Page 491 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๗๓
ใจกลางเมืองและเมื่อถึงวันแรม ๑๕ คํ่า เดือน๑๐ ของทุกปี ชาวเมืองเพชรบู รณ์ได้ พร้ อมใจอัญเชิญ
พระพุทธมหาธรรมราชาองค์ นี ้ ลงเรือใหญ่(เรื อกรรแชง)ในสมัยนั ้ นใช้คนถ่อถึง ๔-๕ คนประดิษฐ์ตกแต่ง
เรืออย่างสวยงาม และยังมีเรือเล็กใหญ่จํ านวนตั ้ งแต่ ๔๐ ลําขึ ้ นไป พายตามเรือพระไปทั ้ งข้ างหน้ าและ
ข้ างหลังจนถึงเกาะระสาร เมื่อถึงปี จึงอัญเชิญไปสรงนํ ้ าที่ นั่น เมื่อเวลาอุ้ มพระดํานํ ้ า ประชาชนที่เตรี ยม
สิ่งของไปหว่ านเป็ นต้ นว่าขนมข้ าวต้มกลีบ ข้ าวตอกดอกไม้ แล้ วแต่ใครจะเอาอย่างไหนไป พร้ อมด้ วย
เสียงไชโยโห่ร้ องตลอดทั ้ งตักนํ ้ าล้ างหน้ า วิดนํ ้ าใส่ซึ่งกันและกัน โดยไม่ถือสาเพราะถื อว่าเป็ นมงคลที่ดี
งามด้วย
ครั ้ นภายหลังต่อมา สถานที่ๆเคยอัญเชิญพระไปสรงนํ ้ าคื อวังเกาะระสารก็ถูกเปลี่ยนแปลงไป
อย่างกระทันหันเป็ นที่วังมะขามแฟบ(หลังร.ร.วิทยานุกูลนารี ในปัจจุบัน)และจนกระทั่งเปลี่ยนแปลงไป
สรงที่ท่านํ ้ าวัดโบสถ์ชนะมารในปั จจุบันนี ้ (วิทยากรนายสมโภช อรชุน ต.ในเมือง อ.เมืองเพชรบูรณ์ )
ตํานานอภินิหารงานประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ า
จากการให้ ข้ อมูลของนายประสิทธิ ์ อรชุนได้ เล่าไว้ ดังนี ้
ตาด่อนไปพบหนังสือที่เกาะสารว่ามีพระอยู่ ๑ องค์ อยู่ในนํ ้ า แกจึงตรงไปและได้ ไปหาปลา
ที่คลองเกาะระสาร แต่ตอนนี ้ ชาวบ้ านได้ หันไปเรียกชื่อว่ากอระสาร พอหาปลาไปได้ สักพักประมาณคุ้ ง
นํ ้ าหนึ่งก็ มีเหตุการณ์ ฟ้ ามื ดครึ ้ มชาวบ้านเรียกว่ าท่ าดินดํา พอสักพักก็มีเหตุการณ์ฟ้ าแดงเกิดขึ ้ นจึง
เรียกว่าท่ าดินแดง ต่อมามีเหตุการณ์ ที่ไม่คาดคิดได้ เกิดขึ ้ นคือมีชาวบ้านคนหนึ่งที่ไปหาปลาด้วยกันใน
คลองแม่นํ ้ าได้ หายไปชาวบ้านที่ไปหาปลาด้ วยกันจึงได้ กู่ตะโกนเรี ยกหากันจึงได้มีชื่ อเรียกว่าบ้ านปากกู่
ต่อมาได้เปลี่ยนไปมาเรียกว่าบ้ านปากปู่ ได้มีชาวบ้ านพบพระพุทธรูปองค์ หนึ่งชาวบ้ านได้ นําไปให้
เจ้ านาย ต่อมาญาติพี่ น้ องวงศาคณาญาติของเจ้านาย(เจ้ าเมือง) ได้ ล้ มป่ วยติดต่อกันหลายคน จึง
เห็นสมควรที่จะนําพระพุทธรูปไปถวายให้ ที่วัดไตรภูมิ จึงได้ เรียกชื่อว่าพระพุทธมหาธรรมราชา ต่อมา
องค์พระพุทธมหาธรรมราชาได้ หายไปจากวัดเมื่อวันที่ ๑๐ เดือน ๑๐ ได้ มีชาวบ้านหลายคนได้ ช่ วยกัน
นําแหมาทอดเพื่อหาองค์พระพุทธมหาธรรมราชา ค้ นได้เจอองค์พระพุทธรู ป ต่อมาองค์พระพุทธมหา
ธรรมราชาได้ หายไปอี ก ชาวบ้ านได้ ช่วยกันตามหาองค์พระอีก จึงได้ มาเจอที่วังมะขามแฟบ หรื อ
เรียกว่าวังมะขามเฒ่ า อยู่ตรงข้ างหลังโรงเรี ยนวิทยานุกูลนารี จึงได้ มีประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ าขึ ้ น เมื่อถึง
วันแรม ๑๕ คํ่ า เดือน ๑๐จึงได้ มีประเพณีอุ้ มพระดํานํ ้ าขึ ้ นทุกปี
ในสมัยก่อนไม่มีถนนเป็ นทางเดินล้ อเกวียน ที่ วัดโบถส์ เมื่อปี ๒๔๘๗- ๒๔๘๘ ได้ มีการจัดให้ มี
ประเพณีเกิดขึ ้ นและจัดให้ มีมหรสพสมโภชเกิ ดขึ ้ นมา ต่อมาได้ มีการนําองค์ พระพุทธมหาธรรมราชาลง
สรงนํ ้ าและมีการอุ้ มองค์พระหันหน้าขึ ้ นเหนือ ๓ ครั ้ ง ใต้ ๓ ครั ้ ง เพราะถ้าหากปี ไหนหันไปทางทิศเหนือ
มากกว่าทิศใต้ นํ ้ าก็จะท่วมจังหวัดเพชรบูรณ์