Page 258 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 250 -
ขายให้นายทุน ซึ่ งถื อเป็ นการทําลายทรั พยากรธรรมชาติที่มีค่าควรแก่ การหวงแหน ชุมชนจึงต้อง
หวงห้ามเช่นนี้
ข้ อที่ 19 แนวเขตที่ดินทํากินบ้านผาลั้ง เมื่อได้มีการปั กปันแนวเขตกับอุทยานแห่งชาติ เป็ นที่
เรี ยบร้อยและชัดเจนแล้วห้ามบุ คคลใดขยายพื้นที่ ออกไปนอกเขตนั้น ผู ้ใดฝ่ าฝื นต้องชดใช้ค่ า
สิ นไหมแก่ชุ มชนไม่เกินห้าพันบาท
หลักการและเหตุผล : มีบางคนที่แอบย ้ายป้ ายแนวเขตอุทยานตามที่ตกลงกันไว้ ทําให้เกิดปั ญหาการ
รุกลํ้าแนวเขต บางแห่งมีการย ้ายเข้ามาในพื้นที่ ดินทํากิน บางแห่งมีการเคลื่อนย ้ายออกจากจุดเดิ ม
เป็ นการสร้างความวุ่นวายแก่สมาชิ ก และหน่วยงานของรัฐ
ข้ อที่ 20 เจ้าของที่ ดินทํากินต้องใช้ความระมัดระวังในการทําประโยชน์บนที่ดินนั้ น ห้าม
กระทําการหรื อละเว้นการกระทําอย่างใดที่อาจเป็ นเหตุแห่งการลุกลามของเพลิงเข้าสู่ เขตอื่น เมื่อ
เกิดกรณี การลุกไหม้ขึ้ นผู้เป็ นต้นเหตุต้องปฏิบัติการดับไฟโดยพลัน และต้องรับผิดชอบชดใช้แก่
ความเสี ยหายอย่างใดที่เกิดแต่การนั้ น
ข้ อที่ 21 ภายในที่ดิ นทํากินของสมาชิกที่ได้รั บการกันเขตไว้ให้เป็ นพื้นที่ทํากินแล้ว จาก
หน่ วยงานของภาครัฐ หากปี ใดหรื อหลายปี ติดต่อกันปล่อยเป็ นพื้นที่รกร้ างว่างเปล่าชั ่วคราวตาม
ระบบไร่ หมุนเวียน ในชุ มชนนี้ ท่านว่าผู ้ ซึ่ งเป็ นเจ้าดั้ งเดิมย่อมไม่สิ ้นไปซึ่ งสิทธิจะหวงกันเพื่อตน
หรื อบุคคลอื่ น การที่ผู ้ อื่ นจะยืมทําการเพาะปลูกธัญพืชตระกูลล้มลุกเป็ นการชั่ วคราวไม่เกินสามปี
ย่อมทําได้ แต่ต้องทําเป็ นหนังสือมอบไว้แก่ คณะกรรมการ และคู่สัญญาฝ่ ายละหนึ่ งชุด อาจตกลง
ค่าตอบแทนการยืมใช้ที่ ดินด้วยก็ได้
หลักการและเหตุผล : ในการนี้ เพื่อสร้างบรรทัดฐานทางสังคมใหม่ ลดการเลื่อมลํ้ าทางสังคมภายใน
หลังจากที่ทางการได้เข้ามากําหนดเขตที่ดิ นทํากินให้มีพื้นที่ จํากัดมากขึ้ น และสมาชิ กบางท่ านได้
สู ญเสียที่ดินทํากินไปเนื่องจากพื้นที่ ทํากินของตกอยู่ ในเขตห่ างไกลไม่เกาะกลุ่ มมวลสมาชิกใน
ชุ มชน โดยเฉพาะของหลายครอบครัวที่มีที่ดินทํากินหลักอยู่ในเขตชุมชนบ้านหาดยาวและบ้าน
แสนต่อ บ้านลิจู บ้านจะหาและบ้านติ แส แต่ทว่าวิถีชี วิตการเพาะปลูกที่ ไม่เหมือนกัน ทําให้หมด
ความอดทนที่จะทําการเพาะปลูกไปเป็ นเวลานาน จนกระทั่งถูกเวนคื นเป็ นพื้ นที่ป่ าต้นนํ้ าไปต่อมา
ตกเป็ นพื้นที่ สําหรั บเตรียมจัดอุทยานแห่งชาติ จึงทําให้ไม่ มีที่ ดินทํากินเพียงพอ แต่ในขณะเดียวกัน
บางครอบครัวกลับมีที่ดิ นกว้างดูแลพร้อมกันไม่ไหว จึ งพักที่ ไว้หลายปี กลายเป็ นป่ าเหล่ามี ต้นไม้ต้น
ไผ่ขึ้ น ตามกฎหมายที่ ดินถือว่าเป็ นที่ ดินรกร้ างว่างเปล่าผู ้ ใดจะเข้าไปจับจองก็ได้ แต่ไม่ สอดคล้อง
กับวิถี ชีวิตชุมชนที่รั ฐธรรมนูญได้รั บรองไว้แล้วว่าชุมชนสามารถเลือกกฏเกณฑ์ตามจารี ตประเพณี
ของตนเองได้เท่าที่ไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญและศีลธรรมอันดีของประชาชน จึงได้กําหนดหลักการนี้
ไว้
ข้ อที่ 22 พันธุ์พืชหรื อสัตว์ป่ าที่ขึ้ นเองหรือมาทํารังอยู่ตามธรรมชาติในหรื อใกล้เคียงที่ดิ น
แปลงใดซึ่ งมีเจ้าของแสดงการหวงกันไว้ ในระหว่างทําการเพาะปลูกหรื ออยู ่อาศัยโดยไม่ได้ตัด