Page 36 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 15
นอกจากนี้ สุกัญญา สุจฉายา (2543: 12-18) ย ังได้กล่าวถึงลักษณะเพลงพื้ นบ้านในเชิง
คติชนวิทยาซึ่ งรวมทั้ งบทร้อยกรองและดนตรี สืบทอดมาตามประเพณี มุขปาฐะ ว่ามี ลักษณะทั่วไป
ดังนี้
1) เป็ นงานของชาวบ้าน ส่งทอดมาโดยการเล่าจากปากต่ อปาก อาศัยการฟังและจดจํา ไม่มี
การจดบันทึกเป็ นลายลักษณ์อักษร
2) ไม่มีกําเนิดที่แน่นอน เนื่ องจากสื บทอดกันมานาน จนไม่รู้ต้นตอ
3) เป็ นเพลงของกลุ ่ มชน คนในสังคมมีส่ วนร่วมในการเป็ นเจ้าของบทเพลง
4) ส่ วนใหญ่เป็ นเพลงที่มีเนื้ อร้องและทํานองไม่ตายตัว คือ เนื้ อร้องและบทเพลงสามารถ
ขยายไปได้เรื่ อยๆ หรื อตัดให้สั้ นลงก็ได้ขึ้ นอยู่กับตัวศิลปิ น
5) ส่วนใหญ่มีความเรี ยบง่าย ในด้านถ้อยคํา สํานวนโวหารการร้ อง และการแสดงออก
6) ในการประพันธ์ชาวบ้านจะคิ ดถ้อยคําในลักษณะเป็ นกลุ่มเสี ยงเป็ นวรรคตอนเพื่อให้ลง
จบมากกว่าคิดเป็ นคํา
2.2 สารั ตถะทั่วไปที่เกี่ยวข้ อง
ในการศึกษาวิ จัยเรื่ อง วงซอ : สายพ่อครู ศรี ทวน สอนน้อย จังหวัดเชียงราย นั้ น จําเป็ น
จะต้องศึกษาค้นคว้าเรื่ องราวเกี่ ยวกับจังหวัดเชี ยงราย เพื่ อเป็ นพื้ นฐานในการวิเคราะห์ ข้อมู ลด้าน
บริ บทของการขับซอและย ังเป็ นการทราบถึงที่มาและพัฒนาการการขับซอในจังหวัดเชี ยงราย ผู้ วิจัย
ได้แยกพื้นฐานข้อมูลเป็ นประเด็นสําคัญๆได้ดังนี้
2.2.1 ภูมิหลังจั งหวัดเชี ยงราย
ความหมายของคําว่ า “เชี ยง” พงศาวดารไทใหญ่ และพงศาวดารไทอาหม (อาหมบุราญจี )
หมายถึ ง เมืองที่มีเจ้าปกครอง ตํานานพื้นเมืองเชียงใหม่และตํานานอื่นๆ ในล้านนาใช้คําว่า เชี ยง ใน
ฐานะเป็ นชุมชนหรื อหมู่บ้าน ในอดีตกาลก่อนพญามังรายจะทรงสร้างเมืองเชี ยงใหม่นั้ น เชี ยงราย
เป็ นเมืองสําคัญทางประวัติ ศาสตร์ จนมีผู ้ กล่าวว่ า “ถ้าไม่ มี เชียงรายก็ ไม่มี เชียงใหม่ ” เนื่องจากใน
อดีต เชียงรายเป็ นศูนย์กลางอํานาจทางการเมื องการปกครอง เศรษฐกิจ และศิลปวัฒนธรรม เป็ น
เมื องที่ตั้ งอยู่บริ เวณที่ราบลุ่มแม่นํ้ ากก ซึ่ งเป็ นแหล่ งอุดมสมบู รณ์ต่อการตั้ งถิ ่นฐานของคนกลุ่ มใหญ่
ที่อพยพลงมาจากตอนใต้ของจีน
ก่อนสร้ างเมื องเชียงราย ราว พ.ศ . 50 ชาวไทยเผ่ าหนึ่ งเรียกว่า ชนเผ่า “อ้ายลาว” ตั้ง
อาณาจักรอยู่ที่นครปา อพยพหนี การรุ กราน ของชาวจีนแผ่นดินใหญ่ ลงมาตั้ งเมื องบริ เวณเมืองเล็ม
เชียงรุ ้ง เชียงลาว ริ มแม่นํ้ าสาย โดยตั้ งราชวงศ์ขึ้ นปกครองกันเองเรื่อยมาจนถึ งสมัยลวะจักราช จึง
ย ้ายเมื องมาตั้ งใกล้ดอย เรี ยกชื่อเมืองว่า “เชี ยงลาว” (วรประภา พินิ จสุ วรรณ, 2548: 2)