Page 352 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๓๓๔
การตั ้ งชื่ อวัดทั ้ ง ๓ แห่งนี ้ เป็ นไปตามราชาธิบายของสมเด็จกรมพระยาฯดํารงราชานุภาพ
(๒๕๗๑)ดังนี ้
“ ถ้ าในตําบลอันเดียวกัน มีผู้ สร้ างวัดเพิ่มขึ ้ นเป็ น ๒ วัด หรือ ๓ วัด ความจําเป็ นจะต้ อง
เรียกชื่อให้ ผิดกันเกิ ดมีขึ ้ น ก็มักเรี ยกวัดซึ่งสร้ างที หลังว่า "วัดใหม่" บ้ าง หรือมิฉะนั ้ นก็ เรียกว่า "วัดเหนือ
แลวัดใต้ " บ้ าง ถ้าวัดใหม่ยังมีขึ ้ นอี กก็หาคําอื่นเรี ยกชื่อให้ แปลกออกไป เอาสิ่งสําคัญอันมีในวัดนั ้ น
เช่นต้ นโพธิ ์หรือโบสถ์ เรียกเป็ นนามวัด "วัด(ต้น)โพธิ ์ " หรือ "วัดโบสถ์ " ฉะนี ้ บ้ าง”
สําหรั บวัดประตูดาวอั นเป็ นชื่อที่เปลี่ยนจากการนําชื่อที่ ตั ้ งที่อยู่คนละฝั่ งของแม่นํ ้ าป่ าสักโดย
ให้ ชื่อว่าวัดฟากห้ วยมาเป็ นวัดประตูดาวทั ้ งนี ้ เพราะวัดนี ้ ตั ้ งอยู่ใกล้ ประตูกําแพงเมืองและเป็ นตําแหน่งที่
ดาวกัลปพฤกษ์ ปรากกฎตรงตําแหน่งของประตูเมืองเสมอๆจึ งเปลี่ยนชื่ อเป็ นวัดประตูดาว(จากข้อมูล
ของนายสุวรรณ จันทร์ ตั ้ งประธานเครือข่ ายวัฒนธรรมวัดประตูดาว )
ดังนั ้ นเราจึงอาจจะกล่าวได้ ว่าชุมชน๘,๙คือชุมชนที่สร้ างขึ ้ นใหม่ในสมัยอยุธยายุคกลางซึ่ง
สอดคล้ องกับความเห็นของสมเด็จฯกรมพระยาดํารงราชานุ ภาพทรงอธิบายไว้ ในหนังสือนิทาน
โบราณคดีเองความไข้ เมืองเพชรบูรณ์ ว่าเป็ นเมืองที่ถูกสร้ างขึ ้ นเป็ นสองยุคคื อในสมัยสุโขทัยยุคหนึ่ง
และถูกสร้ างซํ ้ าในที่เดิมโดยร่นแนวกําแพงเมืองให้ เล็กลงสิ่ งที่ยืนยันว่ าสร้ างซํ ้ าในที่เดิมคือหลักฐานจาก
วัดโพธิ์เย็นซึ่งเป็ นวัดเก่าแก่ร่ วมสมัยกับวัดช้ างเผือกซึ่งสร้ างขึ ้ นในสมัยสุโขทัย วัดโบสถ์ชนะมารสร้ าง
ขึ ้ นใหม่จากวัดร้ างสร้ างซํ ้ าในที่เดิมและตํานานที่มีวัดร้ างคือวัดสนามชัย วัดท่ารอ
สําหรั บการตั ้ งถิ่ นฐานของชุมชน๘,๙มี ความเป็ นมาดังนี ้
ประวัติการตั ้ งถิ่ นฐานของชุมชนที่ ๘ และ ๙
ความเป็ นมาของชุมชนบ้ านในเมือง ตามเขตการปกครองของเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์จะ
ประกอบด้วยชุมชนกลุ่มวัดโพธิ ์เย็น กลุ่มวัดไตรภูมิ กลุ่ มวัดประตูดาวและกลุ่มวัดโบสถ์ ชนะมาร
รวมกันเรี ยกว่าชุมชนที่ ๘,และชุมชนที่๙ ประชาชนส่วนมากจะปลูกบ้ านอยู่อาศัยกันตามลุ่มแม่นํ ้ าป่ า
สัก เพื่อความสะดวกในการใช้ นํ ้ าในลํานํ ้ าป่ าสักในการประกอบอาชีพเพาะปลูกและบริ โภค ผู้ที่อยู่
อาศัยในชุมชนนี ้ โดยมากจะประกอบอาชีพค้ าขายและเกษตรกรรม
บริเวณหน้ าที่ ทําการประปาในปั จจุบันนี ้ จะเป็ นบ้ านพักของบรรดาข้ าราชการ แม้ กระทั่งจวน
ผู้ว่าราชการจังหวัดในสมัยนั ้ นก็ตั ้ งอยู่บริเวณนี ้ เช่นกันและบริ เวณที่ทําการไฟฟ้ าส่วนภูมิภาคในปัจจุบัน
นี ้ ก็เป็ นที่ตั ้ งของเรือนจํ า(หรื อคุกกักกันนักโทษ) และบริเวณบ้ านพักผู้ พิพากษาก็เป็ นที่ทําการศาลยุติ
ธรรมประจําจังหวัดเพชรบูรณ์ ศาลจังหวัดเพชรบูรณ์ ตามริมแม่นํ ้ าป่ าสั กหน้ าวัดไตรภูมิก็จะเป็ นร้ านค้ า
มีผู้คนมาทําการค้ าขายกัน ดังนั ้ นด้วยเหตุดังกล่าวมาแล้ วจึงเรี ยกชุมชนบริ เวณนี ้ ว่าเป็ นที่ตั ้ งของเมื อง
เพชรบูรณ์ชาวบ้ านเรียกชุมชนนี ้ ว่า”บ้ านในเมือง”มาจนทุกวันนี ้