๓๐๘
สร้
างวั
ดมหาธาตุ
ขึ
้
นตามที่
ปรากฎหลั
กฐานในจารึ
กบนลานทองคํ
าในท้
องหมู
ใต้
เจดี
ย์
ทรงพุ
่
มข้
าวบิ
ณฑ์
ที่
ถู
กขุ
ดค้
นเพื่
อทํ
าการปฏิ
สั
งขรณ์
โดยกรมศิ
ลปากรที่
กล่
าวว่
า
“เมื่
อปี
พ.ศ. ๒๕๑๐ ทางกรมศิ
ลปากรได้
บู
รณะพระเจดี
ย์
องค์
นี
้
ได้
ขุ
ดพบลานทองจารึ
กใน พระ
เจดี
ย์
องค์
ใหญ่
หลั
งพระอุ
โบสถ และได้
นํ
า โบราณวั
ตถุ
ที่
บรรจุ
เจดี
ย์
นั
้
นขึ
้
นมาด้
วย มี
สิ่
งหนึ่
งที่
ได้
มา
พร้
อมกั
บพระเครื่
อง พระบู
ชา เป็
นรู
ปช้
าง รู
ปหมู
ในท้
องหมู
มี
ลานทองจารึ
กอยู
่
๓ แผ่
น มี
ข้
อความตาม
จารึ
กว่
า "พระเจ้
าเพชบุ
รเป็
นลู
กพระญาอนรงปรดิ
สถาแล" เขี
ยน เป็
นคํ
าปั
จจุ
บั
นได้
"พระ เจ้
าเพชรบุ
ร
เป็
นลู
ก พระยาอั
นรงประดิ
ษฐานไว้
"
ในช่
วงของการสื
บต่
อยุ
คสมั
ยจากสุ
โขทั
ยยุ
คต้
นถึ
งยุ
คปลายปรากฏอยู
่
ในเขตเมื
องชั
้
นในคื
อ
สถาปั
ตยกรรมดอกบั
วตู
มหรื
อทรงพุ
่
มข้
าวบิ
ณฑ์
ดั
งนั
้
นเป็
นไปได้
ว่
าพระยาเจ้
าเมื
องเพชรบู
รณ์
มี
การสื
บ
สั
นติ
วงศ์
สื
บช่
วงกั
นมา ดั
งปรากฏหลั
กฐานจารึ
กในลานทองว่
า “พระเจ้
าเพชบุ
รเป็
นลู
ก
พระญาอนรงปรดิ
สถาแล" เขี
ยน เป็
นคํ
าปั
จจุ
บั
นได้
"พระ เจ้
าเพชบุ
รเป็
นลู
ก พระยาอั
นรงประดิ
ษฐานไว้
"
และในช่
วงต่
อจากสุ
โขทั
ยยุ
คปลายก็
จะเป็
นช่
วงของเมื
องทิ
้
งร้
างอี
กครั
้
งหนึ่
งแล้
วมี
อิ
ทธิ
พล
ของอยุ
ธยายุ
คปลายเข้
ามามี
อิ
ทธิ
พลอี
กครั
้
งหนึ่
ง
เมื่
อมี
เหตุ
การณ์
เกิ
ดขึ
้
นในแผ่
นดิ
นในเขตเมื
องก็
จะถู
กทิ
้
งร้
างดั
งเราจะเห็
นได้
ว่
าทั
้
ง
เมื
องเพชรบู
รณ์
น่
าจะแบ่
งเป็
นยุ
คๆได้
ดั
งนี
้
ยุ
ควั
ดพระแก้
วเป็
นยุ
คที่
มี
ประวั
ติ
ศาสตร์
เกี่
ยวข้
องกั
บขอมนั
บถื
อศาสนาพุ
ทธปนพราหมณ์
และน่
าจะทิ
้
งร้
างไป
วั
ดพระสิ
งห์
วั
ดพระเสื
อ น่
าจะมี
การอพยพเข้
ามาอี
กครั
้
งหนึ่
งในสมั
ยสุ
โขทั
ยยุ
คต้
นและ
น่
าจะเป็
นชุ
มชนใหญ่
จึ
งมี
การสร้
างวั
ดขึ
้
นถึ
งสองวั
ดคื
อวั
ดพระสิ
งห์
และวั
ดพระเสื
อตามความนิ
ยมที่
เมื่
อ
ชุ
มชนขยายตั
วก็
จะมี
การสร้
างวั
ด
วั
ดมหาธาตุ
เป็
นวั
ดที่
สร้
างขึ
้
นโดยพระราชบุ
ตรและเป็
นไปได้
หรื
อไม่
น่
าจะมี
การสร้
างเมื
อง
แฝดขึ
้
นตามความนิ
ยมของสมั
ยสุ
โขทั
ยที่
นิ
ยมสร้
างเมื
องสองอั
นหรื
อสองนครดั
งเช่
นในสมั
ยของพ่
อขุ
น
ศรี
เนานํ
าถมและให้
พระราชโอรสมาปกครองโดยให้
ชื่
อว่
าเมื
องเพชบุ
ระ
ต่
อมามี
การเข้
ามาครอบครองโดยเจ้
าเมื
องที่
ขึ
้
นตรงกั
บสมั
ยอยุ
ธยาโดยมี
หลั
กฐานคื
อ
เจดี
ย์
ทรงปรางค์
ย่
อมุ
มในวั
ดมหาธาตุ
และวั
ดช้
างเผื
อกมี
พระพุ
ทธรู
ปทรงเครื่
องซึ่
งนิ
ยมสร้
างในสมั
ย
อยุ
ธยายุ
คปลาย
ต่
อมาวั
ดในเขตเมื
องทั
้
งหมดคื
อวั
ดพระแก้
ว วั
ดพระสิ
งห์
วั
ดพระเสื
อวั
ดมหาธาตุ
ถู
กร้
างทั
้
งหมด
และในบริ
เวณเขตเมื
องก็
ไม่
มี
ใครกล้
าเข้
าไปอยู
่
อาศั
ยเพราะเป็
นแหล่
งพํ
านั
กของเจ้
าบ้
านเจ้
าเมื
อง