Page 54 - งานวิจัย - www.culture.go.th/research

35
2.4 การสร้ างเกวี ยน
ในการสร้างเกวียนแต่ละเล่ มนั้ น ช่างหรื อ สล่าจะมีวิธีการสร้ างที่คล้ายคลึงกัน โดยจะ
เริ่ มทํา ส่ วนของล้อและแกนล้ อก่ อน จากนั้ น จึ งค่อยมาทํ าตัวเรื อนเกวียน โดยจะขอกล่ าว
รายละเอี ยด ดังนี้
การทํ าล้ อ ซึ่ งทางเหนื อเรี ยกว่าแว่นล้อ ช่ างจะใช้วิ ธีการทําต้นแบบไม้ที่ เป็ น
ส่ วนประกอบของวงล้อหรื อฝักขามเอาไว้สําหรั บทาบกับไม้แล้วตัดมาประกอบกันให้ครบเป็ น
วงล้อ แล้วประกอบซี่ล้อฝักละ 2 ซี่หัวท้ายและประกอบเข้ากับตัวดุม ถ้าต้องการล้อเกวี ยนแบบ 14 ซี่
ก็จะมี ฝักขามของล้อ 7 ชิ ้น ถ้าต้องการล้อเกวียนแบบ 16 ซี่ ก็จะมีฝักขาม 8 ชิ้น หน้ากว้างของวงล้อ
มักจะมีขนาด 2 นิ้ ว ในการวัดวงล้อหรือวัดเพื่อแบ่งระยะของดุมล้อ สําหรับการเจาะรู ต่ างๆ นั้ นจะ
ใช้เหล็กเจาะและสิ่วขนาดต่างๆ เป็ นหลัก
รู ปที่ 25 ไม้แบบที่ใช้ในการทําฝักขาม และวงเวียนเหล็ก
ขนาดความสู งหรื อเส้ นผ่านศูนย์กลางของล้อเกวียนที่นิ ยมทํากันนั้ นมี ตั้งแต่ประมาณ 1.0 เมตร
(3 ฟุต 5นิ้ ว) จนถึงประมาณ1.5 เมตร (4ฟุต) ซึ่ งในการคํานวณหรือกะระยะวัสดุต่ างๆที่มีความโค้ง ช่างจะ
ใช้วงเวียนที่ทําจากเหล็กในการกะระยะและแบ่ งพื้นที่ เช่นการแบ่งขนาดของดุ มเกวียนก็จะใช้วงเวียนวัดหา
ระยะไป แบบลองผิดลองถูกจนกว่าจะได้ระยะที่ เท่ากัน ส่ วนการวัดความกว้างของหน้ าล้อเกวี ยนก็จะใช้
อุปกรณ์วัดระยะที่มีลักษณะคล้ายเวอร์ เนียร์คาลลิปเปอร์ ในปัจจุบัน
รู ปที่ 26 อุปกรณ์ วัดระยะความกว้างหน้าล้อ และเวอร์เนียแคลลิปเปอร์
(ที่มา รู ปกลางจาก http://www.rmutphysics.com/physics/oldfront/71/3/index.htmและรู ปขวาจาก
http://www.obec.go.th/news/_develop_media/news12/songkha/Bunsert_g/sec02p02.html)