Page 26 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิ ดล ศศ.ม. (ดนตรี) / 5
1.6 ข้ อตกลงเบื้องต้ น
1) ทํานองที่ ใช้ในการวิเคราะห์ อาศัยข้อมู ลจากการบันทึกเสียงที่ ได้จากงานสนามเท่ านั้ น
นําเสี ยงการขับซอที่บันทึก ถอดเป็ นโน้ตดนตรี สากล (Music Transcription) เพื่อวิเคราะห์ ตาม
หลักทางดนตรี ชาติพันธุ์วิทยา (Ethnomusicology)
2) การบันทึกโน้ตทางเครื่ องดนตรี ผู้ วิจัยจะถอดเสี ยงเป็ นระบบโน้ตสากล นําเสนอเป็ น
แนวเสียงทํานองกลาง หรื อคําพื้ นเมืองเรี ยกว่า “แม่ กระด้าง” แบ่งออกเป็ นแนวเสี ยงปี่ และซึ ง และ
นํามาเขียนในระบบสังคี ตเลขา (Score)
3) การเขียนคําที่ เป็ นภาษาท้องถิ่นนั้ น ถอดเสี ยงจากการเก็บข้อมูลภาคสนามเป็ นหลัก
เพื่อให้ได้เสียงที่ตรงกับภาษาท้องถิ ่น นําเสนอในรู ปแบบอักษรไทย
1.7 นิยามศัพท์ เฉพาะ
การขับซอ หมายถึ ง การขับร้องเพลงซอ
ก๋าย หมายถึ ง การย ้อนกลับมาในทํานองเดิ มอีกครั้ ง
เครื อซอ หมายถึ ง บทเนื้อร้อง
คู่ถ้ อง หมายถึ ง ช่างซอที่ ร้องตอบโต้กัน มักเป็ นชายกับหญิง หนึ่งคู ่
ช่ างซอ หมายถึ ง นักร้องเพลงซอ
ซอ หมายถึ ง เพลงขับร้องพื้นบ้านภาคเหนือ
ถ้อง หมายถึ ง การร้องโต้ตอบกันระหว่างชายหญิง
ท่อน หมายถึ ง ส่ วนหนึ่ งของเพลง มีเนื้ อหาในทํานองเดียวกันทั้งท่อน
ถ้ามี เนื้ อหาต่างกันถือว่าเป็ นคนละท่อน
ประโยค หมายถึ ง ทํานองที่ มีความคิดจบสมบูรณ์ในตัวเอง
ปี่ หมายถึ ง เครื่องดนตรี ที่ใช้บรรเลงประกอบการขับซอเมื่อบรรเลง
เพียงเล่มเดียว
ปี่ จุม หมายถึ ง เมื่อใช้บรรเลงประกอบการขับซอ หลายเลาพร้ อมๆ กัน
เป็ นลักษณะมาชุมนุมกันเรี ยกว่า “ปี่ ชุม” แต่ ออกเสี ยง
ตามภาษาถิ่นล้านนา ออกเสียงว่า “ ปี่ จุม”
พรมเสี ยง หมายถึ ง การเอื้อนเสี ยงมากกว่าหนึ่งโน้ตและกลับเข้าสู่เสี ยงเดิ ม
แม่ กระด้ าง หมายถึ ง เสี ยงทํานองโดยภาพรวม หรื อเสี ยงทํานองกลางของ
เครื่องดนตรี ที่บรรเลงพร้อมกันหลายเครื่ อง