Page 56 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๑
ละท้ องถิ่นได้ เป็ นอย่างดี ”
ดังนั ้ นอํ านาจการปกครองและรูปแบบของวัฒนธรรมของกรุ งศรีอยุธยาซึ่งเป็ น
อาณาจักรใหญ่ จึ งมีอิทธิ พลต่อชุมชนของจังหวัดเพชรบูรณ์ ดังปรากฏหลักฐานทาง
ปฏิมากรรมคือวัดช้ างเผือกมีพระพุทธรู ปทรงเครื่อง เช่นเดียวกับพระพุทธศิลป์ ที่นิยมสร้ างใน
สมัยอยุ ธยายุคปลายและที่วัดโพธิ์กลางมี พระพุทธรูปปางประทานอภัยประทับยืน มีลักษณะ
พุทธศิ ลป์ เช่ นเดียวกับสมัยอยุธยาที่ พระเศียรมีพระมาลาทรงเทริดเช่นเดียวกับสมัยอยุธยายุค
ต้ นซึ่งสอดคล้องกับพระราชดําริ ที่สมเด็ จกรมพระยาดํารงราชานุภาพ (๒๕๔๐,หน้ า๒) ได้
กล่าวถึงการสร้ างเมืองเพชรบูรณ์ ไว้ดังนี ้
“สันนิษฐานว่าเป็ นเมืองที่ สร้ างขึ ้ นมา ๒ ยุค แต่สร้ างซํ ้ าลงในที่เดียวกัน
สิ่งสําคัญคือเจดีย์ ทรงพุ่มข้ าวบิณฑ์(ศิลปะร่วมสมัยสุโขทัย)วัดมหาธาตุ
และวัดโบราณ ซึ่งทําให้ เข้ าใจว่ายุคแรกสร้ างขึ ้ นเมื่อกรุงสุโขทัยหรือ”
ในสมัยกรุงธนบุรี เป็ นช่วงที่ ชาวไทยกําลังสู้ รบกับพม่าที่ ได้ยกทัพมาตีอาณาจักรกรุงศรี
อยุธยาจนล่มสลาย ชุมชนได้ กระจายตัวแล้ วมาตั ้ งเมืองหลวงใหม่ที่กรุงธนบุรี ในระยะนั ้ น
และเมื่อพระยาจักรีได้ ปราบดาภิเษกพระองค์เป็ นกษัตริ ย์ได้ ย้ายชุมชนมาตั ้ งเมื องใหม่ที่
กรุ งเทพมหานคร จังหวัดเพชรบูรณ์ ได้ตกอยู่ใต้ ขอบขัณฑสีมาและในสมัยรัชกาลที่ ๕ ในปี พ.ศ
๒๔๒๖ได้ มีการรวบรวมหัวเมืองต่างๆเข้ าเป็ นมณฑล และจัดตั ้ งมณฑลเทศาภิบาลขึ ้ น ต่อมา
ในปี พ.ศ ๒๔๓๓ เมืองเพชรบูรณ์ ได้ยกฐานะขึ ้ นเป็ นมณฑลเพชรบูรณ์ มีพระยาเพชรรั ตน์
สงคราม (เฟื่ อง) ดํารงตําแหน่งสมุหเทศาภิ บาล และรวมเอาเมือง ลุ่มนํ ้ าป่ าสัก คือเมืองหล่ม
สัก และเมืองวิเชี ยรบุรี เข้ ากับเมืองเพชรบูรณ์ แยกเป็ นมณฑลหนึ่งต่างหากดังที่ สมเด็จ
กรมพระยาดํารงราชานุภาพ,( ๒๔๕๖., หน้ า๒๕) ได้ทรงบันทึกไว้ ดังนี ้
“การที่พระยาเพชรรั ตน์สงครามสามารถจัดระเบียบแบบแผนปกครองเมือง
เพชรบูรณ์ สําเร็ จนั ้ นเป็ นข้ อมูลให้ ต้ องปรารภต่อไปถึงเมืองหล่มสักและเมือง
วิเชียรบุรี ที่อยู่ลุ่มนํ ้ าป่ าสักด้ วยกัน แต่จะเอาหัวเมืองทางนํ ้ าสักไปเข้ ามณฑล
ใดก็ขัดข้ องด้ วยทางคมนาคมดังกล่าวมาแล้ วจะปกครองได้ สะดวกอย่างเดี ยว
ก็ แต่รวมหัวเมืองในลุ่มนํ ้ าป่ าสัก เมื องแยกเป็ นมณฑลหนึ่งต่างหากจึงตั ้ ง
มณฑลเพชรบูรณ์ ”