Page 96 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

76
พระราชบัญญัติ
ขนาดเกวียน
พระพุทธศั กราช 2459
มีพระบรมราชโองการในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ดํารัส
เหนือเกล้า ฯ สั่งว่า ตามหัวเมืองในสยามรัฐสี มา มีเกวี ยนที่ใช้เป็ นพาหนะในการเดิ นทาง และบรรทุกสินค้าเป็ น
ประโยชน์อยู่เป็ น อันมาก แต่เกวียนเหล่านั้ นบางเมืองทําขนาดระหว่างล้อต่ างกัน ไม่สามารถจะนํา ไปใช้ในทาง
บางเมื องได้ เป็ นความลําบากขัดข้ องอยู่ ทรงพระราชดําริ ห์ เห็ นว่า ถ้าให้เกวียนทั้ งปวงมีขนาดระหว่างล้อ
เดินทางร่ วมติ ดต่อกันได้ จะเป็ นประโยชน์ แก่พลเมืองในการไปมาค้าขายยิ่งขึ้นเป็ นอันมาก จึงทรงพระกรุณา
โปรดเกล้า ฯ ให้สอบสวนได้ขนาดทางเกวี ยนที่ มีอยู่เป็ นขนาดกลางโดยมากแล้วตามหั วเมืองใน พระ
ราชอาณาจักร ว่าขนาดทางเกวียนกว้าง 1 เมตร 45 เซ็นติเมตร นั้ นเป็ นขนาดสามัญ จึงได้ทรงพระกรุ ณาโปรด
เกล้า ฯ ให้เจ้าพนักงานปกครอง ท้องที่ชี้ แจงให้เจ้าของเกวียนจัดการแก้ไขเกวี ยนที่ย ังไม่ได้ขนาดนั้ นเป็ นขนาด
ระหว่างล้อทั้ ง 2 ข้าง กว้าง 1 เมตร 45 เซ็ นติเมตร ได้โดยมากแล้ว แต่ทรงพระราชดําริ ห์เห็ นว่า ควรให้วางขนาด
ระหว่างล้อเกวี ยนไว้เสี ยให้เป็ น หลักฐานเมื่อผู้ใดจะสร้างเกวียนใหม่ก็ดี หรื อจะแก้ขนาดเกวี ยนเก่าทีมีอยู่แล้ว ก็
ดี จะได้แก้ให้เป็ นขนาดเดียวกัน จึ งทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ ให้ตรา พระราชบัญญัติไว้ดังต่อไปนี้
ว่าด้วยนามและกําหนดใช้พระราชบัญญัติ
มาตรา 1 พระราชบัญญัตินี้ ให้มีนามว่า "พระราชบัญญัติขนาดเกวียน พระพุทธศักราช 2459"
มาตรา 2* ให้ ใช้พระราชบัญญัตินี้ เป็ นกฎหมายตั้งแต่ วันที่ 1 เมษายน พระพุทธศักราช 2459 เป็ นต้น
ไป *[รก.2458/-/375]
อธิบายชนิดเกวี ยน
มาตรา 3 เกวียนเป็ นยานพาหนะประเภทหนึ่ ง มีล้อ 2 ล้อ ใช้ไม้ประกอบ เป็ นเครื่ องผูก มีหลังคาก็ดี
หรื อไม่ มีหลังคาก็ดี ใช้เทียมด้วยสัตว์ พาหนะ เช่น โค กระบือเป็ นต้น หรื อเกวียนซึ่ งเรี ยกในท้องที่ บางแห่งว่า
ระแทะก็ดี รวมเรี ยกในพระราชบัญญัตินี้ ว่าเกวียนทั้งสิ้ น เว้นไว้แต่ เกวียนบรรทุกอีก ชนิ ดหนึ่ งซึ่ งล้อทําด้วย
เหล็กทั้งตัวหรือล้อมีเครื่องเหล็กประกอบใช้เฉพาะ ท้องที่ มีถนนแล้ว เกวียนชนิดนี้ เรี ยกว่า เกวียนล้อเหล็ก
ไม่นับเข้าในประเภท เกวียนแห่งพระราชบัญญัติ นี้
เกวียนต้องมีขนาดอย่างเดี ยวกัน