Page 51 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 43 -
ตอนแรกผู ้ นํากลุ ่มย ังไม่มีใครได้เป็ นพญา ต่อมาถึงสมัยของ เลี่ ยว เจี่ยม เสี่ ยว เมื่อกลุ่มเพี้ ยโฒวย ้าย
ออกไปจากพื้ นที่บริ เวณนี้ แล้ว ก็ได้มีการขยายอาณาเขตออกจากดอยช้างไปตั้งชุ มชนอยู่ที่ห้วยกาผา-
แดงและมีบางครอบครัวได้ย ้ายไปทางห้วยน้อย แล้วเวลานี้ “เลี่ยว เจี่ ยม เสี่ ยว” ได้ไปตกลงกับทาง
เจ้าเมืองเชี ยงรายว่าตนอาสาที่จะเก็บส่วยฝิ ่ นส่งให้ทางการ จึงได้รั บการแต่งตั้งให้เป็ น “พญาฟ้ าลั ่ น”
ปกครองบนเทือกเขาลูกนี้ ต่อจาก “เพี้ ย โฒว” โดยขึ้ นกับตําบลแม่กรณ์ อําเภอเมืองเชียงราย
ในปั จจุบันตามหลักฐานร่ องรอยชุมชนโบราณที่ค้นพบในพื้นที่ห้วยน้อยซึ่ งอยู่ทางทิศเหนื อ
ของหมู่บ้านผาลั้งมีร่องรอยของชุมชนขนาดใหญ่ โดยเริ ่ มตั้งแต่ “เหยี่ยน โฒ่ว ด้าม” ลากผ่านห้วย
น้อยไปถึง “ ห้วยแม่เลี่ยม” มีระยะทางประมาณสองกิโลเมตรเศษ ตลอดอาณาบริ เวณนี้ มีร่ องรอย
ของที่ตั้งบ้านเรื อนและหลุมฝังศพเป็ นจํานวนมาก จากคําให้สัมภาษณ์ของ ปู๋ ง ฟู๋ เหฑว่น ผู้ นํา
พิ ธีกรรม บ้านกกน้อย และ เหลย หฒั๋ น ควน ผู้อาวุโสบ้านห้วยแม่ซ้าย กล่าวว่าในช่วงปี พ.ศ.
2450-2460 (ค.ศ.1907-1917)ที่บ้านห้วยน้อยเกิดโรคระบาด (โรคห่า) ชาวอิ้ วเมี่ยนในแถบนั้ นล้มตาย
กันมาก จนกลุ ่ มที่ตายช่วงหลังๆ ไม่สามารถทําการประกอบพิธีกรรมอย่างปกติ (ปกติ เมื่อมีคนตาย
ต้องทําพิธีสวดส่งวิญญาณหลายวันก่อนที่ทําการฝังและฝั งทีละศพเท่านั้น) จนต้องใช้วิธีการฝังหมู่
แต่ ก็ไม่สามารถยุติ การระบาดของโรคร้ายได้ ผู้คนจึงได้ตัดสิ นใจทําพิธีกรรมยกหมู่บ้านให้แก่ ผีเป็ น
“Yangh Horh Njaangh” (ย ั ่ง ฮ่อ หฌั ่ าง) ซึ่ งคํานี้ ผู ้ วิจัยเข้าใจว่าหมายถึงดิ นแดนแห่งพันธสัญญา
(เฉพาะเรื่ องระหว่างคนเป็ นกับคนตาย)เพื่อให้เรื่ องราวร้ายๆได้ยุติ ลง แล้วได้ทิ้งชุ มชนห้วยน้อยย ้าย
ไปตั้งชุ มชนใหม่อยู่ที่หมู ่บ้านศิระ เป็ นชุมชนอิ้ วเมี่ยนที่อยู่ ใกล้แม่นํ้ ากกที่ สุ ด ปัจจุบันมีพี่น้องชาวลา
หู่ แดงเข้ามาตั้งหมู ่บ้านอยู่ แทน พญาฟ้ าลั ่นได้พาชาวอิ้วเมี่ยนจากบ้านห้วยกาไปอยู่ ที่ หมู่บ้านศิระ
ใกล้กับบ้านแม่สลักถึ งประมาณปี พ.ศ. 2470(ค.ศ.1927) ชุ มชนของชาวอิ้วเมี่ยนก็ได้ขยายใหญ่ขึ้ น
ตามลําดับ ต้องการพื้นที่ ทํากินที่ อยู่ ไกลออกไปจึ งได้ขยายพื้นที่ ปลูกฝิ่ น ปลูกข้าวไร่ ออกไปถึงที่
“ต้ม อิน-เด่ย” (แม่สลักและห้วยชมภูเก่า) ต่ อมาเห็นว่าเป็ นพื้ นที่กว้างขวางสามารถตั้งชุ มชนได้
ชุ มชนของพญาฟ้ าลั่ นจึ งได้เริ ่ มทยอยกันย ้ายไปตั้งชุ มชนแห่งใหม่ขึ้นที่ บ้านห้วยชมภูเก่า และเวลา
ต่ อมาพญาฟ้ าลั ่นก็ได้เสี ยชีวิตที่ “ต้ม อิน-เด่ย” นี้ เอง บุตรชายของท่ านก็ได้เป็ นผู้ นําต่อมาชื่อว่า
“เลี่ยว ฒง กุ๊น” มีชื่ อไทยเรียกว่า “แก่แสนขย ัน” อยู่ที่หมู ่บ้านห้วยชมภู(เก่ า)นี้ เอง เมื่ อขึ้ นเป็ นผู้ นํา
แล้วรู ้ สึ กว่ามีความทุกข์ยากลําบากจึงได้นําเอาป้ ายประจําตําแหน่งไปส่ งคืนให้กํานันตําบลแม่กรณ์
ก่อนหน้าที่แก่จั ๋นออน จะพาชาวอิ้วเมี่ยนบนดอยอ่างขางมาตั้งชุ มชนอยู่บ้านผาดํา
จนกระทั ่งล่าสุ ดประมาณ พ.ศ. 2480(ค.ศ.1937) เพื่อความสะดวกในเรื่ องการเดินทางและ
ความปลอดภัยในการขนส่ งสินค้าจําพวกชา จึงย ้ายชุมชนขึ้ นมาอยู่ติดกับกลุ ่มชาวอิ้วเมี่ยนวาวีที่บ้าน
ปางกิ ่ว บ้านเลาแคะ และบ้านเลาลี ซึ่ งตามบันทึ กลําดับพงศ์พันธุ์แล้วถือว่าเป็ นญาติพี่ น้องที่ อพยพ
ลงมาจากดอยช้างด้วยกัน แก่ แสนขย ันก็ได้ย ้ายชุ มชนขึ้ นมาตั้ งอยู่ ที่ บ้านห้วยชมภูใหม่ใกล้กับชุ มชน
ของกลุ ่ม เหลย แซ้ง ยุ ่ น ซึ่ งได้ฟื้ นฟูชุ มชนของกลุ่มละย ั่ งเมี่ยนขึ้ นมาใหม่ อยู่ที่บ้านห้วยริน บ้านกก