Page 13 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๔
บทที่ ๒
เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวของ
การวิจัยเรื่อง การฟ นฟูและอนุรั กษประเพณีทองถิ่นที่โดดเดนเพื่อสงเสริ มการทองเที่ยว
ของอําเภอแมสะเรียง มีแนวคิ ดเพื่อฟ นฟูประเพณีดั้งเดิ มที่มีอยู ในอําเภอแม สะเรียง และอนุรั กษเพื่อ
สงเสริมการทองเที่ยวอยางเปนระบบและเห็นคุณค าของทุนทางวัฒนธรรมประเพณีที่ สืบทอดกันมา
และเปนสิ่งที่นาภาคภูมิ ใจของชาวอําเภอแมสะเรี ยง จังหวัดแมฮองสอน ผูวิ จัยไดดําเนินการศึกษาจาก
เอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวของโดยมีหัวขอดั งตอไปนี้
๒.๑ แนวความคิดเกี่ยวกับประเพณีทองถิ่น
๒.๒ แนวความคิดเกี่ยวกับการท องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม
๒.๓ งานวิจัยที่เกี่ ยวของ
๒.๑ แนวความคิ ดเกี่ยวกับประเพณีทองถิ่น
ประเพณีทองถิ่น หมายถึง แบบแผนทางพฤติกรรมของคนในทองถิ่นหนึ่งๆ ที่กํ าหนดไวและ
ไดประพฤติ ถือปฏิบัติ สืบตอกั นมาจนเปนแบบฉบับของแต ละทองถิ่น (ประชิด สกุ ณะพัฒน, ๒๕๔๖)
ประเพณีทองถิ่นแบงออกเปน ๓ ประเภท คือ
๑. จารีตประเพณี เปนประเพณีที่สังคมถือวาเปนเรื่ องที่เกี่ยวกับดีชั่วหรือถู กผิด ถ าใครฝาฝน
หรืองดเวนไมปฏิบัติตามประเพณี ก็ ถือวาเปนความผิดจารี ตประเพณีที่ปรากฏทั่ วไป ไดแก การรู จัก
บุญคุณและทดแทนบุญคุณบิดามารดา ปูยา ตายาย ซึ่งถือเป นภาระหนาที่ที่ลูกหลานต องเลี้ยงดู ดูแล
เอาใจใส ถาไมดู แลสังคมก็จะประณาม ติฉินนิ นทา และมักไมมีใครคบคาสมาคมดวย เด็ กเล็กถู กสอน
ไมใหลวงเกินบิดา มารดาทั้งทางกาย วาจา ใจ หากใครตี บิดามารดา ชาติ หนามือจะใหญเท าใบตาล
หากดาบิ ดา มารดา ชาติ หนาจะเป นเปรตที่มี มากเทารูเข็ม เป นต น จารี ตประเพณีบางอย างก็มี
ขอบังคับเข มงวด เชน การหมิ่นประมาท การประทุษรายต อบิดามารดา และการแตงงานกั บบุตรบุญ
ธรรม เปนตน ผูใดล วงละเมิดก็ ถือวาเสียหายและผิดกฎหมาย
๒. ขนบประเพณี เปนประเพณีที่มีระเบี ยบแบบแผนใหปฏิบัติตามแบบอยางที่ นิยมกันมาทั้ง
โดยตรงและโดยปริยายโดยตรงคือวางระเบี ยบพิธีไว อยางชั ดเจน เช น การไหวครู การแตงงาน ซึ่งมี
ขั้นตอนของพิธีกรรมที่ ชัดเจนและควรตองปฏิบั ติตาม เชน ประเพณีสงกรานตที่มี การอาบน้ําคนแก
บอกตอกันมาวาควรกลาวคําขอขมาจึงจะอาบน้ําให คนแก การไม ปฏิบัติตามขนบประเพณี แมไม ถือ
เป นโทษ แตอาจถูกตําหนิได ว าเปนผูไมรู จักแบบแผน ตรงกันขามผู ใดปฏิ บัติก็ จะรูสึกเป นสิริ มงคล
หรือรูสึกไดว าขจัดปดเปาสิ่งที่ไม ดี เปนมงคลใหสู ญหายไป ตัวอย างขนบประเพณี ได แก งานวันเกิด
บวชนาค แตงงาน และงานศพ ซึ่งเปนประเพณีเกี่ยวกับชีวิต ส วนประเพณีสงกรานตขึ้นบานใหม ตัก
บาตรธูปเทียน ใหทานไฟ เปนประเพณีเกี่ยวของกับเทศกาล
๓. ธรรมเนียมประเพณี เปนประเพณีที่บุ คคลปฏิบัติ กันอยูในชี วิตประจํ าวัน ซึ่งปฏิบัติ มา
อยางไรก็นิยมปฏิบัติ กันอยางนั้น ได แก กิริ ยามารยาทในการกิน การเดิน การนั่ ง การนอน และการ
พูดทั กทาย ตลอดจนการแต งกายตามกาลเทศะอันควร ธรรมเนี ยมประเพณีจึ งเปนประเพณีที่จะ