- 262 -
ย่
อมทํ
าได้
แต่
ต้
องทํ
าเป็
นหนั
งสื
อมอบไว้
แก่
คณะกรรมการ และคู
่
สั
ญญาฝ่
ายละหนึ
่
งชุ
ด อาจตกลง
ค่
าตอบแทนการยื
มใช้
ที่
ดิ
นด้
วยก็
ได้
ข้
อที่
22.
พั
นธุ
์
พื
ชหรื
อสั
ตว์
ป่
าที่
ขึ
้
นเองหรื
อมาทํ
ารั
งอยู
่
ตามธรรมชาติ
ในหรื
อใกล้
เคี
ยงที่
ดิ
น
แปลงใดซึ
่
งมี
เจ้
าของแสดงการหวงกั
นไว้
ในระหว่
างทํ
าการเพาะปลู
กหรื
ออยู ่
อาศั
ยโดยไม่
ได้
ตั
ด
ทํ
าลายหรื
อขั
บไล่
ให้
ไปเสี
ย ท่
านว่
าย่
อมเจตนารั
กษาไว้
เพื่
อตนโดยเฉพาะ แม้
ว่
าจะไม่
ได้
ทํ
าการบํ
ารุ
ง
เป็
นพิ
เศษก็
ตาม ผู
้
อื่
นจะก้
าวล่
วงเข้
ายึ
ดถื
อเป็
นของตนโดยอ้
างเหตุ
ว่
าเป็
นเหมื
อนของป่
าซึ
่
งพบในที่
รก
ร้
างว่
างเปล่
าไม่
ได้
กรณี
เช่
นนี
้
ท่
านถื
อว่
าเป็
นการปล้
นชิ
งต่
อเจ้
าของต้
องชดใช้
คื
นแก่
เจ้
าพร้
อมค่
าทํ
า
ขวั
ญตามสมควร
ข้
อที่
23.
เจ้
าของสั
ตว์
เลี
้
ยงหรื
อบุ
คคลผู
้
รั
บเลี
้
ยงรั
กษาไว้
แทนเจ้
าของต้
องใช้
ความระมั
ดระวั
ง
อั
นสมควรแก่
การเลี
้
ยงตามชนิ
ดและวิ
สั
ยของสั
ตว์
หรื
อตามพฤติ
การณ์
อย่
างอื่
น เพื่
อมิ
ให้
สั
ตว์
นั
้
นก่
อ
ความรํ
าคาญหรื
อเสี
ยหายต่
อทรั
พย์
สิ
นของบุ
คคลอื่
น กรณี
เกิ
ดความเสี
ยหายเจ้
าของและหรื
อผู
้
รั
บ
เลี
้
ยงรั
บรั
กษาต้
องชดใช้
จนเพี
ยงพอแก่
ความเสี
ยหายนั
้
น แต่
ไม่
เป็
นการตั
ดสิ
ทธิ
์
ที่
ผู
้
เสี
ยหายจะ
ฟ้
องร้
องดํ
าเนิ
นคดี
อาญาต่
อผู
้
ละเมิ
ด
ข้
อที่
24.
สั
ตว์
ที่
หลุ
ดจากการควบคุ
มดู
แล หากได้
รบกวนอสั
งหาริ
มทรั
พย์
ของบุ
คคลอื่
น หรื
อ
ของชุ
มชนผู
้
ที่
พบเห็
นหรื
อผู
้
ที่
มี
ส่
วนได้
ส่
วนเสี
ย ชอบที่
จะเตื
อน จะจั
บสั
ตว์
เพื่
อยุ
ติ
การรบกวนหรื
อ
การสู
ญหรื
อเหตุ
ความรํ
าคาญได้
หรื
อโดยพฤติ
การณ์
ถ้
าเป็
นการจํ
าเป็
นจะฆ่
าสั
ตว์
นั
้
นเสี
ยก็
ชอบที่
จะ
ทํ
าได้
แต่
ต้
องแจ้
งแก่
เจ้
าของสั
ตว์
โดยไม่
ชั
กช้
า และถ้
าหาตั
วเจ้
าของไม่
พบต้
องจั
ดการตามสมควรเพื่
อ
สื
บหาตั
วเจ้
าของ
ข้
อที่
25.
ห้
ามผู
้
ใดทํ
าการแรรู
ปไม้
หรื
อชั
กลากไม้
ผ่
านแนวเขตชุ
มชนเพื่
อนํ
าออกไปย ั
งชุ
มชน
อื่
น ผู
้
ใดฝ่
าฝื
นต้
องเสี
ยค่
าสิ
นไหมทดแทนแก่
ชุ
มชนและให้
ยึ
ดไม้
แปรรู
ปไว้
เป็
นสมบั
ติ
ของชุ
มชน
พร้
อมแจ้
งความดํ
าเนิ
นคดี
ตามกฎหมายป่
าไม้
โดยไม่
มี
กรณี
ยกเว้
น
อนึ
่
งการนํ
าไม้
มาใช้
สอยภายในชุ
มชนตามความจํ
าเป็
นอั
นไม่
อาจหลี
กเลี่
ยงได้
นั
้
น โดยนํ
ามา
จากชุ
มชนอื่
นต้
องขออนุ
ญาตคณะกรรมการ เสมื
อนหนึ
่
งการขออนุ
ญาตใช้
สอยไม้
ในพื
้
นที่
ชุ
มชนดุ
จ
กั
น และต้
องมี
การบั
นทึ
กการขออนุ
ญาตเป็
นลายลั
กษณ์
อั
กษรว่
าใช้
สอยไม้
เพื่
อการใดโดยเฉพาะ หาก
ไม่
เป็
นไปตามนั
้
น ผู
้
ขอต้
องสละการครอบครองและให้
ยึ
ดไม้
นั
้
นตกเป็
นของชุ
มชน
ข้
อที่
26.
ผู
้
ใดที่
ไม่
ได้
รั
บความชอบธรรมจากการพิ
จารณาของคณะกรรมการ สามารถ
อุ
ทธรณ์
ไปย ั
งแกนนํ
าชุ
มชนได้
หากย ั
งเห็
นว่
าตนไม่
ได้
รั
บความเป็
นธรรมอี
กก็
ให้
ร้
องเรี
ยนไปย ั
งสภา
ที่
ปรึ
กษาอาวุ
โสบ้
านผาลั
้
ง และย ั
งเห็
นว่
าไม่
ได้
รั
บความเป็
นธรรมก็
ให้
ร้
องเรี
ยนไปย ั
งคณะกรรมการ
ที่
ปรึ
กษาหรื
อเลื
อกที่
จะดํ
าเนิ
นคดี
ของตนตามกฎหมายบ้
านเมื
องก็
ย่
อมทํ
าได้
ทุ
กขั
้
นตอน
หมวดที่
4 ว่
าด้
วย คณะกรรมการทรั
พยากรธรรมชาติ
และสิ่
งแวดล้
อมบ้
านผาลั
้
ง