๒๘๕
ปรางค์
รุ่
นแรกของขอมที่
สร้
างในสมั
ยพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
๗ จะตั
้
งบนเนิ
นเตี
้
ยที่
หน้
าปราสาท หรื
อ
เยื
้
องไปข้
างหน้
าเล็
กน้
อย จะมี
สระนํ
้
าขนาดใหญ่
ที่
เรี
ยกว่
าบาราย เข้
าใจว่
าคงจะอาศั
ยมู
ลดิ
นจากการขุ
ด
สระนํ
้
ามาสร้
างเนิ
นปราสาท
จากตํ
านานของวั
ดพระแก้
วจะเห็
นว่
ามี
ทั
้
งปรางค์
ก่
อด้
วยอิ
ฐ มี
สระนํ
้
าขนาดใหญ่
มี
เนิ
นดิ
นซึ่
ง
น่
าจะเป็
นเนิ
นปราสาท ดั
งนั
้
นวั
ดพระแก้
วน่
าจะเป็
นวั
ดเดิ
มที่
เก่
าแก่
อยู
่
ในลั
ทธิ
มหายานและโดยได้
รั
บ
อิ
ทธิ
พลของขอม ในสมั
ยพระเจ้
าชั
ยวรมั
นที่
๗
ส่
วนวั
ดพระเสื
อเจดี
ย์
บริ
เวณวั
ดทางตอนใต้
เป็
นทรงกลมน่
าจะเป็
นวั
ดที่
สร้
างในสมั
ยสุ
โขทั
ยยุ
ค
ต้
น ส่
วนที่
เป็
นบริ
เวณวั
ดพระสิ
งห์
จากการขุ
ดพบพระพุ
ทธรู
ปตั
้
งอยู
่
บนพื
้
นเนิ
นดิ
นสั
งเกตรู
ปพระพั
กตร์
รู
ป
ไข่
สามารถที่
จะสั
นนิ
ษฐานว่
าสร้
างในสมั
ยสุ
โขทั
ยเช่
นเดี
ยวกั
บวั
ดพระเสื
อดั
งนั
้
นวั
ดพระสิ
งห์
และวั
ดพระ
เสื
อน่
าจะสร้
างในสมั
ยเดี
ยวกั
นโดยคนที่
ชื่
อพระสิ
งห์
และพระเสื
อที่
น่
าจะเป็
นพี่
น้
องกั
นและดั
งนั
้
นจึ
ง
อาจจะกล่
าวได้
ว่
าน่
าจะสร้
างขึ
้
นในสมั
ยหลั
งวั
ดพระแก้
ว
ส่
วนนามวั
ดพระแก้
วน่
าจะหมายถึ
งพระบรมสารี
ริ
กธาตุ
ที่
มี
ปริ
ศนาว่
าจระเข้
ฟาดหางเอาคางทั
บ
ไว้
แต่
ยั
งไม่
มี
ผู
้
ใดค้
นพบจนบั
ดนี
้
และจากและจากข้
อมู
ลการท่
องเที่
ยวจั
งหวั
ดเพชรบู
รณ์
กล่
าวถึ
งการศึ
กษาวั
ดพระแก้
วไว้
ดั
งนี
้
“ตั
้
งอยู
่
ที่
ตํ
าบล.ในเมื
อง เป็
นวั
ดเก่
าแก่
ที่
ตั
้
งอยู
่
เรี
ยงกั
นกั
บวั
ดสิ
งห์
และวั
ดพระเสื
อ โดยวั
ดพระ
สิ
งห์
อยู
่
ทางทิ
ศเหนื
อ วั
ดพระแก้
วอยู
่
ตรงกลางและวั
ดพระเสื
ออยู
่
ทางทิ
ศใต้
มี
ปฏิ
มากรรมที่
สํ
าคั
ญคื
อ
พระพุ
ทธรู
ปที่
วั
ดพระสิ
งห์
"พระปรางค์
กลี
บมะเฟื
อง"(ศิ
ลปะบายนอายุ
ประมาณศตวรรษที่
๑๘ )ที่
วั
ด
พระแก้
ว กรมศิ
ลปากรสั
นนิ
ษฐานว่
าพระพุ
ทธรู
ปที่
ขุ
ดพบนั
้
นสร้
างมานานกว่
าเจ็
ดร้
อยปี
นอกจากนี
้
ยั
งมี
กรุ
โอ่
ง พระพุ
ทธรู
ปและของสํ
าคั
ญต่
างๆ เช่
น เครื่
องปั
้
นดิ
นเผา พระพุ
ทธรู
ปทองคํ
าเนื
้
อสั
มฤทธิ
์
เนื
้
อเงิ
น
แผ่
นทองคํ
า และพระผงดิ
นเผา แบบสุ
โขทั
ย”
ภาพที่
๑๗๖ เจดี
ย์
ทรงปรางค์
ที่
วั
ดพระแก้
วสมั
ยยั
งมี
สภาพดี
เป็
นทรงกลี
บมะเฟื
อง