Page 513 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๙๕
๑. ดางแห มีลักษณะคล้ ายแหแต่เป็ นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ า กว้ างประมาณ ๒ เมตร ยาวเท่ากับความ
กว้ างของคลองเล็กที่แยกจากแม่นํ ้ าป่ าสักใช้ เป็ นที่รองรับปลาที่จะกระโดดเข้ ามาติดอยู่บนดางผืน
ผ้าที่ กางไว้ คล้ ายๆกับอู่
๒. เฝื อก ไม้ ไผ่ผ่าเป็ นซีกขนาดนิ ้ วมือ ยาวกว่าความลึกของนํ ้ าในคลองเล็กที่แยกนั ้ นประมาณ ๑ ศอก
ใช้ เถาวัลย์ถักไม้เรียงกันคล้ ายกับมู ่ลี่ ยาวเท่ากับความกว้ างของคลองเล็กที่ แยกนั ้ น
๓. สวิงเล็ ก ไว้สํ าหรับตักปลาจากอู่ที่กระโดดมาติด โดยมีด้ามต่อให้ ยาวประมาณ ๒เมตร เพื่อ
สะดวกในการตักปลา
๔. หลักไม้ ต่ างๆ ไม้ หลักต่างๆเหล่านี ้ ใช้เพื่อยึดหลักอู่โจนและมัดยึดเฝื อกให้ มั่นคง
แน่นหนาไม่โยกเยก ใช้ ตามจํ านวนที่ต้ องการ
การจับปลาโดยอู่โจนนี ้ เป็ นภูมิปั ญญาของชาวบ้านในการสังเกตและเรี ยนรู้ เรื่องการดํารงชีวิต
ของปลา ชาวบ้านรู้ ดีว่าปลาจะหากินในช่ วงหัวคํ่าถึงเที่ยงคืนและเป็ นช่วงที่ปลาจะหากินตามริ มตลิ่ง
คลองเล็กคลองน้ อย เมื่อใกล้แจ้ งก็ จะกลับมาอาศัยในแม่นํ ้ าป่ าสักตามเดิม
ดังนั ้ นผู้ ที่ทําอู่โจนจะเอาอาหารไปหว่านไว้ เช่ นตัวปลวกบ้าง มดแดงบ้ าง รํ าข้ าวบ้างแล้ วแต่จะ
หาอะไรได้ ตอนเย็นจะไปกางอู่โจนไว้ และเตรี ยมเฝื อกที่จะกักกั ้ นไว้ให้ พอดี แต่ยังไม่กางกั ้ นเพียงแต่
เตรี ยมไว้ ที่ริ มตลิ่งริมคลองเล็กที่ จะกั ้ นนั ้ น เมื่อเตรี ยมดีแล้วก็เอาอาหารปลาที่เตรี ยมไว้ ไปหว่านลงในลํา
คลองเล็กเพื่อให้ ปลาเข้าไปกินเรี ยกว่ า”อ่อยปลา” เจ้ าของก็กลับบ้านไม่ต้ องเฝ้ าดูก็ได้ พอหัวคํ่าปลาก็
จะออกหากิน เมื่อในคลองเล็กมี อาหารมากปลาก็จะเข้ าไปหากินจํานวนมากเพราะมีอาหารอ่อยอยู่
พอตกดึกประมาณเที่ยงคืนหรื อตีหนึ่งปลาก็ จะเริ่ มอิ่มและหยุดหากิ นเริ่ มหวนกลับเพื่อจะว่าย
ออกสู่แม่นํ ้ าป่ าสักตามเดิมแต่ผู้ ไปทําอู่โจนก็จะไปกั ้ นเฝื อกที่ เตรียมไว้ ไปกั ้ นคลองเล็กๆไว้ โดยไม่ให้ มี
ช่องออกได้ เมื่อปลาว่ ายกลับมาชนเฝื อกที่กั ้ นไว้ หาทางออกไม่ได้ ก็จะกระโดดข้ ามเฝื อกไปตกลงใส่
อู่โจนที่รองรับไว้ เจ้ าของก็ใช้ สวิงที่เตรี ยมไว้ ตักเอาปลาในอู ่โจนที่รองรับไว้ ไปตามต้ องการ
การหาปลาประเภทนี ้ ไม่ต้ องเหนื่อยยากอะไร เพียงแต่เตรี ยมทําไว้ ก่ อน แล้วเวลากลางคื นก็
กลับบ้านไปนอนตามปกติ ประมาณเที่ยงคืนก็ลงไปกั ้ นเฝื อกเท่านั ้ น ปลาก็จะกระโดดลงมานอนในอู่
โจนเองให้ เราจับเอาตามต้ องการ ส่วนมากปลาที่เข้ าไปหากินตอนหัวคํ่ามากเท่าไหร่ ตอนหลังเที่ยงคืน
ก็จะกลับออกมากระโดดเข้ าอู่โจนจนหมดเท่ านั ้ น ส่วนมากจะได้ ปลาช่อนเป็ นจํานวนมากเพราะ
กระโดดเก่ง
ข้ อควรระมัดระวังการกั ้ นเฝื อกต้ องกั ้ นให้ ดี อย่าให้ มีช่องหรื อรูให้ ปลาออกได้ ถ้ ามีช่ องปลา
ลอดออกได้ ปลาจะลอดออกทางช่องหมด จะไม่กระโดดเข้ าอู่โจนเลย วันนั ้ นก็ คงอดได้ปลาแน่ๆ