- 56 -
ชาวบ้
านไปส่
งให้
แก่
ทางราชการทั
้
งหลายที่
เกี่
ยวข้
องเพื่
อให้
ภาระความเดื
อดร้
อนของประชาชน
ได้
รั
บการผ่
อนคลายหายกั
งวลใจ
สํ
าหรั
บชาวอิ
้
วเมี่
ยนแล้
วเรื่
องการแต่
งตั
้
งผู
้
นํ
าเป็
นสิ
ทธิ
ของสมาชิ
กชุ
มชน
การสร้
างผู
้
นํ
า
ผู
้
ปกครองที่
สมบู
รณ์
ที่
สุ
ดอยู ่
ภายใต้
การดู
ของหั
วหน้
าครั
วเรื
อนหรื
อผู
้
นํ
าตระกู
ล
ในเวลาที่
มี
การ
คั
ดเลื
อกหั
วหน้
าหมู
่
บ้
านของชาวอิ
้
วเมี่
ยนนั
้
น
จะคั
ดเลื
อกกั
นเองจากผู
้
ที่
มี
การศึ
กษา(ระบบจารี
ต
ประเพณี
)และฐานะทางเศรษฐกิ
จดี
มี
ญาติ
พี่
น้
องหรื
อบริ
วารติ
ดตามมาก(เลาแสง.ข 2551) ผู
้
อาวุ
โส
ของตระกู
ลใหญ่
มั
กจะออกความเห็
นว่
าควรเลื
อกผู
้
ใดแล้
วสมาชิ
กส่
วนใหญ่
ของตระกู
ลมั
กจะคล้
อย
ตาม ผู
้
ที่
เป็
นหั
วหน้
าหมู
่
บ้
านมี
บทบาทอย่
างสู
งในการเป็
นตั
วแทนของชุ
มชนต่
อบุ
คคลภายนอก ใน
ด้
านการดู
แลปกป้
องมวลสมาชิ
กให้
อยู
่
ร่
วมกั
นให้
ได้
ต่
อไป ดั
งนั
้
นก่
อนที่
จะได้
รั
บความไว้
ใจให้
เป็
น
ตั
วแทนของชาวบ้
านต้
องปรากฏว่
าเป็
นผู
้
ที่
มี
ความรู
้
ความสามารถเฉลี
ยวฉลาดพอที่
รั
บรองแขกใคร
ไปมาได้
โดยเฉพาะในประเทศไทยแล้
วผู
้
ที่
จะได้
รั
บการแต่
งตั
้
งให้
เป็
นผู
้
นํ
าชุ
มชนที่
ต้
องมี
หน้
าที่
ติ
ดต่
อกั
บทางราชการบ่
อย ชาวบ้
านจะเสนอให้
แต่
งตั
้
งผู
้
ที่
มี
การศึ
กษาภาษาไทยพอสมควร เมื่
อดํ
ารง
ตํ
าแหน่
งแล้
วชาวบ้
านจะให้
ความเคารพ ให้
ความไว้
วางใจในการตั
ดสิ
นข้
อพิ
พาทต่
างๆ บางครั
้
งเมื่
อ
ถึ
งคราวที่
มี
การเลี
้
ยงที่
สํ
าคั
ญผู
้
นํ
าชุ
มชนจะได้
รั
บเกี
ยรติ
ให้
ร่
วมงานก่
อนเสมอ ในทางตรงกั
นข้
ามผู
้
ที่
มี
อุ
ปนิ
สั
ยชอบเก็
บตั
วอยู
่
ในที่
ลึ
กลั
บเข้
าหาได้
ยาก
แม้
ว่
าจะฉลาดมี
ญาติ
เยอะมั
กจะเป็
นที่
ไม่
ไว้
วางใจ
ของประชาชน เพราะเมื่
อทํ
าหน้
าที่
ผู
้
นํ
าแล้
ว การชุ
มนุ
มเกื
อบจะทุ
กเรื่
องจะไปปรึ
กษากั
นที่
บ้
านของ
ผู
้
นํ
าชุ
มชนและรวมถึ
งการรั
บรองแขกจากต่
างถิ
่
นด้
วยแล้
ว จะให้
ไปจั
ดรั
บรองย ั
งบ้
านของประชาชน
จะเป็
นการไม่
ให้
เกี
ยรติ
แก่
แขกใครไปมา ความเดื
อดร้
อนของชาวบ้
านให้
ถื
อเป็
นความเดื
อดร้
อนของ
ตนเองเรื่
องใดที่
กระทบต่
อความสั
มพั
นธ์
ของสมาชิ
กหมู
่
มากต้
องได้
รั
บการพิ
จารณาอย่
างเร่
งด่
วน
หากเรื่
องนั
้
นมี
ความหนั
กหนาเกิ
นกว่
ากํ
าลั
งของผู
้
นํ
าเพี
ยงลํ
าพั
งที่
จะตั
ดสิ
นใจแล้
ว
เมื่
อนั
้
นต้
องเชิ
ญ
บรรดาผู
้
นํ
าหย่
อมบ้
านผู
้
นํ
าพิ
ธี
กรรมและผู
้
อาวุ
โสทั
้
งหลายมาร่
วมกั
นพิ
จารณา ช่
วยกั
นเสนอหาทาง
ออกในกลุ
่
มของแกนนํ
าชุ
มชน ซึ
่
งประกอบด้
วยกลุ
่
มหั
วหน้
าชุ
มชน ผู
้
นํ
าทางพิ
ธี
กรรม ผู
้
อาวุ
โสของ
ตระกู
ลและชาวบ้
านที่
เกี่
ยวข้
อง แม่
บ้
านของท่
านผู
้
นํ
าชุ
มชนนั
้
นต้
องมี
จิ
ตใจที่
กว้
างขวางมั
่
นคงสู
ง
ฉะนั
้
นการขึ
้
นสู
่
ทํ
าเนี
ยบผู
้
นํ
าหรื
อพญาอิ
้
วเมี่
ยนนี
้
เป็
นสิ ่
งที่
ทรงเกี
ยรติ
และแบกภาระหนั
ก
แตกต่
างจากผู
้
นํ
าของชุ
มชนพื
้
นราบหรื
อชนเผ่
าอื่
นที่
ผู
้
นํ
าชุ
มชนอย่
างเช่
นหั
วหน้
าหมู
่
บ้
านสามารถใช้
อํ
านาจได้
เต็
มที่
ถื
อว่
าผู
้
ใหญ่
บ้
านใหญ่
ที่
สุ
ดในชุ
มชน สิ
่
งนี
้
ไม่
ได้
เป็
นอย่
างเดี
ยวกั
นในสั
งคมอิ
้
วเมี่
ยน ผู
้
ที่
ทรงอํ
านาจมากที่
สุ
ดของสั
งคมอิ
้
วเมี่
ยนนั
้
นมั
กจะเป็
นผู
้
ประกอบพิ
ธี
กรรมใหญ่
ที่
มี
ลู
กศิ
ษย์
มาก หรื
อ
ผู
้
อาวุ
โสที่
มี
ความภู
มิ
ฐานมั
่
นคงสามารถใช้
กํ
าลั
งทรั
พย์
ในการดํ
าเนิ
นการเรื่
องต่
างๆได้
อย่
างไม่
ลํ
าบาก
เพราะในระบบสั
งคมที่
ให้
ความเคารพระบบอาวุ
โส
ผู
้
มี
ฐานะทางเศรษฐกิ
จและผู
้
ทรงภู
มิ
ปั
ญญา
เช่
นนี
้
อํ
านาจรั
ฐเป็
นได้
เพี
ยงหุ
่
นเชิ
ดถ้
าหากไร้
การสนั
บสนุ
นจากบุ
คคลสํ
าคั
ญสามกลุ
่
มดั
งกล่
าว
ดั
งนั
้
นหากผู
้
นํ
าคนใดที่
สามารถชั
กนํ
าให้
บุ
คคลสามฝ่
ายดั
งกล่
าวคล้
อยตามตนเองได้
อย่
างนุ
่
มนวล
และเต็
มใจตลอดการดํ
ารงตํ
าแหน่
งของตน จนสามารถทํ
าหน้
าที่
ลุ
ล่
วงไปได้
ทุ
กประการ ผู
้
นํ
าท่
าน