Page 35 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

๒๖
๑. การเปลี่ยนแปลงสังคมและเศรษฐกิจไทย ความก้ าวหน้ าทางเทคโนโลยีและระบบวัตถุนิยม
จากต่างประเทศ เข้ ามาโดยการซึมซับมาตามลําดับ ปั จจุ บันแทบจะหาภาพของคนไทยวัฒนธรรมไทย
ไม่ได้
๒. นโยบายการพัฒนาของรัฐ เน้ น แผนงานและโครงการพัฒนาทางเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม
๓. แผนงานและโครงการในระดับท้ องถิ่นไม่ชัดเจน ขาดการบูรณาการเข้ าด้วยกัน
๔. ขาดความเข้ าใจกรอบเนื ้ อหา และวิธีการพัฒนา ส่งเสริ มวัฒนธรรม
๓. ประวัติดนตรีไทยสมัยสุโขทัย
เรื่องดนตรี ไทยในสมัยที่จะกล่าวต่อไปนี ้ หลักฐานอันแรกที่จะอ้ างก็เห็ นจะต้องอาศัยหลักสิลาจารึ ก
ของพ่อขุนรามคําแหง หลักที่หนึ่ง เพราะข้อความในศิลาจารึ กนี ้ ออกจะเป็ นแม่บทสํ าคัญในเรื่องความเป็ นไป
สมัยสุโขทัยแทบจะทุกสาขาวิชาโดยเฉพาะข้ อความในศิลาจารึกที่ เกี่ยวด้ วยเรื่ องดนตรีที่อยู่ในด้ านที่ ๒
ตอนหนึ่งว่า “ดํบงคมกลอง ด้ วยเสียงพาทย์ เสียงพิณ เสี ยงเลื ้ อน เสียงขับ ใครจักมักเล่น เล่นใครจักมัก
หัว หัว ใครจักมักเลื ้ อยเลื ้ อน”
ข้ อความอันนี ้ แสดงว่าในสมัยสุโขทัยนั ้ นชาวบ้ านมี ความสนุกสนานเล่นดนตรี และขั บร้องกันอย่าง
รื่ นเริ งบันเทิงใจทั่วไป ชางเมื องกับดนตรีมีความใกล้ ชิดกันมาก โดยเป็ นผู้ เล่นเองไม่ใช่เป็ นเพียงผู้ ฟังอย่างใน
สมัยหลัง ๆ คําในศิลาจารึ กที่ยกมาแล้ วมีคําว่า “ดํบงคมกลอง ด้ วยเสียงพาทย์ เสียงพิณ ” ซึ่ง
หมายความว่า “ระดมประโคมกลอง ด้วยเสียงพาทย์ เสียงพิณ” คําสําคัญมีอยู่ที่คําว่า “เสียงพาทย์ ”
และ “เสี ยงพิณ” ถ้าจะแปคํ าว่า “พาทย์ ” ว่าเป็ นเครื่ องบรรเลงทั่ว ๆ ไปตามรู ปศัพท์ก็ ออกจะคลุมไปหมด
เสียงอื่น ๆ แม้แต่คําว่ า “เสี ยงพิณ” อยู่อีกต่างหาก คําว่า “เสี ยงพาทย์” ก็ น่าจะต้ องมี ความจํากัดไม่แผ่
กว้ างไปถึงเพียงนั ้ น ตามความเห็นของข้ าพเจ้ าเข้าใจว่า “เสียงพาทย์” คงจะได้แก่ เครื่ องบรรเลงจําพวกตี
เป่ า ซึ่งภายหลักเรี ยกว่า “ปี่ พาทย์” ส่วน “เสียงพิณ” พิณ หมายถึง เครื่ องดีด แต่ก็จะมีความหมาย
ต่อไปถึงพวกซึ่งใช้ สายด้ วยกัน แม้ แต่เป็ นเครื่องสีอี กด้ วย แต่มีพิ ณเป็ นประธาน
ข้ อความที่กล่าวไว้ ในศิลาจารึกสมันพ่อขุนรามคําแหงมหาราชมี เพียงคําที่ รวบรัดให้ ความหมาย
อย่างที่ได้ พูดมาแล้ว ถ้ าจะค้ นกันให้ ละเอียดออกไปก็เห็นจะต้องดูจากหลักฐานในราชการต่อ ๆ มา เช่น
รัชกาลพระมหาธรรมราชาลิไท เป็ นต้น ในรัชกาลนี ้ มีสิ่งที่เป็ นหลักฐาน เกี่ยวกับดนตรีที่น่าจะนํามาพูดได้
ก็ คือ หนังสือเรื่อง ไตรภูมิพระร่วง ซึ่งท่านผู้ ทรงคุณวุฒิก็ ได้รับรองกันว่าเป็ นพระราชนิพนธ์ในรัชกาลนี ้ ใน
ไตรภูมิพระร่วง มี ข้ อความอยู่สองอย่าง อย่างหนึ่งทรงแปลมาจากอรรถกถาในคัมภีร์ ต่าง ๆ อีกอย่างหนึ่ง
ทรงแต่งขึ ้ นด้วยปรี ชาสามารถของพระองค์ แม้ ในการแปลเป็ นคําไทยก็ต้ องอาศัยของที่ มีและรู้ จักกันอยู่ใน
สมัยนั ้ นมาใช้ เป็ นคําแปลจึงจะเป็ นที่รู้ ความหมายก็ได้ การแต่งหนังสือนั ้ นจึงหน้ าจะเป็ นที่รับกันอยู่แล้ วว่า
ผู้ แต่งย่อมนําเหตุการณ์ และอารมณ์ของผู้ แต่งหรือสิ่งที่ได้ พบในสมัยนั ้ นแทรกลงไปไว้ ด้ วยเป็ นธรรมดา เมื่อ