Page 196 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๑๗๑
ภาพที่ ๙๓ รองเจ้ าอาวาสเจ้าคณะอําเภอประธานรับผ้ ากฐิน ภาพที่๙๔ พระภิกษุประชุม
ตกลงให้ ภิกษุรู ปใดได้ ครองผ้ ากฐิน
วิทยากรผู้ ให้ ข้ อมูลท่ านพระครูโสภิตพัชรธรรม(เจ้ าอาวาสวัดติสสมหาวัน)
(ผู้ เก็บข้ อมูลนางคมคาย นามสกุ ล หมื่นสาย อายุ๖๗ ปี อยู่บ้ านเลขที่ ๔๐/๔๙ ตําบล
ในเมือง อําเภอ เมืองเพชรบูรณ์ จังหวัดเพชรบูรณ์ นางสมพร ทานิสุทธิ์ อายุ ๖๓ปี ตําบล ใน
เมือง อํ าเภอ เมืองเพชรบูรณ์ จั งหวัดเพชรบูรณ์ )
ประเพณีการกวนข้ าวทิพย์
เป็ นการฟื ้นฟูประเพณีที่เกี่ยวข้ องกับพุทธประวัติที่เคยแพร่ หลายในอดีตมา
อนุรักษ์ ไว้ โดยใช้เครื อข่ายวัฒนธรรมวัดเพชรวรารามอันประกอบด้ วย ชุมชน ๑๑, ๑๒,
๑๕, ๑๖ซึ่งมีวัดเพชรวรารามเป็ นศูนย์กลาง จากการดําริ ของสภาวัฒนธรรมเทศบาล
เมืองเพชรบูรณ์ บุคคลที่เป็ นผู้ บุกเบิกและศึกษารู ปแบบการดําเนินการกวนข้ าวทิพย์คือ
นางจงรักษ์ โฆษิตานนท์ประธานที่ปรึกษาสภาวัฒนธรรมฯ โดยการไปศึกษารูปแบบ
การกวนข้ าวทิพย์จากวัดในอําเภอหล่มสักและวัดดงมูลเหล็กที่อําเภอเมื องจังหวัด
เพชรบูรณ์ และเริ่มประเพณีการกวนข้ าวทิพย์ของวัดเพชรวรารามเมื่อปี ๒๕๔๘ ก่อน
หน้ าประเพณีการทอดกฐิ น ๒ วัน
ประวัติการกวนข้ าวทิพย์
ประเพณีการกวนข้ าวทิพย์ เป็ นประเพณีที่สื บเนื่องมาตั ้ งแต่สมัยพุทธกาล ก่อนที่องค์ พระ
สัมมาพระพุทธเจ้ าจะตรัสรู้ โดยนางสุชาดาธิ ดาของเศรษฐี หมู่บ้ านเสนานิคม ได้ นํา
อาหารซึ่งกวนด้ วยข้ าวมธุปายาสไปบวงสรวงเทวดา ที่ต้ นนิโครธในวันเพ็ญขึ ้ น ๑๕ คํ่า
เดือน ๖ ได้ พบพระพุทธองค์ ประทับอยู่ใต้ ต้ นไม้ จึงเข้ าใจว่าเป็ นเทพยดา จึงได้ นําข้าว
มธุปายาสไปถวาย เมื่อพระพุทธองค์เสวยเสร็ จแล้ว ได้ ทรงนําถาดทองที่ใส่ข้ าว
มธุปายาสนั ้ นไปลอยนํ ้ าและทรงอธิษฐานว่า ถ้ าหากพระองค์ จะได้ตรั สรู้ ขอให้ ถาดทอง