๑๓๑
การคลอดจะต้
องอาศั
ยหมอตํ
าแย ซึ่
งเป็
นผู
้
มี
ประสบการณ์
ในการทํ
าคลอดมาดู
แล
ขณะปวดท้
อง โดยหมอตํ
าแยจะทํ
าเชื
อกโยงกั
บไม้
ซึ่
งชาวบ้
านเรี
ยกว่
า
“
ขื่
อ
”
สํ
าหรั
บให้
หญิ
ง
ท้
องแก่
โหน ขณะที่
ปวดท้
องจะคลอด โดยการดู
แลอย่
างใกล้
ชิ
ดของหมอตํ
าแย
การอยู
่
ไฟ หลั
งจากคลอดก็
จะอยู
่
ไฟ คื
อการทํ
าเตาไฟขนาดใหญ่
พอ เหมาะสํ
าหรั
บ ให้
หญิ
งหลั
งคลอดนอนไฟ ซึ่
งฝ่
ายสามี
จะเป็
นผู
้
จั
ดทํ
าเตาไฟ
–
หาฟื
นมาก่
อไฟต้
มนํ
้
าสมุ
นไพรให้
ภรรยาอาบ กิ
น ขณะนอนอยู
่
ไฟประมาณ ๗
–
๑๐ วั
น ตลอดจนหุ
งหาอาหารให้
สํ
าหรั
บ
อาหารของหญิ
งหลั
งคลอดสมั
ยนั
้
นได้
แก่
ต้
มหรื
อแกงเลี
ยงหั
วปลี
ปลาแห้
ง หั
วข่
าคลุ
กเกลื
อ
ประเพณี
เกี
่
ยวกั
บการเลี
้
ยงดู
เมื่
อคลอดเด็
กใหม่
จะมี
การเอานอนกระด้
ง และร่
อนกระด้
ง โดยผู
้
เฒ่
าผู
้
แก่
หรื
อปู
่
ย่
า ตา
ยาย ที่
มี
ความชํ
านาญในพิ
ธี
กรรมการร่
อนกระด้
งของเด็
กเกิ
ดใหม่
และมี
ความชํ
านาญในการ
พู
ด การใช้
ภาษาคล้
องจอง ของคนในสมั
ยโบราณ เช่
น
กู
๊
...............................
มาเด้
อขวั
ญเอ๊
ย.....
อย่
าอยู
่
นํ
้
าเป็
นเพื่
อนปลา
อย่
าอยู
่
ในนาเป็
นเพื่
อนข้
าว
ให้
มาอยู
่
กั
บเหย้
าเฝ้
ากั
บเรื
อน
จะเลี
้
ยงให้
สู
งจะจู
งให้
ใหญ่
จะเลี
้
ยงจนหั
วหงอกอย่
างดาว
หั
วขาวอย่
างฝ้
าย
ผู
กแขนซ้
ายให้
ขวั
ญมา ผู
กแขนขวาให้
ขวั
ญอยู
่
ปู
่
ย่
ายั
งหลาย ตายายยั
งมาก
มาเด้
อ....ขวั
ญเอ๊
ย
การเลี
้
ยงเด็
กหญิ
ง และเด็
กชาย ก็
รั
กและเอ็
นดู
เหมื
อนกั
นแต่
เด็
กหญิ
งจะเลี
้
ยงแบบหวง
แหน ดู
แลใกล้
ชิ
ด ไม่
ค่
อยให้
ออกไปเที่
ยวไหนๆ ต้
องอยู
่
เหย้
าเฝ้
าเรื
อน เด็
กหญิ
งนิ
ยมไว้
ผมจุ
ก
มั
ดจุ
ก ๑ จุ
ก เด็
กชายจะไว้
๒ แกละ เมื่
อถึ
งวั
ยอั
นสมควร พ่
อแม่
ก็
จะทํ
าพิ
ธี
ตั
ดจุ
ก ตั
ดแกละ
( การไว้
จุ
ก หรื
อไว้
แกละในกรณี
เด็
กที่
เลี
้
ยงยาก)
ประเพณี
ที
่
เกี
่
ยวกั
บการบวช
การเตรี
ยมการบวฃ ก่
อนจะบวชของคนสมั
ยโบราณจะนิ
ยมให้
บุ
ตรไปนอนวั
ดประมาณ
๑๕ วั
น หรื
อ ๑ เดื
อน เพื่
อท่
องคํ
าขานนาค ให้
ได้
และเพื่
อความคุ
้
นเคยกั
บวั
ด ให้
ไปขอขมา
ลาบวช ปู
่
ย่
าตายาย ผู
้
เฒ่
า ผู
้
แก่
ญาติ
พี่
น้
องเตรี
ยมเครื่
องอั
ฐบริ
ขาร เครื่
องใช้
ต่
างๆ ไว้
ให้
พระได้
แก่
ผ้
าไตร บาตร ย่
าม ตะละปั
ด ตะเกี
ยง ร่
ม หมอน ผ้
าห่
ม ผ้
าเช็
ดตั
ว รองเท้
า