Page 59 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๕๐
เรียกชื่อตามดนตรี ที่ใช้ ในวงมังคละ คือ ปี่ และกลอง เมื่ อรวมคําแล้ วก็เป็ นปี่ กลอง (สภาวัฒนธรรมจังหวัด
สุโขทัย, ม.ป.ป..หน้ า ๑-๓)
ประวัติการเล่นมั งคละของชาวจังหวัดสุโขทัย
ในปี พ.ศ. ๒๕๐๗ ขณะที่ นายสําเนา จันทร์ จรู ญ ดํารงตําแหน่งครู โรงเรี ยนบ้านคลองตาล
(กระจ่างจินดา) อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย ได้ ทราบว่า หลวงปู่ แหยม จ่านาค ซึ่งมีความรู้
ความสามารถเชี่ยวชาญในการเล่นมังคละ และได้มาจํ าพรรษาอยู่ ที่วัดศรีนิโคตรธาราม (วัดกุฎีจีน) ซึ่ง
อยู่ติดกั บโรงเรียน นายสํ าเนา จันทร์จรู ญ จึงได้ ขอสมัครเป็ นศิษย์ในการถ่ายทอดการเล่ นมังคละพื ้ นบ้ าน
สุโขทัย ขณะนั ้ นหลวงปู่ แหยม จ่านาค มีอายุ ถึง ๙๒ ปี พื ้ นเพเดิมเป็ นคนบ้ านศาลาแดง (วัดคลองโป่ ง)
ตําบลสามเรือน อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย ต่อมาได้แต่งงานกับแม่อ่อน และได้ มาอยู่ กับแม่อ่อน ที่
ตําบลบ้านนา อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย หลวงปู่ แหยม จ่านาค ได้ กรุณาถ่ายทอดการเล่นมังคละ
พื ้ นบ้ านสุโขทัยให้ พร้ อมทั ้ งเพลงและท่าร่ายรํ าบางท่า พร้ อมกันนี ้ หลวงปู่ แหยม จ่านาค ได้ ถ่ ายทอด
เรื่องราวการเล่นมังคละให้ ฟังว่า ตัวท่านเองได้ เริ่มฝึ กการเล่นมังคละตั ้ งแต่สมัยยังไม่โกนจุก โดยโยมบิดา
(พ่อฟั ก จ่านาค) ได้เป็ นผู้ ฝึ กการเล่นให้ จนเกิดความชํ านาญในการตีกลองมังคละจนมีชื่อเสียงโด่งดัง
เมื่อเป็ นหนุ่มเต็มตัวได้เป็ นหัวหน้ าวงมังคละแทนบิดา พร้ อมทั ้ งได้ ถ่ายทอดการเล่นมังคละให้ แก่ ลูกหลาน
และผู้ ที่สนใจสืบทอดต่อไป ปัจจุบันเครื่องดนตรีที่หลวงปู่ แหยม จ่านาค ซึ่งได้ รับตกทอดมาจากพ่อฟัก
บิดา ได้ อยู่ที่ นายสํ าเนา จันทร์จรู ญ รวมอายุของดนตรี มังคละชุดนี ้ มีอายุประมาณ ๑๖๐ - ๑๘๐ ปี
จากการได้ รับการถ่ายทอดการเล่นมังคละจาก หลวงปู่ แหยม จ่ านาค แล้ว นายสําเนา จันทร์
จรู ญ ยังได้ ศึกษาค้นคว้ าเรื่องมังคละจากท่านที่ มีความรู้ ความสามารถอีกหลายท่าน ปี พ.ศ. ๒๕๐๘
ได้ สัมภาษณ์ พ่อคํา จันทร์เดช พ่ อแกละ กลอยเดช พ่อเบิก กลอยเดช พ่อโต๊ ะ พูลรอด ชาวบ้าน
หนองรั ้ งใต้ ตําบลวังลึก อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย แต่ละท่านมีอายุ ตั ้ งแต่ ๗๐ - ๘๐ ปี (ปั จจุบัน
เสียชีวิตหมดแล้ ว) ท่านเหล่านี ้ ได้ ยื นยันว่าได้ เล่นกลองมังคละมาตั ้ งแต่นมยังไม่แตกพาน เพราะทุ กคน
มีความผูกพันกับการเล่นกลองมังคละเป็ นชีวิตจิตใจ
ต่อมา ในปี พ.ศ. ๒๕๐๙ - ๒๕๑๐ นายสํ าเนา จันทร์จรู ญ ได้ ศึกษาเพลงกลองหรื อไม้ กลอง
มังคละ จากพ่อชู จุ่นคง ชาวบ้ านวงฆ้ อง ตําบลเกาะตาเลี ้ ยง อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย พ่อแฉ่ง
มีเจริญ หัวหน้ าวงกลองยาวและมังคละคณะ ฉ.มีเจริญ บ้ านหนองรั ้ งเหนือ ตําบลวังลึก อํ าเภอศรีสํ าโรง
จังหวัดสุโขทัย คุณครู ประเสริฐ บุญกล่อม หัวหน้ าวงปี่ พาทย์และมังคละ บ้ านท่าทอง อําเภอสวรรคโลก
จังหวัดสุโขทัย และนายจําเนียร จันทร์จรู ญ พี่ชาย (ปั จจุบันบวชเป็ นพระจําพรรษาอยู่ที่วัดโพธาราม)
ตําบลคลองตาล อําเภอศรี สําโรง จังหวัดสุโขทัย ท่านเหล่านี ้ เป็ นผู้ ที่มีความสามารถเชี่ยวชาญในการเล่น
มังคละ ได้ กรุณาถ่ายทอดและกล่าวถึงประวัติความเป็ นมา ของการเล่นมังคละให้ เป็ นอย่างดี ในปัจจุ บัน
ก็ ยังให้ ความร่ วมมือในการถ่ายทอดสืบสานการเล่นมังคละอย่างต่อเนื่ อง