Page 65 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๖
ภาคผนวก ก
ประเพณีและวัฒนธรรมของอําเภอแมสะเรียง
๑) ประวัติ อําเภอแมสะเรียง
อําเภอแมสะเรียง เปนอํ าเภอหนึ่งใน ๗ อําเภอของจั งหวัดแมฮ องสอน โดยประวัติพบว า
อําเภอแมสะเรียงมีชื่อเรียกหลายชื่อ ไดแก โยนสะลิน ไมลองยี เมืองนาย เมืองยวมใต และแมสะเรียง
ป พ.ศ.๒๑๐๗ ปรากฏชื่อ “เมื องโยนสะลิน” (YON SA LIN) หรือแมสะเรี ยงปจจุ บันพงศาวดารพมา
ฉบับหอแกวซึ่งเขียนขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลายกลาวถึงเมื องนี้ว า “ในป พ.ศ.๒๑๐๗ บะยินหนอง
หรือ บุ เรงนอง ไดยกพลถึง ๑๖ ทัพ มาตี ลานนาขามแมน้ําคง (สาละวิน) ผานเมืองโยนสะลินเขาสูนคร
พิงค เชียงใหม” ประวัติ เมืองยวมหรือเมื องยวมใต ในอดีตมีประวัติ ความเปนมายาวนานกวา ๖๐๐-
๗๐๐ ป นับวาเป นเมืองหนาดาน และเมื องทางเศรษฐกิจที่สํ าคัญเมืองหนึ่งของเชี ยงใหมเรียกกันว า
“ลานนาตะวันตก”
เมื่อประมาณ พ.ศ.๑๙๘๕ กษั ตริยราชวงศมั งรายเชียงใหมพระนาม “พระเจาติโลกราช”
ขณะดํารงตําแหนง “ลูกหลวง” พระนามวา “ทาวลก” มาครองเมืองยวมใต
พ.ศ.๒๓๕๒ เมื องยวมถู กน้ํ าทวม คณะกรรมการเมื องจึงได ยายมาตั้งเมืองใหม ทางทิ ศ
ตะวันตกเฉียงเหนือหางจากเมืองยวมเกาประมาณ ๑,๕๐๐ เมตร คือบริเวณที่ ตั้งของอําเภอแมสะเรียง
ขณะนี้
พ.ศ.๒๔๔๓ ทางราชการไดยกฐานะขึ้นเปนอําเภอเมื องยวม พ.ศ. ๒๔๖๗ เปลี่ยนชื่อเปน
อําเภอแม สะเรียง (เนื่องจากชื่อ “อําเภอเมืองยวม”พองกั บอําเภอขุ นยวม จั งหวัดแมฮองสอน จึ ง
เปลี่ ยนชื่อตามลํ าน้ําแมสะเรียงที่ไหลผาน)
เมื องยวมเดิมเรี ยกวา “เมืองยวมใต ” ตั้งบ านเมืองมาไม นอยกวา ๕๐๐ ป พ.ศ ๑๙๐๐
พงศาวดารโยนก ระบุวาเมืองใตเป นเมืองหน าดานของเมืองเชียงใหม และคอยปองกันการรุกราน
ของพมา
พ.ศ. ๑๙๔๔ พระเจาสามฝ งแกนกษัตริยเชียงใหมได เนรเทศ “เจาท าวลก” ราชบุตรหวั่ น
เกรงวาจะแยงชิงราชสมบัติ ใหมาอยูที่เมืองยวมใต เจาทาวลกคบคิดกับ พญาสามเด็กย อย แย งชิง
ราชสมบั ติไดสถาปนาตนเองเป นกษัตริย ทรงพระนามวา “พระเจ าติโลกราช” ต อมาในสมัยของ
พระเจากาวิ ละเจาเมืองเชียงใหม เห็นว าเมืองยวมใตเปนเมืองหนาดานจึ งเจริ ญสัมพั นธไมตรีกั บ
เมืองยวมใตและเมืองยวมยางแดง โดยนําไพร พลทั้งสองฝายมาดื่มน้ํ าพิ พัฒนสัตยาที่ ริมน้ํ าคง ตั้งแต
นั้นมาพมาไมยกทัพมากร้ํากรายเมื องยวมใตอีก
พ.ศ. ๒๔๔๘ ไดตั้ งเปน อําเภอเมืองยวม มีนายอําเภอแมสะเรียงคนแรกคือ ขุนชํ านาญชนานุ
รักษ แตเนื่องจากชื่ออํ าเภอเมืองยวมไปพองกับอําเภอขุ นยวม จังหวัดแมฮองสอน จึงไดเปลี่ยนชื่อเปน
อําเภอแมสะเรียงตามชื่อของแมน้ําแมสะเรียงที่ไหลผาน (สํานักงานเทศบาลตําบลแมสะเรียง, ๒๕๕๓)
๒) ประเพณีและวัฒนธรรมของอําเภอแมสะเรียง
อําเภอแมสะเรียงมี ขนบธรรมเนียมประเพณีที่แตกต างไปจากจังหวัดอื่ นๆ เพราะไดรับอิทธิพล
ที่หลากหลายทั้งจากกลุ มลานนา และจากพม า ประเพณีที่สํ าคัญคือ