Page 31 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๖
ข้ อจํากั ดของการวิจัย
ในการดํ าเนินการวิ จัยเป็ นการวิ จั ยเชิงคุ ณภาพ ข้ อมูลการวิ จัยเป็ นเชิ งคติ ชนวิทยา
(วัฒนธรรมดั ้ งเดิมเก่ าแก่จนหาแหล่ งต้ นตอของข้ อมูลมิ ได้ ) ดังนั ้ นข้ อมูลจึ งอาจจะต้ องใช้
วิธีการเก็ บข้ อมูลเชิงสืบค้นจากปราชญ์ ชาวบ้านที่ใช้ วิธีเล่าจากความทรงจํา
ข้ อตกลงเบื ้ องต้ น
การวิ จัยครั ้ งนี ้ เป็ นการเลือกกลุ่มตัวอย่ างที่มีความรู้ ในด้ านคติชนวิ ทยาด้านประเพณี
และเป็ นปราชญ์ของชุมชนด้ านต่างๆ จึงเป็ นการเก็บข้ อมูลแบบเฉพาะเจาะจง เพื่ อต้ องการ
ศึกษาประวัติความเป็ นมาของชุมชนในเขตเทศบาลเมืองทั ้ ง๑๗ชุมชนศึกษาขนบธรรมเนี ยม
ประเพณีและภูมิปั ญญาของชุมชน อันเป็ นวัฒนธรรมที่เป็ นเอกลักษณ์ ของชุมชนในเขตเมื องที่
มีการถ่ายทอดและหลงเหลืออยู่เพื่อนํามาศึกษาและเป็ นแนวทางในการพัฒนาต่อไป
นิ ยามศัพท์
ปริ บทของชุมชน หมายถึงสภาพแวดล้ อมอันประกอบด้ วยลักษณะภูมิทัศน์ที่เกิดขึ ้ น
ตามธรรมชาติและมนุษย์สร้ างขึ ้ น มีการปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา มี ภูมิหลัง
และประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน มีตํานานและเรื่ องราวเกิดขึ ้ นหลากหลายในท้องถิ่นนั ้ นและมี
ลักษณะของความเป็ นเอกเทศของชุมชนเช่ นมีบ้ าน วัด โรงเรียน แหล่งศูนย์กลางของชุมชน
โดยไม่พึ่งพาชุมชนอื่ น
ท้ องถิ่น หมายถึง ท้ องที่ใดท้ องที่หนึ่งโดยเฉพาะในเขตเมืองหรื อประเทศ เช่นหมู่ บ้ าน
ชุมชน ที่มนุษย์ได้ ตั ้ งถิ่ นที่อยู่อาศัย มีการจัดระบบ ระเบียบ ทางสังคม ทั ้ งการประกอบอาชี พ
วัฒนธรรมประเพณี ตลอดจนงานศิลปะ หัตถกรรม สิ่งเหล่านี ้ เป็ นสิ่งแสดงเอกลักษณ์เฉพาะ
ของแต่ละถิ่ น
คติชนวิทยา หมายถึงเรื่ องราวและความรู้ ที่ชาวบ้านที่ เป็ นบุคคลธรรมดามิใช่บุคคล
ชั ้ นสูงในสังคม อันเป็ นชนชั ้ นที่มีอยู่ทั่วไปในสังคม เป็ นผู้ สร้ างขึ ้ นและมีการถ่ายทอดสืบเนื่ อง
กันมาจนหาต้ นตอดั ้ งเดิมมิได้ แบ่งออกเป็ น สาขา ตามลักษณะของการถ่ายทอดคื อ การ
ถ่ายทอดด้ วยปาก(มุขปาฐะ) ถ่ ายทอดด้วยมือ (อมุขปาฐะ) และแบบผสมคือทั ้ งแบบที่ ๑และที่
๒
ภูมิปั ญญาไทย หมายถึงการเรี ยนรู้ ถึ งแก่นความคิดของนักคิด นักประดิษฐ์ หรื อ
ปราชญ์ชาวบ้ านเป็ นองค์ความรู้ ของบรรพบุรุ ษ
ระบบสังคม หมายถึง ข้ อตกลงที่เป็ นที่ยอมรั บของชุมชนในสังคม มีสิ่ งที่เป็ น
เอกลักษณ์ร่ วมกันแล้วสมาชิ กในสังคมยอมรับเป็ นข้ อปฏิบัติร่ วมกันกลายเป็ นจารีตประเพณี
ขนบประเพณี ธรรมเนียมประเพณี และเป็ นกรอบกําหนดให้ สมาชิกในสังคมนั ้ นๆประพฤติและ
ปฏิบัติตาม