Page 470 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔๕๒
ภาพที่๙๓รองเจ้ าอาวาสเจ้าคณะอําเภอประธานรับผ้ากฐิ น ภาพที่๙๔พระภิกษุประชุมตกลงให้ ภิกษุรู ปใดได้
ครองผ้ ากฐิน
วิทยากร ท่านพระครูโสภิ ตพัชรธรรม เจ้าอาวาสวัดติสสมหาวัน)
(ผู้ เก็บข้ อมูลนางคมคาย หมื่นสาย อายุ๖๗ ปี อยู่บ้ านเลขที่ ๔๐/๔๙ ตําบล ในเมือง อําเภอ
เมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ นางสมพร ทานิสุทธิ์ อายุ ๖๓ปี ตําบล ในเมือง อําเภอ เมือง
เพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์)
ประเพณีการกวนข้ าวทิพย์
เป็ นการฟื ้ นฟู ประเพณีที่เกี่ยวข้ องกับพุทธประวัติที่เคยแพร่หลายในอดีตมาอนุรักษ์ ไว้ โดยใช้
เครื อข่ายวัฒนธรรมวัดเพชรวรารามอันประกอบด้ วย ชุมชน ๑๑, ๑๒, ๑๕, ๑๖ซึ่งมีวัดเพชรวรารามเป็ น
ศูนย์กลาง จากการดําริ ของสภาวัฒนธรรมเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ บุคคลที่เป็ นผู้ บุกเบิกและศึกษา
รู ปแบบการดําเนินการกวนข้ าวทิพย์คือนางจงรักษ์ โฆษิ ตานนท์ประธานที่ปรึกษาสภาวัฒนธรรมฯ
โดยการไปศึกษารูปแบบการกวนข้ าวทิพย์จากวัดในอํ าเภอหล่มสักและวัดดงมูลเหล็กที่อํ าเภอเมือง
จังหวัดเพชรบูรณ์ และเริ่ มประเพณีการกวนข้าวทิพย์ของวัดเพชรวรารามเมื่อปี ๒๕๔๘ ก่อนหน้า
ประเพณีการทอดกฐิน ๒ วัน
ประวัติ การกวนข้ าวทิพย์
ประเพณีการกวนข้าวทิพย์ เป็ นประเพณีที่สืบเนื่ องมาตั ้ งแต่สมัยพุทธกาล ก่อนที่องค์พระ
สัมมาพระพุทธเจ้ าจะตรัสรู้ โดยนางสุชาดาธิ ดาของเศรษฐี หมู่บ้ านเสนานิ คม ได้ นําอาหารซึ่งกวนด้วย
ข้ าวมธุปายาสไปบวงสรวงเทวดา ที่ต้ นนิโครธในวันเพ็ญขึ ้ น ๑๕ คํ่าเดือน ๖ ได้ พบพระพุทธองค์
ประทับอยู่ใต้ ต้ นไม้ จึงเข้ าใจว่าเป็ นเทพยดา จึงได้นําข้ าวมธุปายาสไปถวาย เมื่อพระพุทธองค์เสวย
เสร็จแล้ ว ได้ ทรงนําถาดทองที่ใส่ข้ าวมธุปายาสนั ้ นไปลอยนํ ้ าและทรงอธิษฐานว่า ถ้ าหากพระองค์จะ
ได้ ตรัสรู้ ขอให้ถาดทองนั ้ นลอยทวนนํ ้ าขึ ้ นไป เมื่อพระองค์ ทรงวางถาดทองลงในนํ ้ าก็ปรากฏว่า ถาดทอง