Page 541 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๒๓
การนั่ งถ่ าน
คือตักไฟก้ อนถ่านแดงใส่ถาดแล้ วให้ หญิ งอยู่ ไฟนั่งยองๆคร่อม มือขวาและมื อซ้ายจับขาเก้ าอี ้
ไว้ หมอตําแยจะฝื นท้องให้ ทุกวัน คือเอามื อกดดันตรงหัวเหน่าเพื่อช้ อนให้มดลู กเข้าอู่เร็ว เมื่อฝื นมดลูก
นี ้ นํ ้ าคาวปลาจะทะลักออกมา ทําให้ หญิงอยู่ไฟสบายตัว การอยู่ไฟมีกํ าหนด ๗ ,๑๕,๒๙ วัน
ประเพณีการเลี ้ ยงดูและอบรมสั่ งสอนบุตร
การโกนผมไฟ
เมื่อเด็กอายุได้ หนึ่งเดือนกับวัน เป็ นอันว่าล่วงพ้ นอันตรายจากโรคภัยไข้ เจ็บ ซึ่งเข้ าใจว่าผี
เป็ นผู้ กระทํา ก็จั ดการทําโกนผมไฟและทําขวัญ เป็ นพิธีใหญ่ การโกนผมไฟต้ องทํา “บัตรพลี” (เครื่ อง
บวงสรวงสังเวย ถ้ าเป็ นรูปสามเหลี่ยมเรียก บัตรคางหมู ถ้าเป็ นรู ปตั ้ งสี่เสาขึ ้ นไปเรียกบัตรพระเกตุ ถ้า
เป็ นรู ปสี่เหลี่ยมมี ยอดเรียกบัตรนพเคราะห์ ) สังเวยพระภูมิเจ้ าที่ ตามธรรมเนียมผมที่โกนจะเหลือ
ไว้ ตรงกระหม่อมหย่อมหนึ่งเพื่อกันส่วนที่บางอยู่ นําผมที่โกนแล้วใส่กระทงมีใบบัวหรือใบตองรองรับ
แล้วนํ ามาวางไว้ บนพาน จากนั ้ นจึงนําไปลอยนํ ้ าผู้ ถื อไปจะต้ องพูดว่ าขอให้ อยู่ เย็นเป็ นสุขเหมือนพระ
คงคา
เมื่ ออายุได้ ๓เดื อน มีร่ างกายแข็งแรงขึ ้ นก็พลิกควํ่ าได้เมื่อพลิ กคํ่าได้ครั ้ งแรกเขามักเอานํ ้ าใส่
ขันวางไว้ บนหลังเด็ก เพราะเวลาพลิกควํ่าหน้ าจะทุ่มลง หน้ าอาจจะติดเบาะทําให้ หายใจติดขัดอาจ
เป็ นอันตราย ที่เอาขันนํ ้ าตั ้ งบนหลังเด็กคงรู้ สึกหนักๆและเย็ นก็จะสะดุ้ งและผงกหัวขึ ้ นเอง เมื่อ
อายุได้ ๓ เดือนให้กิ นข้าวบดกับกล้ วยนํ ้ าว้ าสุกงอม นํากล้วยไปย่างก่อนนํามาบดเอาแต่เนื ้ อกล้ วยไส้
กล้ วยไม่ใช้
เมื่ ออายุได้ ๗ เดือน รู้ จักลุกยืนโยงโย่หรือบางคนก็นั่งได้ ล่วงได้ เดือนต่อมาก็ คลานได้ พอ
อายุ ๙ เดือนฟันจะเริ่ มขึ ้ นต่อจากนั ้ นก็จะตั ้ งไข่สอนเดินและสอนพู ดตามลําดับ
เมื่อเด็กนอนเปลจะต้ องไกวแล้ วกล่อมด้ วยเพลงที่มีทํานองไพเราะช้ าๆ(เพลงกล่อมเด็ก) มีปลาตะเพียน
ห้ อยแขวนให้ดูเล่นเพลินๆ ก็จะทําให้ เด็กนอนหลับง่าย
การเลี ้ ยงเด็กหญิง นอกจากการดูแลเอาใจใส่ในเรื่องอาหารการกินแล้ว จะต้ องอบรมกริ ยา
มารยาทให้ เรียบร้ อย พูดจาไพเราะอ่อนหวาน เป็ นคนดี ขยันขันแข็งในการทํางานรับผิดชอบต่อหน้ าที่
ของตน ให้ การศึกษา
การเลี ้ ยงเด็กชายก็ เหมือนการเลี ้ ยงเด็ กหญิงแต่มักจะสอนให้ เข้ มแข็ง อดทน รับผิดชอบใน
กิจการงานต่างๆสอนให้ เป็ นผู้ นําครอบครัวและของสังคม