Page 42 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 21
ลําดับ อําเภอ/กิ ่ งอําเภอ ตําบล หมู่บ้าน เทศบาล
เมื อง
เทศบาล
ตําบล
อบต. สภา
ตําบล
ระยะ
ทางจาก
อําเภอถึง
จังหว ัด
(กม.)
17 กิ ่ ง อ.เชียงรุ้ ง 3 43 - 1 3 - 45
18 กิ ่ ง อ.ดอยหลวง 3 30 - - 3 - 40
รวม 124 1,698 1 24 120 1
ข้อมูลจาก: ที่ทําการปกครองจังหวัดเชี ยงราย ปี พ.ศ.2549
2.2.2 ความรู้ ทั่วไปเกี่ยวกับภาษาถิ่นล้ านนา
ในการศึกษาเพลงประเภทขับร้อง ภาษาถิ่ นมีความสําคัญเป็ นอย่างยิ่งที่ จะต้องคํานึงถึ งเป็ น
ประการแรกๆ เนื่ องจากภาษาถิ ่นแต่ละภู มิภาคมี ความแตกต่ างกันการทั้ งในด้านออกเสี ยง และ
สําเนี ยงของภาษา
ประสิ ทธิ์ เลียวสิ ริพงศ์ (สัมภาษณ์: สิ งหาคม 2549) ได้กล่าวถึงเรื่ องของภาษาว่า การที่ จะ
ศึกษาวิเคราะห์ เพลงซอของทางภาคเหนือนั้ น ภาษาเป็ นสิ่ งสําคัญ เนื่องจากการออกเสี ยงคําต่างๆใน
ภาษาถิ ่ นเหนือของช่างซอนั้ น จะทําให้เกิดเสี ยงของโน้ตนอกคอร์ ดได้เสมอ (Non-Chord Tone)
ดังนั้ นในการวิเคราะห์ลักษณะเฉพาะทางทํานองของบทซอแต่ ละบทจึงต้องมีการศึ กษาถึงเรื่ องภาษา
ถิ ่นเหนื อเพื่ อเป็ นแนวทางประกอบการวิเคราะห์
ระวีวรรณ อินทร์ แหยม (2542: 66-78) กล่าวถึงเรื่องระบบเสี ยงล้านนาว่า ระบบเสี ยง
พย ัญชนะของภาษาถิ่นมาตรฐาน มี 44 ตัว 21 เสี ยง ระบบเสียงของภาษาถิ่ นเหนือ มี 19 หน่วยเสี ยง
คือ ก ค ง จ ญ (นาสิ ก) ด ต ท น บ ป พ ฟ ม ล ว ซ อ และ ฮ เสี ยงถิ ่นมาตรฐาน ร ใช้ ฮ แทน เสี ยงถิ่น
มาตรฐาน ซ ใช้ จ แทน เสี ยงถิ ่นมาตรฐาน ญ ใช้ ญ นาสิ กแทน เสี ยงถิ่นมาตรฐาน ช ใช้ ซ หรื อ จ
เสี ยงถิ ่นมาตรฐาน ค ใช้ ก เสี ยงถิ่นมาตรฐาน ท ใช้ ต เสี ยงถิ่นมาตรฐาน พ ใช้ ป เสี ยงถิ่นมาตรฐาน
คําควบกลํ้ า กร คร กล ใช้ ก เสี ยงถิ่นมาตรฐานคําควบกลํ้ า ตร ใช้ ก ต ท เสียงถิ ่ นมาตรฐานคําควบ
กลํ้ า ปร ใช้ ผ
เสี ยงวรรณยุกต์ในภาษาถิ่นเหนื อ มี 6 ระดับเสี ยง ดังนี้
1) อักษรกลางคําเป็ น คําเสี ยงถิ่นมาตรฐานพื้ นฐานเสี ยงสามัญ ภาษาถิ ่ นเหนือ เป็ นเสี ยง
จัตวา และคําภาษาถิ่นมาตรฐานเสียงเอก ภาษาถิ่นเหนื อ จะออกเสี ยงเป็ นสามัญ
2) อักษรกลางคําตาย คําภาษาถิ่นมาตรฐานเสี ยงวรรณยุกต์เอก ภาษาถิ ่นเหนือ จะออกเสี ยง
วรรณยุกต์เป็ น โท ตรี หรื อ จัตวา