดกฐินสามัคคี วั นเข้ าพรรษา งานเทศน์มหาชาติ
งานบวชนาค เมื่ อบ้านใครบวชลูกจะมีลิเก หนังมาฉลองสาวหนุ่มก็จะถือโอกาสมาพบพูดคุยกัน
ในช่วงเวลามาดูหนังดูลิ เก และสําหรับประเพณีบวชนาคจะการเล่ นเพลงฉ่อย เพลงแห่ นาค ซึ่ง
เป็ นการเล่นเพลงปฏิพากษ์ (เกี ้ ยวพาราสีกัน)ทําให้ เกิดความสนุกสนานและพบรักกันแต่งงาน
กัน
(วิทยากร นางแสตมป์ แสงวิ จิตรประชา อายุ ๗๖ ปี บ้ านเลขที่ ๑๒๘ ต.ในเมือง จ.เพชรบูรณ์ )
นอกจากนี ้ แล้วคนบ้านสะเดี ยงก็มีการเกี ้ ยวพาราสีกันในรูปแบบการละเล่นเช่น
ในสมัยก่อนหนุ่มสาวนิ ยมกินหมาก แต่ในหมู่บ้ านสะเดียงไม่ค่อยปลูกกันมากนัก จะต้ องพากัน
ไปเก็บพลู ที่โนนธง บ้ านป่ าแดง หนุ่มสาวจะช่ วยกันไปเก็บ โดยใช้ตระกร้ าห่างๆ เรียกว่ า ตะ
เหลว โดยหญิ งจะถือตะเหลว ชายก็จะเก็บช่ วยกันไปด้ วย มีเพลงที่คุณยายทร วระเตชะได้ ร้ อง
ให้ ฟั งคือ
เพลงขึ ้ นโนนไปเก็ บพลู (เกี่ ยวกับความรั ก)
ขึ ้ นโนนลงโนน ตึตะโพนไปเก็ บพลู ใบพลูดูเหลืองอร่ าม ใบพลู ดูเหลืองอร่ าม สองคน
ช่วยกันหาบตะเหลวพลู เก็บไปเก็ บมา ก็ไปเจ๊ อรูปู เอามือจ๊ กดูไปเจ๊ อเอางูใหญ่ เจ้ างูต๊ กกะใจก็
เลยไถลลงรู
เพลงนี ้ นอกจากจะร้ องกันช่วงไปเก็ บพลูแล้วให้ เล่นกันสนุ กสนาน ในหน้าตรุ ษสงกรานต์
, หน้ ากฐิน , หน้าผ้ าป่ า และหนุ่มสาวรําวง นางสวาท นางสมจิตต์ ได้ นําเพลงนี ้ ไปแสดงแข่งขัน
ในงานสงกรานต์ของเทศบาลได้ รับรางวัลที่ 3 (แข่งขัน 17 ชุมชน)