Page 235 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

- 227 -
ถึงต้องส่งชุ ดอุทยานเข้ามา ก็เพราะว่าปี พ.ศ. 2530 กว่าถึงปี พ.ศ. 2545 ป่ าเวิ้งนี้ ทั้ งหมดนั้ น ซึ่ งเป็ น
ขุนของลํานํ้ ากก เป็ นขุนสาขาของลํานํ้ ากก ขุนของลํานํ้ ากกจริงๆอยู่ประเทศพม่า ไม่ ใช่พื้ นที่
ประเทศไทย แต่ว่าทําไมถึงต้องมาช่วยดูแลลํานํ้ าสาขานี้ ที่ไหลลงสู ้ลํานํ้ ากก ก็เพราะว่า ลํานํ้ าสาขา
สายต่างๆไม่ว่า ลํานํ้ ากรณ์ ลํานํ้ าจัน นั้ นเป็ นลํานํ้ าที่ชุ มชนใช้ประโยชน์ โดยเฉพาะชุมชนพื้นราบ
รวมถึงพวกเราด้วย ทั้ งที่ต้นนํ้ ากลางนํ้ าและปลายนํ้ า จนกว่าจะไหลลงสู่ แม่นํ้ าโขง ชุมชนที่ต้องใช้
เป็ นพันชุมชน ที่ต้องใช้ประโยชน์จากลํานํ้ ากกและขุนของลํานํ้ ากกตรงนี้ แล้วจากปี 2530 กว่าถึงปี
2545 นี้ ป่ าในพื้ นที่สี่ แสนกว่ าไร่เหลื อเพียงแค่สองแสนกว่าไร่ เพราะฉะนั้นพื้นที่ สี่ แสนกว่าไร่ ใน
พื้นที่ ที่เราอยู่นี้ มีป่ าเหลืออยู่แค่ ประมาณ 50 % เท่านั้ นเอง ซึ่ งอัตราการทําลายป่ าตัวนี้ รั ฐเขามอง
ภาพรวมของประเทศ ไม่ได้มองภาพรวมของชุ มชนใดชุมชนหนึ่ ง เขามองการใช้ประโยชน์ ของ
ชุมชนในภาพใหญ่ จากขุนนํ้ าลงไปถึงปลายนํ้ า ไหลไปถึงแม่นํ้ ากก เพราะฉะนั้นรัฐเขามองว่า ถ้าป่ า
ไม่มีชุดที่เข้าไปทํางานประสานงานกับชุมชน เพื่อให้ชุมชนกับรั ฐช่ วยกันดูป่ าซึ่ งเหลือแค่ครึ่ งเดียวนี้
จากสี่ แสนกว่าไร่ เหลือแค่สองแสนกว่าไร่นี้
ถามก่อนป่ าลํานํ้ ากกหมดไปนั้ นใครเดือดร้อน? ผมเดื อดร้อนไหม? สี่ห้าคนนี้ เดื อดร้อน
ไหม? ไม่เดือดร้อนนะครั บ คนที่เดือดร้อนนั ่นคือพวกเราทั้ งนั้ น ผมนี้ ป่ าผืนนี้ หมดไปสองแสนกว่า
ไร่ เงินเดือนผมก็ขึ้ นทุกปี ผมเติ บโตในหน้าที่ราชการ ผมไม่มีปั ญหา แต่รั ฐเขาไม่ยอมให้ป่ าผืนนี้
หายไป เขาต้องส่ งผมและชุดเจ้าหน้าที่เข้ามาทํางานร่ วมกับชุ มชน ให้ชุ มชนช่วยกันกับรั ฐ เพื่อเก็บ
รักษาป่ าสองแสนกว่าไร่ นี้ เอาไว้ให้ได้ โดยจะแบ่งป่ าเป็ นสามกลุ ่ มที่ย ังเหลื ออยู่ในแนวเขตอุทยาน
จะให้มองภาพชัดๆ ส่ วนหนึ่ งก็คือส่ วนที่เราอยู่ นี่ แหละ กลุ่มใหญ่ คือกลุ่มโซนนํ้ ากรณ์ อีกกลุ่มคือ
กลุ่มโซนดอยบ่อ ที่ไปหาทางแม่จัน อีกกลุ ่มหนึ่ งคื อกลุ่มที่อยู่ ทางตะวันตก ตรงกลางนี้ จะโล่ง
ชุ มชนของพวกเราเป็ นผืนป่ าเป็ นใจกลาง ทางวาวีขึ้ นไปจะถูกกันออกจากอุทยานไปแสนกว่าไร่
เพราะฉะนั้ นเขาถึงตระหนัก เขาส่ งพวกเรามาเพื่อช่ วยอนุ รักษ์ต้นนํ้ าไว้ให้อยู่คู่กับคนที่นี่ ไม่ ใช่ว่า
อุทยานเข้ามาจะยกป่ าผืนนี้ ไปให้กับคนอุ ตรดิตถ์ เป็ นไปไม่ได้
เพราะฉะนั้ นสิ่งที่ พวกเราต้องคิดก็คือว่า เราร่ วมกันทํางานกับรั ฐได้อย่างไร? เมื่อเขาส่ ง
เจ้าหน้าที่เข้ามาเป็ นเครื่ องมือให้กับชุ มชน ส่ งทุกคนเข้ามานี้ ท่ านกํานันก็เป็ นเจ้าหน้าที่ของรัฐ
เช่นกัน ท่านประธานฯ ท่านสารวัตรทุกคนก็เป็ นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ท่านคณะกรรมการหมู่บ้าน ท่ าน
ผู ้ ใหญ่บ้าน ท่านผู ้ ช่ วยก็เป็ นเจ้าหน้าที่ของรัฐ ที่ชุ มชนจะต้องช่วยกันคิดก็คือว่า ใช้คนเหล่านี้ อย่างไร
เพื่อเก็ บผืนป่ าที่เป็ นของตนเองเอาไว้ เพราะเจ้าหน้าที่ของรัฐเขามี อุปกรณ์มีเงิน เพราะฉะนั้ นสิ่งที่
พวกเราต้องทําก็คื อตั้งคณะทํางานขึ้ นมา ทํางานกับราชการก็ คืออุ ทยานแห่งชาติ เสร็จแล้วก็มาหารื อ
มา สร้างกติกาด้วยกัน ว่าเราจะใช้ทรั พยากรในสี่แสนกว่ าไร่นี้ อย่างไร จะแบ่งอะไรตรงไหนเป็ นหัว
นํ้ าตรงไหนเป็ นป่ าที่ต้องเก็บรั กษาไว้ ตรงไหนเป็ นที่ทํากินให้มันชัดเจนสะ และมีวิธีจัดการับคนที่
มันชอบเอารัดเอาเปรี ยบ ชอบมื อยาวสาวได้สาวเอา ผมเชื่อนะครับว่าในแต่ละชุ มชน จะมีคนอยู่สอง
ฝ่ ายที่ เกี่ยวกับการอนุรั กษ์ต้นไม้ ป่ า ก็คือคนที่เป็ นหัวอนุรั กษ์ ก็คือผู ้ เฒ่าผู้แก่ หรือพวกที่เป็ นหัว