Page 112 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๘๗
เป็ นเครื่ องมือในการทําการเกษตรและใช้ ในชี วิตประจําวันมี การแยกชนิดและเรี ยกชื่อ
ต่างกันไปดังนี ้
๑.มีดบาง หรื อมีดน้ อยใช้ ในการปลอกวัสดุขนาดเล็กเช่ นหอม กระเทียม คนแก่ใช้ เจียน
หมาก ลักษณะขนาดเล็ กที่สุดปลายมนโค้ งหรื อปลายตัดตามความชอบของผู้ ใช้ บางบ้ าน
มีขนาดใหญ่อี กประมาณ ๑ นิ ้ ว ใช้ สําหรับหั่นหมากแห้ ง คนที่ กิ นหมากจะมีติดกระทาย
หมากตลอดเวลา
๒.มี ดโม๊ ะ มีดที่ มีขนาดใหญ่กว่ าแบบที่ ๑ ขนาดใหญ่ เท่ามีดบางจะเรี ยกว่ ามี ดโม๊ะก็
เฉพาะหัวมนหัวใหญ่ส่วนด้ ามจะมีความกว้ างของคมเล็กกว่าด้านปลายมีด ใช้สํ าหรับผ่า
ลูกหมาก ลูกมะค่าสําหรับกิ นหมากหรือเขาใช้ สําหรั บผ่าไม้ กลัด
๓.มีดอีโต้ ลักษณะเหมือนมีดโม๊ ะแต่มีขนาดใหญ่ กว่า มีคมมีดเฉพาะบริเวณตรงข้ ามกับ
ด้ านมนโค้ งเท่านั ้ น ใช้ สําหรับฟั น ผ่า หรื อเฉาะเปลือกมะพร้ าวแห้ งแล้ วใช้ ปลายคมมีดแงะ
๔.มีดหัวตัดใช้ สําหรับตัด ฟั นมีหลายขนาดตามต้ องการใช้สอยเช่ นเล็ก กลางใหญ่
ขนาดเล็กใช้ สําหรั บเหลาตอก จักตอก เพื่อนําไปมั ดฟางข้ าวหรือมัดเครื่องบนของหลังคา
เรือนไม้ ไผ่ ขนาดกลาง ใช้ ผ่าฟื นท่อนเล็กๆเช่นกิ่งไม้ หรื อแขนงไม้ ขนาดใหญ่ ใช้ สํ าหรับตัด
กิ่งหรื อต้ นไม้ ที่มีลําต้ นขนาดใหญ่
๕.มีดถาง ใช้ สําหรั บถางป่ า เครือเถาต่างๆตามเรือกสวนไร่นา คมมี ดจะโค้งมากหรื อน้ อย
ขึ ้ นอยู่กับประโยชน์ ใช้ สอยถ้ าโค้งมากใช้ สํ าหรับเกาะเกี่ยวไม้ เลื ้ อยที่ขึ ้ นรก มีด้ ามเป็ นไม้ ไผ่
ตันสั ้ นหรื อยาวขึ ้ นอยู่กับประโยชน์ใช้สอย ถ้ าป่ ารกไม่มากใช้ ด้ ามสั ้ น รกมากใช้ด้ ามยาว
๖.มี ดเหน็บลักษณะมี ดมีปลายแหลมมี คมตลอดทั ้ งเล่มตรงกลางจะกว้ าง ค่อยๆเรี ยว
ปลาย สันเป็ นเหลี่ ยม เป็ นมีดที่ชายฉกรรจ์ นําติ ดตัวอยู่ตลอดเวลา โดยใช้ มีดเหน็ บที่ บั ้ น
เอวมีปลอกสําหรับใส่ทําจากกาบหมากแก่ ไม้ ไผ่ หรื อหวาย สานเป็ นรู ปร่างตามขนาดของ
มีด ประโยชน์ ของมีดเหน็บใช้ สารพัดประโยชน์ เช่น ใช้ ปลอก ใช้ ฟัน ใช้ ตัด แล้วแต่โอกาส
มีหลายขนาดให้ เลือกตามชอบของผู้ ใช้
(วิทยากรผู้ ให้ ข้ อมูล นายชวน คงแท้ ผู้ เป็ นน้ อง ตําบลในเมือง จ.เพชรบูรณ์ )
การถนอมอาหาร
ปลาร้ า
ชาวบ้ านสะเดียงจะนํ าปลาที่หาได้ จากลําคลองหรือท้ องนาของตนเอง บางคนมีเวลาว่าง
จากการปั กดําก็ จะไปหาปลาที่ ทะเล บริ เวณนํ ้ าท่ วมทางที่ ไปบ้ านโคกดงมูลเหล็กใน
ปั จจุบัน หรื อหาปลาในลํานํ ้ าป่ าสัก การไปหาปลาจะออกจากบ้ านสะเดียงตั ้ งแต่ เช้ามืด
กว่ าจะกลับบ้ านก็ จะเป็ นเวลาพลบคํ่า ได้ ปลามาน้ อยก็จะใช้ ประกอบเป็ นอาหารใน
ชีวิตประจําวัน ถ้ าได้มากก็จะทําปลาร้ า ปลาเค็ม ตามปริ มาณที่หามาได้